• Σχόλιο του χρήστη 'Ανθή Πινακουλάκη' | 10 Μαρτίου 2026, 11:22

    Η προτεινόμενη διάταξη για το νέο άρθρο 5Α του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση ως προς την ενίσχυση της διαφάνειας και της ασφάλειας δικαίου, καθιερώνοντας την υποχρεωτική ανάρτηση των εγκυκλίων οδηγιών τόσο στο πρόγραμμα «Διαύγεια» όσο και στην ιστοσελίδα του εκάστοτε φορέα, καθώς και τη σαφή σήμανση των εγκυκλίων που έχουν καταστεί ανενεργές λόγω μεταβολής της νομοθεσίας. Ωστόσο, η πρόβλεψη ότι οι ανωτέρω ενέργειες πραγματοποιούνται «με μέριμνα της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου του φορέα» δημιουργεί ζητήματα συμβατότητας με το θεσμικό πλαίσιο του εσωτερικού ελέγχου στο δημόσιο τομέα. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 4795/2021, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου έχει ως αποστολή την παροχή ανεξάρτητης και αντικειμενικής διαβεβαίωσης και συμβουλευτικών υπηρεσιών σχετικά με την επάρκεια και αποτελεσματικότητα των συστημάτων διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων και εσωτερικού ελέγχου του φορέα. Ο ρόλος αυτός είναι κατ’ εξοχήν ελεγκτικός και αξιολογικός και δεν περιλαμβάνει την ανάληψη επιχειρησιακών ή διοικητικών λειτουργιών του φορέα. Η ίδια αρχή αποτυπώνεται και στα διεθνή πρότυπα επαγγελματικής πρακτικής εσωτερικού ελέγχου (IPPF – International Professional Practices Framework), τα οποία προβλέπουν ότι η δραστηριότητα εσωτερικού ελέγχου πρέπει να παραμένει ανεξάρτητη από τις λειτουργίες που ελέγχει και να αποφεύγεται κάθε κατάσταση κατά την οποία η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου συμμετέχει στον σχεδιασμό ή την εκτέλεση διαδικασιών τις οποίες στη συνέχεια καλείται να αξιολογήσει. Η ανάθεση λειτουργικών ή διοικητικών αρμοδιοτήτων στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου δημιουργεί κίνδυνο αυτοελέγχου (self-review threat), ο οποίος δύναται να υπονομεύσει την ανεξαρτησία και την αντικειμενικότητα της ελεγκτικής λειτουργίας. Η πρόβλεψη ότι η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου μεριμνά για την ανάρτηση και την κατηγοριοποίηση των εγκυκλίων οδηγεί, στην πράξη, σε εμπλοκή της σε επιχειρησιακή διοικητική διαδικασία (διαχείριση και δημοσίευση διοικητικών οδηγιών), η οποία θα μπορούσε μελλοντικά να αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου συμμόρφωσης από την ίδια τη Μονάδα. Η κατάσταση αυτή είναι αντίθετη με τις αρχές της ορθής διακυβέρνησης και με τη διάκριση ρόλων μεταξύ διοικητικών λειτουργιών και λειτουργιών διασφάλισης (assurance). Για τον λόγο αυτό προτείνεται η αναδιατύπωση της σχετικής πρόβλεψης, ώστε η επιχειρησιακή ευθύνη για την ανάρτηση, κατηγοριοποίηση και επικαιροποίηση των εγκυκλίων να ανατίθεται σε διοικητική μονάδα του φορέα (π.χ. στη Διεύθυνση Διοικητικού ή σε άλλη αρμόδια οργανική μονάδα), ενώ η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου να διατηρεί τον θεσμικό της ρόλο ως μηχανισμός ανεξάρτητης διαβεβαίωσης. Ενδεικτικά, θα μπορούσε να προβλεφθεί ότι: η ανάρτηση, κατηγοριοποίηση και επικαιροποίηση των εγκυκλίων πραγματοποιείται από την αρμόδια διοικητική μονάδα του φορέα, και η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου δύναται, στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος ελέγχων της, να αξιολογεί την επάρκεια και αποτελεσματικότητα της διαδικασίας δημοσίευσης και διαχείρισης των εγκυκλίων. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται ο στόχος της διαφάνειας και της εύκολης πρόσβασης στις διοικητικές οδηγίες, χωρίς να θίγεται η ανεξαρτησία της λειτουργίας του εσωτερικού ελέγχου, όπως αυτή κατοχυρώνεται τόσο από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (ν. 4795/2021) όσο και από τα διεθνώς αναγνωρισμένα επαγγελματικά πρότυπα του εσωτερικού ελέγχου. Η υιοθέτηση της ανωτέρω τροποποίησης θα διασφαλίσει την ευθυγράμμιση της διάταξης με τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της ορθής εταιρικής διακυβέρνησης στον δημόσιο τομέα.