Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου ρυθμίζει ζητήματα που αφορούν τα αγροτεμάχια, χωρίς όμως να περιλαμβάνει ρητά τις χορτολιβαδικές εκτάσεις, τα χερσολείβαδα και τους θερινούς βοσκότοπους, τα οποία αποτελούν σημαντικό τμήμα της αγροτικής και κτηνοτροφικής γης της χώρας.
Οι εκτάσεις αυτές, παρότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 998/1979, έχουν διαχρονικά αποτελέσει αντικείμενο ειδικών ρυθμίσεων της αγροτικής νομοθεσίας και χρησιμοποιούνται κατ’ εξοχήν για κτηνοτροφικούς σκοπούς. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 3208/2003, το Ελληνικό Δημόσιο δεν δύναται να προβάλλει δικαιώματα κυριότητας επί δασών, δασικών και χορτολιβαδικών εκτάσεων όταν αυτές έχουν αποτελέσει αντικείμενο ρυθμίσεων της αγροτικής νομοθεσίας ή έχουν χαρακτηρισθεί από αρμόδια διοικητικά όργανα στο πλαίσιο διαδικασιών αγροτικής αποκατάστασης.
Για λόγους ασφάλειας δικαίου και αποφυγής διοικητικών αντιφάσεων, ιδίως ενόψει της κύρωσης των δασικών χαρτών, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ρητά ότι οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται και στις χορτολιβαδικές εκτάσεις, στα χερσολείβαδα και στους θερινούς βοσκότοπους, ιδίως στις περιπτώσεις όπου δεν υφίσταται δικαίωμα κυριότητας του Δημοσίου σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική λόγω των σοβαρών προβλημάτων που έχουν ήδη ανακύψει στην πράξη, όπως:
η αμφισβήτηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος εκτάσεων που χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες από κτηνοτρόφους και έχουν αποκτηθεί με συμβόλαια αγοράς ήδη από τη δεκαετία του 1960,
η αδυναμία σύνταξης συμβολαιογραφικών πράξεων και μεταβίβασης περιουσιών,
οι συγκρούσεις αρμοδιοτήτων μεταξύ δασικών και αγροτικών υπηρεσιών,
καθώς και η γενικευμένη ανασφάλεια δικαίου για τους πολίτες.
Ενδεικτικά αναφέρεται στο Ν. ΗΜΑΘΙΑΣ ότι με την υπ’ αριθ. πρωτ. 352/8-6-1959 απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων, η σχετική έκταση χαρακτηρίστηκε, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 45 του ν. 4173/1929, ως θερινός βοσκότοπος – χερσολείβαδο ανεπίδεκτο καλλιέργειας, ενώ από άποψη ιδιοκτησίας αναγνωρίστηκε κατά ποσοστό 100% υπέρ των αρχικών ιδιοκτητών και εξαιρέθηκε πλήρως της απαλλοτρίωσης κατ’ εφαρμογή των άρθρων 18 και 29 του Ν.Δ. 2185/1952.
Η ρητή ένταξη των ανωτέρω κατηγοριών εκτάσεων στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου θα συμβάλει ουσιαστικά στην άρση της ανασφάλειας δικαίου, στην αποφυγή διοικητικών αντιφάσεων και στην ενίσχυση ενός κράτους δικαίου φιλικού προς τον πολίτη και την αγροτική οικονομία.
ΤΖΙΑΜΑΛΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ
ΣΩΤΗΡΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου ρυθμίζει ζητήματα που αφορούν τα αγροτεμάχια, χωρίς όμως να περιλαμβάνει ρητά τις χορτολιβαδικές εκτάσεις, τα χερσολείβαδα και τους θερινούς βοσκότοπους, τα οποία αποτελούν σημαντικό τμήμα της αγροτικής και κτηνοτροφικής γης της χώρας. Οι εκτάσεις αυτές, παρότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 998/1979, έχουν διαχρονικά αποτελέσει αντικείμενο ειδικών ρυθμίσεων της αγροτικής νομοθεσίας και χρησιμοποιούνται κατ’ εξοχήν για κτηνοτροφικούς σκοπούς. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 3208/2003, το Ελληνικό Δημόσιο δεν δύναται να προβάλλει δικαιώματα κυριότητας επί δασών, δασικών και χορτολιβαδικών εκτάσεων όταν αυτές έχουν αποτελέσει αντικείμενο ρυθμίσεων της αγροτικής νομοθεσίας ή έχουν χαρακτηρισθεί από αρμόδια διοικητικά όργανα στο πλαίσιο διαδικασιών αγροτικής αποκατάστασης. Για λόγους ασφάλειας δικαίου και αποφυγής διοικητικών αντιφάσεων, ιδίως ενόψει της κύρωσης των δασικών χαρτών, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ρητά ότι οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται και στις χορτολιβαδικές εκτάσεις, στα χερσολείβαδα και στους θερινούς βοσκότοπους, ιδίως στις περιπτώσεις όπου δεν υφίσταται δικαίωμα κυριότητας του Δημοσίου σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική λόγω των σοβαρών προβλημάτων που έχουν ήδη ανακύψει στην πράξη, όπως: η αμφισβήτηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος εκτάσεων που χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες από κτηνοτρόφους και έχουν αποκτηθεί με συμβόλαια αγοράς ήδη από τη δεκαετία του 1960, η αδυναμία σύνταξης συμβολαιογραφικών πράξεων και μεταβίβασης περιουσιών, οι συγκρούσεις αρμοδιοτήτων μεταξύ δασικών και αγροτικών υπηρεσιών, καθώς και η γενικευμένη ανασφάλεια δικαίου για τους πολίτες. Ενδεικτικά αναφέρεται στο Ν. ΗΜΑΘΙΑΣ ότι με την υπ’ αριθ. πρωτ. 352/8-6-1959 απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων, η σχετική έκταση χαρακτηρίστηκε, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 45 του ν. 4173/1929, ως θερινός βοσκότοπος – χερσολείβαδο ανεπίδεκτο καλλιέργειας, ενώ από άποψη ιδιοκτησίας αναγνωρίστηκε κατά ποσοστό 100% υπέρ των αρχικών ιδιοκτητών και εξαιρέθηκε πλήρως της απαλλοτρίωσης κατ’ εφαρμογή των άρθρων 18 και 29 του Ν.Δ. 2185/1952. Η ρητή ένταξη των ανωτέρω κατηγοριών εκτάσεων στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου θα συμβάλει ουσιαστικά στην άρση της ανασφάλειας δικαίου, στην αποφυγή διοικητικών αντιφάσεων και στην ενίσχυση ενός κράτους δικαίου φιλικού προς τον πολίτη και την αγροτική οικονομία. ΤΖΙΑΜΑΛΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΩΤΗΡΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ