Αρχική Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης...Άρθρο 3 OρισμοίΣχόλιο του χρήστη ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΑΤΣΙΔΑΚΗΣ | 30 Δεκεμβρίου 2025, 22:25
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΑΤΣΙΔΑΚΗΣ' | 30 Δεκεμβρίου 2025, 22:25

    Η απουσία σαφούς, λειτουργικού και νομικά ασφαλούς ορισμού του έργου τέχνης στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση σοβαρών ερμηνευτικών αβεβαιοτήτων, ιδίως σε ζητήματα αυθεντικότητας, τεκμηρίωσης και διακίνησης έργων τέχνης. Οι αβεβαιότητες αυτές επιβαρύνουν τόσο την επιστημονική έρευνα όσο και την αγορά τέχνης, εκθέτοντας συλλέκτες, δημιουργούς και θεσμούς σε κινδύνους παραπλάνησης και αδικαιολόγητων συγκρούσεων. Με τα άρθρα Χ έως Ζ προτείνεται η εισαγωγή σαφών εννοιολογικών διακρίσεων, βασισμένων σε επιστημονικά τεκμηριωμένα και διεθνώς αποδεκτά κριτήρια, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας τόσο της καλλιτεχνικής δημιουργίας όσο και της επιστημονικής ελευθερίας. Προτεινόμενο Προσχέδιο άρθρων: Άρθρο Χ - Ορισμός έργου τέχνης 1. Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, ως «έργο τέχνης» νοείται κάθε πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα ανθρώπινης δημιουργίας, το οποίο εκφράζεται σε αντιληπτή μορφή και αναγνωρίζεται ως καλλιτεχνικό έργο στο πλαίσιο της ιστορίας της τέχνης, της καλλιτεχνικής πρακτικής ή της οργανωμένης αγοράς τέχνης. 2. Ο ορισμός της παραγράφου 1 ερμηνεύεται σε συνάφεια με το άρθρο 2 του ν. 2121/1993 (Α΄ 25), κατά το μέρος που αφορά την έννοια του πρωτότυπου πνευματικού δημιουργήματος, χωρίς να ταυτίζεται με το σύνολο των έργων που υπάγονται στην προστασία του εν λόγω νόμου. 3. Στην έννοια του έργου τέχνης περιλαμβάνονται, ενδεικτικώς και όχι περιοριστικώς, έργα ζωγραφικής, σχεδίου, χαρακτικής, γλυπτικής, εγκαταστάσεις, έργα μικτής τεχνικής, φωτογραφικά έργα καλλιτεχνικού χαρακτήρα, καθώς και έργα σύγχρονης ή ψηφιακής τέχνης, ανεξαρτήτως του υλικού φορέα ή της τεχνικής με την οποία έχουν δημιουργηθεί. 4. Ως έργα τέχνης νοούνται επίσης τα έργα που έχουν παραχθεί σε περισσότερα του ενός αντίτυπα (πολλαπλά ή editions), εφόσον η παραγωγή τους τελεί υπό τον έλεγχο ή σύμφωνα με τις οδηγίες του δημιουργού και κάθε αντίτυπο είναι δεόντως ταυτοποιήσιμο. 5. Δεν θεωρούνται έργα τέχνης, κατά την έννοια του παρόντος νόμου, ιδέες, έννοιες, αρχές, μέθοδοι, μαθηματικές ή τεχνικές διαδικασίες, ανεξαρτήτως του βαθμού πρωτοτυπίας τους, εφόσον δεν εκφράζονται σε συγκεκριμένη καλλιτεχνική μορφή. ________________________________________ Άρθρο Ψ - Έννοια της αυθεντικότητας έργου τέχνης 1. Ως «αυθεντικό έργο τέχνης» νοείται το έργο που έχει δημιουργηθεί από τον αποδιδόμενο σε αυτό δημιουργό ή υπό την άμεση εποπτεία και έγκρισή του, σύμφωνα με τις αποδεκτές πρακτικές της καλλιτεχνικής δημιουργίας. 2. Η αυθεντικότητα έργου τέχνης τεκμηριώνεται ιδίως μέσω επιστημονικής έρευνας, ιστορικής και τεχνοτροπικής ανάλυσης, τεχνικής εξέτασης, τεκμηρίων προέλευσης (provenance), καθώς και μέσω διεθνώς αποδεκτών επιστημονικών εργαλείων, όπως κατάλογοι raisonné. 3. Η ύπαρξη περισσοτέρων του ενός αυθεντικών αντιτύπων δεν αναιρεί την αυθεντικότητα εκάστου, εφόσον αυτά έχουν παραχθεί νομίμως και σύμφωνα με τις προβλέψεις της παραγράφου 4 του άρθρου Χ. ________________________________________ Άρθρο Ω - Σχέση με την πολιτιστική κληρονομιά 1. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται συμπληρωματικά προς τον ν. 3028/2002 (Α΄ 153) περί προστασίας των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς εν γένει. 2. Έργα τέχνης που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3028/2002 διέπονται πρωτίστως από τις διατάξεις αυτού, ιδίως ως προς το καθεστώς προστασίας, κυριότητας και διακίνησής τους. ________________________________________ Άρθρο Ζ - Πλαστά, μη αυθεντικά και αμφισβητούμενα έργα τέχνης 1. Πλαστό έργο τέχνης είναι κάθε αντικείμενο που παρουσιάζεται ή διακινείται ως έργο τέχνης συγκεκριμένου δημιουργού ή καλλιτεχνικού ρεύματος, ενώ έχει κατασκευασθεί εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από πρόσωπο διαφορετικό από τον αποδιδόμενο δημιουργό, χωρίς τη γνώση ή έγκρισή του, με σκοπό ή αποτέλεσμα την παραπλάνηση ως προς την αυθεντικότητά του. 2. Μη αυθεντικό έργο τέχνης είναι κάθε αντικείμενο που, κατόπιν επιστημονικής τεκμηρίωσης, δεν πληροί τα κριτήρια αυθεντικότητας του άρθρου Ψ, ανεξαρτήτως της πρόθεσης των εμπλεκομένων στη δημιουργία ή διακίνησή του. 3. Αμφισβητούμενο έργο τέχνης είναι το έργο για το οποίο δεν υφίσταται επαρκής ή συγκλίνουσα επιστημονική τεκμηρίωση ως προς την αυθεντικότητά του, λόγω ελλιπών στοιχείων, αντιφατικών γνωμοδοτήσεων ή ανεπαρκούς τεκμηρίωσης προέλευσης. 4. Έργο τέχνης που χαρακτηρίζεται ως αμφισβητούμενο δεν δύναται να παρουσιάζεται ή να διακινείται ως αυθεντικό, χωρίς ρητή και σαφή μνεία της αμφισβήτησης. 5. Ο χαρακτηρισμός έργου τέχνης ως πλαστού, μη αυθεντικού ή αμφισβητούμενου βασίζεται αποκλειστικά σε επιστημονικά και τεκμηριωμένα κριτήρια, ιδίως σε ιστορική, τεχνοτροπική και τεχνική ανάλυση, σε στοιχεία προέλευσης (provenance), καθώς και σε διεθνώς αποδεκτά επιστημονικά εργαλεία τεκμηρίωσης, συμπεριλαμβανομένων των καταλόγων raisonné. 6. Η διατύπωση επιστημονικής γνώμης ή τεκμηριωμένης αξιολόγησης ως προς την αυθεντικότητα έργου τέχνης, όταν βασίζεται σε αναγνωρισμένες επιστημονικές μεθόδους και καλή πίστη, δεν συνιστά αθέμιτη προσβολή προσωπικότητας ή δυσφήμηση.