Αρχική Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης...ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ ΜΗΤΡΩΟ ΟΡΚΩΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ Άρθρο 7 Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων –Προσόντα εγγραφής – Δικαιώματα εγγεγραμμένων – Επικαιροποίηση Μητρώου – ΔημοσιότηταΣχόλιο του χρήστη ΣΠΥΡΟΣ ΤΣΙΠΙΔΗΣ | 2 Ιανουαρίου 2026, 18:28
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΣΠΥΡΟΣ ΤΣΙΠΙΔΗΣ' | 2 Ιανουαρίου 2026, 18:28

    «Συλλεκτικά Αντικείμενα» – Έννοια, εύρος και αναγκαιότητα εξειδίκευσης Σύμφωνα με την «Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης» του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου, η έννοια των «Συλλεκτικών Αντικειμένων» βασίζεται στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (υπόθεση C-252/84). Με βάση τη νομολογία αυτή, συλλεκτικά αντικείμενα είναι εκείνα τα οποία δεν αποκτώνται για τον σκοπό της συνήθους χρήσης, αλλά για λόγους συλλογής, λόγω της σπανιότητας, της παλαιότητάς τους ή του ιδιαίτερου ιστορικού, επιστημονικού ή πολιτιστικού ενδιαφέροντός τους. Η αξία τους δεν συνδέεται με τη λειτουργικότητά τους, αλλά με αντικειμενικά χαρακτηριστικά που θεμελιώνουν τον ιστορικό/συλλεκτικό τους χαρακτήρα. Η υιοθέτηση της παραπάνω έννοιας συνεπάγεται συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους Ορκωτούς Πραγματογνώμονες του Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων (Μ.Ο.Π.), οι οποίοι καλούνται να είναι σε θέση να κρίνουν τη σπανιότητα, να προσδιορίζουν την παλαιότητα και να αξιολογούν το ιδιαίτερο ιστορικό, αρχειακό, πολιτιστικό ή συλλεκτικό ενδιαφέρον ενός «συλλεκτικού αντικειμένου», και παράλληλα να προβαίνουν σε αξιολόγηση της γνησιότητάς του βάσει των ειδικών χαρακτηριστικών του. Ωστόσο, ο ενιαίος όρος «Συλλεκτικά Αντικείμενα», σύμφωνα με την προαναφερθείσα νομολογία, καλύπτει στην πράξη πλήθος ετερογενών κατηγοριών (όπως σπάνια βιβλία, χειρόγραφα και αρχειακό υλικό, νομισματικά και φιλοτελικά αντικείμενα, χαρτογραφικά τεκμήρια, φωτογραφία, ή ακόμα και είδη ένδυσης και υπόδησης από αναγνωρισμένους οίκους μόδας κ.ά.), από διαφορετικά υλικά, διαφορετικές τεχνικές κατασκευής και ποικίλα χαρακτηριστικά. Κάθε μία από αυτές τις κατηγορίες συνιστά αυτοτελές πεδίο εξειδίκευσης, με διαφορετικές μεθοδολογίες τεκμηρίωσης και καθορισμού κριτηρίων αυθεντικότητας. Εντός δε κάθε κατηγορίας δύνανται να υφίστανται και περαιτέρω υποκατηγορίες, οι οποίες απαιτούν πρόσθετες και ειδικότερες εξειδικευμένες γνώσεις. Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση της γνησιότητας και της συλλεκτικής αξίας δεν μπορεί να είναι γενικού χαρακτήρα, ούτε να προκαταβάλλεται ότι συγκεντρώνεται στο πρόσωπο ενός και μόνο πραγματογνώμονα. Αντίθετα, απαιτείται εξειδικευμένη γνώση του κάθε αντικειμένου, των υλικών και τεχνικών κατασκευής, του ιστορικού πλαισίου, της τεκμηρίωσης προέλευσης (provenance research) της σχετικής αγοράς και της σχετικής βιβλιογραφίας. Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, καθίσταται σαφές ότι η εγγραφή στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων δεν δύναται να είναι ενιαία, αλλά οφείλει να αντανακλά τη διαφοροποίηση των κατηγοριών συλλεκτικών αντικειμένων και των απαιτούμενων εξειδικεύσεων, όπως αυτές αναγνωρίζονται στη διεθνή πρακτική, συμπεριλαμβανομένης της εξειδικευμένης γνώσης (connoisseurship), η οποία αποκτάται μέσω μακρόχρονης επαγγελματικής ενασχόλησης και μελέτης συγκεκριμένων κατηγοριών αντικειμένων. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η επάρκεια του Ορκωτού Πραγματογνώμονα δεν μπορεί να τεκμαίρεται αποκλειστικά από την κατοχή συγκεκριμένου βασικού τίτλου σπουδών, αλλά οφείλει να αξιολογείται σε συνάρτηση με τη δηλωμένη κατηγορία ή υποκατηγορία έργων τέχνης ή συλλεκτικών αντικειμένων και τη μακρόχρονη, αποδεδειγμένη ειδική επαγγελματική εμπειρία του. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται, πέραν των κατόχων πτυχίου Ιστορίας της Τέχνης ή Συντήρησης Έργων Τέχνης με τουλάχιστον δεκαετή αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία, να δύνανται να εντάσσονται στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων και κάτοχοι πτυχίου άλλης ειδικότητας, υπό την προϋπόθεση τουλάχιστον δεκαπενταετούς αποδεδειγμένης επαγγελματικής εμπειρίας στο σχετικό αντικείμενο. Με τον τρόπο αυτό, η ιδιότητα του Ορκωτού Πραγματογνώμονα προσδιορίζεται ως συνδυασμός βασικού τίτλου σπουδών και αποδεδειγμένης επαγγελματικής εμπειρίας, με πρόβλεψη εναλλακτικών διαδρομών επάρκειας ανάλογα με το γνωστικό υπόβαθρο και το επίπεδο εξειδίκευσης, συμπεριλαμβανομένης της εξειδικευμένης εμπειρικής και συγκριτικής γνώσης (connoisseurship). Προτεινόμενη εναλλακτική διατύπωση 2. Ως πραγματογνώμονες στο Μ.Ο.Π. εγγράφονται, μετά από αίτησή τους, κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 13, φυσικά ή νομικά πρόσωπα κατά τη διαδικασία του άρθρου 9. Η εγγραφή συνοδεύεται από την περιγραφή της συγκεκριμένης κατηγορίας ή υποκατηγορίας έργων τέχνης ή συλλεκτικών αντικειμένων στην οποία ο πραγματογνώμονας Μ.Ο.Π. εξειδικεύεται. Οι πραγματογνώμονες είναι κάτοχοι πτυχίου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής στην Ιστορία της Τέχνης ή πτυχίου Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. της ημεδαπής στη Συντήρηση Έργων Τέχνης, με τουλάχιστον δεκαετή αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία στη διαχείριση, μελέτη, επιμέλεια, συντήρηση, αποκατάσταση, τεκμηρίωση, εκτίμηση ή έκθεση έργων τέχνης, συλλεκτικών αντικειμένων και συλλογών, ή κάτοχοι πτυχίου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής με τουλάχιστον δεκαπενταετή αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία στη διαχείριση, μελέτη, επιμέλεια, συντήρηση, αποκατάσταση, τεκμηρίωση, εκτίμηση ή έκθεση έργων τέχνης, συλλεκτικών αντικειμένων και συλλογών. Αν οι τίτλοι του πρώτου εδαφίου προέρχονται από την αλλοδαπή, πρέπει να είναι αναγνωρισμένοι ως ισότιμοι με πράξη του αρμοδίου οργάνου ή με αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας από το Συμβούλιο Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσόντων (Σ.Α.Ε.Π.) ή από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Α.Τ.Ε.Ε.Ν.), σύμφωνα με το π.δ. 38/2010 (Α’ 78).