Υπουργείο Πολιτισμού | Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

Σχόλιο του χρήστη 'ΣΟΦΙΑ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ' | 3 Ιανουαρίου 2026, 19:22

Μόνιμος Σύνδεσμος

Το παρόν σχόλιο αφορά στο σχόλιο της 30 Δεκεμβρίου 2025, 22:48/ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΑΤΣΙΔΑΚΗΣ και 24 Δεκεμβρίου 2025 22:22/ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΑΤΣΙΔΑΚΗΣ. Με την προτεινόμενη ρύθμιση που διακρίνει μεταξύ α) της με σκοπό παραπλάνησης ως προς την ταυτότητα του δημιουργού, την προέλευση, τη χρονολόγηση, τη φύση, την αξία ή τη σύνθεση, κατασκευής έργου τέχνης ή συλλεκτικού αντικειμένου που δεν υπήρχε προηγουμένως και β) της με σκοπό παραπλάνησης όπως ανωτέρω, παραποίησης, έκθεσης, διακίνησης, διάθεσης, μεταβίβασης, κατοχής ή αποδοχής της κατοχής έργου τέχνης ή συλλεκτικού αντικειμένου που ήδη υπάρχει, είναι προφανές ότι τίθενται εκτός του πεδίου εφαρμογής του νόμου και παραμένουν ατιμώρητοι ο εκθέτων, διακινών, διαθέτων, μεταβιβάζων, κατέχων ή αποδεχόμενος την κατοχή πλαστού έργου τέχνης ή συλλεκτικού αντικειμένου. Πλην δηλαδή του κατασκευαστή, μένουν με άλλα λόγια στο απυρόβλητο και επομένως ατιμώρητοι οι έμποροι πλαστών έργων τέχνης, οι εκθέτοντες αυτά, οι πωλητές, εν γένει διακινητές, κατέχοντες ή αποδεχόμενοι την κατοχή πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, που αποτελούν το 80% και πλέον των περιπτώσεων, και τίθεται έτσι εκποδών η ίδια η δικαιοπολιτική λειτουργία του νομοσχεδίου, στον πυρήνα του οποίου βρίσκεται η θεσμοθέτηση ενός ειδικού αδικήματος που στοχεύει απευθείας τη “βιομηχανία” των πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Πέραν δε του ότι η ανωτέρω διάκριση μεταξύ «έργου τέχνης που δεν υπήρχε προηγουμένως» και «έργου τέχνης που ήδη υπάρχει» έτσι όπως τίθεται στην προτεινόμενη ρύθμιση διαστρέφει για τους ανωτέρω λόγους την ίδια τη βασική νομοτυπική μορφή του αδικήματος, είναι ταυτόχρονα και παντελώς περιττή, αφού οι λέξεις της «κατασκευής» και «παραποίησης» προϋποθέτουν και εμπεριέχουν αντίστοιχα κατά περιεχόμενο τις ανωτέρω έννοιες του «έργου τέχνης που δεν υπήρχε προηγουμένως» και του «έργου τέχνης που ήδη υπάρχει». Επιπλέον αυτών, ο συντάκτης των παρατηρήσεων διατείνεται ότι η απαίτηση απόδειξης «σκοπού παραπλάνησης» καθιστά το αδίκημα εξαιρετικά δύσκολο να στοιχειοθετηθεί, χωρίς βεβαίως να προτείνει κάποια εναλλακτική διατύπωση. Αντιθέτως, υιοθετεί στην ανωτέρω προτεινόμενη ρύθμιση αυτούσια την διατύπωση του «σκοπού παραπλάνησης», όπως διατυπώνεται στο άρθρο 4 του νομοσχεδίου. Με την ανωτέρω παρατήρησή του είναι ωσάν να υπολαμβάνει ο σχολιαστής ότι είναι μάταιη η πρόβλεψη από τον κοινό νομοθέτη εγκλημάτων σκοπού με υπερχειλή υποκειμενική υπόσταση, διότι είναι δύσκολη η στοιχειοθέτησή τους! Και ενώ η πρόβλεψη τιμωρίας και αυτού ακόμη του ενδεχόμενου δόλου εμφανίζεται ως δυσαπόδεικτη στον συντάκτη των παρατηρήσεων, αυτός «προχωρώντας» τη σκέψη του προτείνει τη συμπερίληψη και της βαρειάς αμέλειας ως τιμωρητέας, επεκτείνοντας έτσι ανεπίτρεπτα το αξιόποινο της διάταξης. Είναι φανερή η αντίφαση μεταξύ της προτεινόμενης ανωτέρω ρύθμισης που αφήνει ατιμώρητο τον έμπορο πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών τέχνης, τον εκθέτοντα αυτά, τους πωλητές, εν γένει διακινητές, κατέχοντες ή αποδεχόμενους την κατοχή πλαστών έργων τέχνης και ταυτοχρόνως της παρούσας παρατήρησης που προτείνει τη συμπερίληψη στην υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος και της βαρειάς αμέλειας διευρύνοντας ανεπίτρεπτα το αξιόποινο της διάταξης. Εισηγείται τέλος ο συντάκτης των παρατηρήσεων τη θέσπιση προληπτικού ελέγχου, αναιρώντας έτσι την ίδια τη δικαιοπολιτική λειτουργία του νομοσχεδίου. Πέραν δε του ότι τέτοιος προληπτικός έλεγχος θα ήταν τεχνικά ανέφικτος, διότι προϋποθέτει ευρεία οργάνωση των διοικητικών υπηρεσιών του Κράτους σε πολλαπλά επίπεδα, αγνοεί εν τούτοις ο συντάκτης των παρατηρήσεων, ότι ουδείς προληπτικός έλεγχος θα μπορούσε να υποκαταστήσει ποτέ τη δικαστική κρίση διότι είναι αναντίρρητο το δικαίωμα του κάθε πολίτη να προσφύγει στη Δικαιοσύνη εναντίον του κύρους της διοικητικής πράξης, οπότε και στην υποθετική περίπτωση θέσπισης προληπτικού ελέγχου και πάλι η προσφυγή στη δικαιοσύνη θα ήταν μονόδρομος. Αναφέρθηκα στις παρατηρήσεις του σχολιαστή ειδικά για το άρθρο 4, διότι, όπως αντιλήφθηκα, στο άρθρο αυτό εμπεριέχεται η πεμπτουσία του σκοπού του νομοσχεδίου. Θα ήθελα όμως γενικώς να επισημάνω ότι από τις παρατηρήσεις του συγκεκριμένου σχολιαστή και στα υπόλοιπα άρθρα, ιδιαίτερα στα άρθρα που αφορούν στην επιτροπή και στους πραγματογνώμονες, προκύπτει ότι έχει αγνοηθεί πλήρως από αυτόν η θέσπιση με τα άρθρα 12 και 13 του νομοσχεδίου εξουσιοδοτικών διατάξεων με τις οποίες ανατίθεται στον καθ’ ύλη αρμόδιο Υπουργό να καθορίσει εκείνος με την έκδοση αντίστοιχων Υπουργικών Αποφάσεων το πλαίσιο λειτουργίας της επιτροπής καθώς και τους όρους, τις προϋποθέσεις, τα προσόντα, τον κώδικα δεοντολογίας κ.λ.π. των πραγματογνωμόνων.