Αρχική Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης...ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ ΜΗΤΡΩΟ ΟΡΚΩΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ Άρθρο 7 Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων –Προσόντα εγγραφής – Δικαιώματα εγγεγραμμένων – Επικαιροποίηση Μητρώου – ΔημοσιότηταΣχόλιο του χρήστη Αθηνά Γεωργία Αλεξοπούλου | 7 Ιανουαρίου 2026, 10:59




Στο παρακάτω άρθρο λείπει η εννοια της διεπιστημονικής κρίσης της πλαστότητας/αυθεντικότητας ενός έργου τέχνης και ο ορκωτός Πραγματογνώμων επιφορτίζεται με ενα βάρος που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να φέρει εις πέρας αφού απαιτείται φυσικοχημική διαγνωστική μεθοδολογία και τεκμηρίωση, παράληλλα με την ιστορία της τέχνης, τη συντήρηση και ενδεχόμενα άλλες ειδικότητες. Η αλλαγή της προσέγγισης από την ατομική ευθύνη του ορκωτού πραγματογνώμονα στην υποχρεωτική συγκρότηση Διεπιστημονικής Επιτροπής Κρίσης (Δ.Ε.Κ.) εξασφαλίζει την διεπιστημονική κρίση της γνησιότητας (connoisseurship and scientific analysis) και καθιστά την πραγματογνωμοσύνη συλλογική και πλήρη, καλύπτοντας την Ιστορία της Τέχνης, τη Συντήρηση και τη Χημική Ανάλυση. Καθίσταται σαφές ότι η κρίση πρέπει να λαμβάνει υπόψη υποχρεωτικά τη φυσικοχημική διαγνωστική μεθοδολογία, ευθυγραμμίζοντας τη διαδικασία με τα πρότυπα που χρησιμοποιούν τα μεγάλα μουσεία, τα διεθνή ερευνητικά κέντρα και οι ακαδημαϊκοί/ερευνητικοί φορείς. Επίσης η διάκριση των ειδικοτήτων διασφαλίζει ότι, ανεξάρτητα από την πηγή της εντολής (δικαστήριο ή ιδιώτης), η πραγματογνωμοσύνη θα έχει την απαιτούμενη βαρύτητα και πληρότητα. Προτείνεται Σύσταση Μητρώου Εξειδικευμένων Εμπειρογνωμόνων και Διεπιστημονική Επιτροπή Κρίσης ως κάτωθι: 1. Σύσταση Μητρώου Εξειδικευμένων Εμπειρογνωμόνων (Μ.Ε.Ε.) Για τη διενέργεια της Διεπιστημονικής Κρίσης Αυθεντικότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, κατόπιν αίτησης ή εντολής διοικητικής, δικαστικής, εισαγγελικής αρχής ή ιδιωτών, συνιστάται Μητρώο Εξειδικευμένων Εμπειρογνωμόνων (Μ.Ε.Ε.) έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Το Μ.Ε.Ε. τηρείται ψηφιακά στο Αυτοτελές Τμήμα Έργων Τέχνης (Α.Τ.Ε.Τ.) του άρθρου 6. 2. Προϋποθέσεις Εγγραφής στο Μ.Ε.Ε. Ως Εξειδικευμένοι Εμπειρογνώμονες στο Μ.Ε.Ε. εγγράφονται, μετά από αίτησή τους και κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στα επόμενα άρθρα, φυσικά πρόσωπα με υψηλή επιστημονική εξειδίκευση και τουλάχιστον δεκαετή αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία. Οι τίτλοι σπουδών πρέπει να είναι αναγνωρισμένοι κατά τα ισχύοντα. Οι ειδικότητες των Εμπειρογνωμόνων κατανέμονται, κατ' ελάχιστον, στις ακόλουθες κατηγορίες: α) Επιστήμονες Τεκμηρίωσης Τέχνης (Connoisseurship): Κάτοχοι πτυχίου Α.Ε.Ι. στην Ιστορία της Τέχνης με εξειδίκευση στη χρονολόγηση, την ιστορική έρευνα (provenance) και την τεκμηρίωση τεχνοτροπίας. β) Επιστήμονες Συντήρησης & Υλικών: Κάτοχοι πτυχίου Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. στη Συντήρηση Έργων Τέχνης ή Χημεία/Φυσική με εξειδίκευση στη διαγνωστική των έργων τέχνης (φασματοσκοπία, απεικόνιση, χημική ανάλυση χρωστικών, κ.ά). γ) Επαγγελματίες Αγοράς & Δικαίου: Κάτοχοι πτυχίου Α.Ε.Ι. σε συναφή πεδία, με αποδεδειγμένη εμπειρία στην εκτίμηση, τη διαχείριση συλλογών και τη λειτουργία της διεθνούς αγοράς τέχνης. 3. Συγκρότηση και Λειτουργία της Διεπιστημονικής Επιτροπής Κρίσης Η διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης για τη διαπίστωση της πλαστότητας/γνησιότητας απαιτεί υποχρεωτικά τη συγκρότηση Διεπιστημονικής Επιτροπής Κρίσης (Δ.Ε.Κ.) από το Μ.Ε.Ε., η οποία αποτελείται από τουλάχιστον τρία (3) μέλη, ένα από κάθε κατηγορία ειδικότητας (α, β, γ). Η Δ.Ε.Κ. είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση και την τελική κρίση πλαστότητας/αυθεντικότητας η οποία βασίζεται στην ταυτόχρονη και συγκριτική εκτίμηση όλων των διαθέσιμων στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων: o Της ιστορικής τεκμηρίωσης (Provenance). o Της καλλιτεχνικής τεχνοτροπίας και υφολογίας (Connoisseurship). o Των αποτελεσμάτων της φυσικοχημικής διαγνωστικής μεθοδολογίας (Scientific Analysis), η οποία πρέπει να τεκμηριώνεται με γραπτές εκθέσεις και φωτογραφικό υλικό. Με σκοπό την επιστημονική τεκμηρίωση και εργαστηριακό έλεγχο των έργων τέχνης είναι κρίσιμη, η πρόβλεψη ένταξης θεσμοθετημένων πανεπιστημιακων εργαστηρίων ή ερευνητικων κέντρων που δεν είναι διαπιστευμένα κατά ISO/IEC 17025, αλλά διαθέτουν υψηλή επιστημονική επάρκεια, καθώς τα πανεπιστημιακά εργαστήρια/ερευνητικά κέντρα συχνά πρωτοπορούν στην έρευνα και την ανάπτυξη ειδικών μεθοδολογιών, απαραίτητων στην επιστημονική τεκμηρίωση και εργαστηριακό έλεγχο των έργων τέχνης.