Αρχική Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων - Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης...ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ ΜΗΤΡΩΟ ΟΡΚΩΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ Άρθρο 7 Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων –Προσόντα εγγραφής – Δικαιώματα εγγεγραμμένων – Επικαιροποίηση Μητρώου – ΔημοσιότηταΣχόλιο του χρήστη ΕΕΙΤ (Εταιρεία Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης) | 8 Ιανουαρίου 2026, 00:01




Στο άρθρο αυτό και ειδικά στην παράγραφο 2 προσδιορίζονται τα προσόντα και το περιεχόμενο της ιδιότητας του ιστορικού της τέχνης και προτείνονται ως τέτοιοι όλοι εκείνοι που κατέχουν πτυχίο Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής στην Ιστορία της Τέχνης ή της αλλοδαπής με ισότιμο τίτλο. Το πρόβλημα εδώ έγκειται στο ότι, εδώ στην Ελλάδα, το μοναδικό Τμήμα που δίνει πτυχίο στην Ιστορία της Τέχνης είναι, πρόσφατα, το Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης, της Α.Σ.Κ.Τ. Ωστόσο, οι ιστορικοί της τέχνης στην Ελλάδα στην πλειοψηφία έχουν λάβει πτυχία από Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Αυτά, είτε περιλαμβάνουν, όπως στο ΕΚΠΑ και το ΑΠΘ, τον προσδιορισμό Ιστορία της Τέχνης στην περιγραφή της ειδίκευσης (δηλαδή, «Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης») είτε όχι, όπως συμβαίνει σε Κρήτη, Ιωάννινα και αλλού, παρέχουν πτυχία που εξασφαλίζουν, βάσει του προγράμματος σπουδών, την ίδια κατάρτιση στην Ιστορία της Τέχνης. Αναγνωρίζοντας όχι συνολικά τα πτυχία με ειδίκευση «Αρχαιολογία» από Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας αλλά μόνον εκείνα με ειδίκευση «Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης», το επικαιροποιημένο προσοντολόγιο με το Π.Δ. 85/2022 (ΦΕΚ Α΄ 232/17-12-2022) για ΠΕ Ιστορικών Τέχνης δεν λύνει ικανοποιητικά το πρόβλημα. Το παρόν σχέδιο νόμου, μάλιστα, το επιδεινώνει, καθώς δεν αναγνωρίζει κανέναν από τους παραπάνω προσδιορισμούς των ιστορικών της τέχνης. Συνεπώς, όλοι εκείνοι οι επιστήμονες ιστορικοί της τέχνης που αναγνωρίζονται ως τέτοιοι από το προσοντολόγιο του 2022 του Υπουργείου Πολιτισμού, έρχονται τώρα να αποκλειστούν από μία άλλη υπηρεσία/μητρώο του ίδιου Υπουργείου, ως μη έχοντες τα προσόντα. Η ΕΕΙΤ εδώ και καιρό ανέλαβε ως ιδρυτική της αποστολή να εφαρμόσει αυστηρά τα σχετικά κριτήρια για έναν πρακτικό και συνεπή προσδιορισμό της επιστημονικής ταυτότητας των ιστορικών της τέχνης στην Ελλάδα. Κατανοώντας τις ιδιαίτερες συνθήκες του πεδίου στην Ελλάδα και επιδιώκοντας να μην προκαλεί ανώφελες διαιρέσεις μεταξύ των μελών της, η ΕΕΙΤ από νωρίς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον η κατοχή ενός μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών με ειδίκευση στην Ιστορία της Τέχνης παρέχει ένα ασφαλές και ισότιμο κριτήριο για εγγραφή στα μητρώα των ενεργών μελών της, τα οποία περιλαμβάνουν αποκλειστικά ιστορικούς της τέχνης. Αυτό επιτρέπει και στους κατόχους πτυχίων με αναγραφόμενη ειδίκευση «Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης» αλλά και «Αρχαιολογία» να διεκδικήσουν ισότιμα, μετά την απόκτηση του μεταπτυχιακού τους τίτλου, μία θέση στον επιστημονικό μας χώρο, την οποία οι παρούσες προβλέψεις του σχεδίου νόμου εκ προοιμίου του στερούν. Κατανοούμε και συμφωνούμε με την πρόθεση του Υπουργείου να καταρτίσει μητρώα με μέλη που διαθέτουν μια εστιασμένη εκπαίδευση και εξειδικευμένα προσόντα. Για να μην αποκλειστούν όμως όλοι όσοι διαθέτουν αποδεδειγμένα προσόντα ιστορικού της τέχνης (όπως αναγνωρίζονται εξάλλου εν μέρει και στο προσοντολόγιο του δημοσίου του 2022), αλλά και για πρακτικούς λόγους στελέχωσης του προτεινόμενου ΑΤΕΤ με ιστορικούς της τέχνης (υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να μην βρεθούν στην ελληνική αγορά υποψήφιοι με τα παρόντα κριτήρια που στενεύουν δραματικά τη δεξαμενή), εισηγούμαστε, μαζί με τα προσόντα που προβλέπονται από το παρόν σχέδιο, και την προσθήκη του προσόντος ενός μεταπτυχιακού τίτλου στην ιστορία της τέχνης, με εξαίρεση τους κατόχους πτυχίου στην Ιστορία της Τέχνης, για τους οποίους δεν θα θεωρείται απαραίτητο προσόν. Επομένως, το σχετικό χωρίο του άρθρου 7, παράγραφος 2 προτείνεται να πάρει την παρακάτω μορφή «… Οι πραγματογνώμονες είναι κάτοχοι πτυχίου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής στην Ιστορία της Τέχνης, ή μεταπτυχιακού τίτλου Α.Ε.Ι της ημεδαπής στην Ιστορία της Τέχνης ή πτυχίου Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. της ημεδαπής στη Συντήρηση Έργων Τέχνης, με τουλάχιστον δεκαετή αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία στη διαχείριση, επιμέλεια, συντήρηση, αποκατάσταση, τεκμηρίωση, εκτίμηση ή έκθεση έργων τέχνης και συλλογών» Τέλος, η ΕΕΙΤ αντιμετώπισε την πρόβλεψη μίας «τουλάχιστον δεκαετούς αποδεδειγμένης επαγγελματικής εμπειρίας…» ως μία ιδιαίτερα περιοριστική πρόβλεψη, ειδικά καθόσον προσδιορίζεται ως αναγκαστικό προσόν για τη συμμετοχή στις προβλεπόμενες εξετάσεις. Προτείνουμε η εμπειρία να προσμετράται φυσικά στην αξιολόγηση των υποψηφίων αλλά, καθώς προβλέπεται αυστηρή διαδικασία αξιολόγησης με διενέργεια εξετάσεων, προτείνουμε να μην ορίζεται ως προαπαιτούμενο προσόν που να αποκλείει τη συμμετοχή των υποψηφίων πραγματογνωμόνων σε αυτές.