Αρχική ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «Ίδρυση Ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης – Συνεποπτεία της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε. από τα Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας»Άρθρο 8 ΚαταστατικόΣχόλιο του χρήστη Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών - ΕΕΛΛΑΚ | 5 Δεκεμβρίου 2025, 15:15
  • Σχόλιο του χρήστη 'Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών - ΕΕΛΛΑΚ' | 5 Δεκεμβρίου 2025, 15:15

    ΣΧΟΛΙΑ Οργανισμού Ανοιχτών Τεχνολογιών - ΕΕΛΛΑΚ στη Δημόσια Διαβούλευση για το Σχέδιο Νόμου «Ίδρυση Ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης – Συνεποπτεία της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε. από τα Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας» 1. Εισαγωγή Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΕΕΛΛΑΚ) που αποτελείται από 37 πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, χαιρετίζει την πρωτοβουλία ίδρυσης του Ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «Φάρος AI Factory». Καταθέτουμε τα παρακάτω σχόλια με στόχο την ενίσχυση της ανοικτότητας, της διαφάνειας και της ευρωπαϊκής ψηφιακής ανεξαρτησίας. 2. Γενικές Παρατηρήσεις 2.1 Απουσία αναφοράς σε ανοιχτό λογισμικό - ανοιχτότητα Παρόλο που το νομοσχέδιο αναφέρεται ρητά στη δημιουργία «μεγάλων γλωσσικών μοντέλων» (LLMs) και «γλωσσικών μοντέλων για την ελληνική γλώσσα», δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για τη διάθεσή τους υπό ανοικτές άδειες. 2.2 Διακυβέρνηση χωρίς συμμετοχή κοινωνίας πολιτών Η σύνθεση του ΔΣ (7 μέλη: 1 ΥΨΔ + 4 ΕΕΣΥΠ + 2 Γενικοί/Ειδικοί Γραμματείς) αποκλείει την ακαδημαϊκή κοινότητα, τους χρήστες (ΜμΕ, startups, ερευνητές) και την κοινωνία πολιτών. Αυτό περιορίζει τη δημοκρατική νομιμοποίηση και τον κοινωνικό έλεγχο ενός φορέα που θα διαχειρίζεται κρίσιμες υποδομές ΤΝ. 2.3 Παρέκκλιση από το πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων Η πρόβλεψη για προμήθειες «κατά παρέκκλιση του ν. 4412/2016» χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις διαφάνειας δημιουργεί κινδύνους για τη χρηστή διαχείριση δημόσιων πόρων. 2.4 Διασύνδεση με υφιστάμενες πρωτοβουλίες Δεν υπάρχει σύνδεση με υφιστάμενες ανοικτές πρωτοβουλίες για την ελληνική γλώσσα, όπως το glossAPI της ΕΕΛΛΑΚ. 3. Ειδικές Προτάσεις Τροποποίησης 3.1 Άρθρο 8 Καταστατικό -> Άρθρο 4: Σκοπός και Αντικείμενο Πρόταση 1: Προσθήκη νέας παραγράφου 2 μετά το σκοπό και πρίν αρχίσει το αντικείμενο «Η εταιρεία υιοθετεί ως βασική αρχή την ανοιχτότητα στην ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Τα γλωσσικά μοντέλα για την ελληνική γλώσσα που αναπτύσσονται αποκλειστικά με δημόσιους πόρους διατίθενται ως ψηφιακά δημόσια αγαθά υπό ανοικτές άδειες, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι εθνικής ασφάλειας ή εμπιστευτικότητας δεδομένων που αιτιολογούνται ρητά.» Αιτιολόγηση: Η διάταξη εναρμονίζεται με τις αρχές του EU AI Act και τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ψηφιακή ανεξαρτησία. 3.2 Άρθρο 8 Καταστατικό -> Άρθρο 4: Σκοπός και Αντικείμενο Πρόταση 2: Τροποποίηση και συμπλήρωση της παραγράφου για τη γλώσσα και τον πολιτισμό Υφιστάμενο κείμενο: «δβ) της γλώσσας και του πολιτισμού, με σκοπό τη δημιουργία γλωσσικών μοντέλων για την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό και την ψηφιακή τεκμηρίωση, μελέτη, προστασία, διαχείριση και προαγωγή όλων των εκφάνσεών τους υλικών και άυλων» Προτεινόμενη διατύπωση: «δβ) της γλώσσας και του πολιτισμού, με σκοπό τη δημιουργία γλωσσικών μοντέλων για την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό και την ψηφιακή τεκμηρίωση, μελέτη, προστασία, διαχείριση και προαγωγή όλων των εκφάνσεών τους, υλικών και άυλων, σε συνεργασία και με ακαδημαϊκούς φορείς, ερευνητικά κέντρα και οργανισμούς της κοινωνίας πολιτών» 3.3 Άρθρο 8 Καταστατικό -> Άρθρο 14 Διοικητικό Συμβούλιο Πρόταση 3: Τροποποίηση σύνθεσης ΔΣ - Προσθήκη νέων μελών Υφιστάμενη ρύθμιση: 7 μέλη (1 ΥΨΗΔ + 4 ΕΕΣΥΠ + 2 ΓΓ) Προτεινόμενη ρύθμιση: 9 μέλη «Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από εννέα (9) μέλη: α) πέντε (5) μέλη υποδεικνυόμενα από τους μετόχους (1 από τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, 4 από την ΕΕΣΥΠ), β) δύο (2) μέλη οι Γενικοί - Ειδικοί Γραμματείς του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, γ) ένα (1) μέλος υποδεικνυόμενο από τη Σύνοδο Πρυτάνεων, με εμπειρία σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακού μετασχηματισμού, δ) ένα (1) μέλος υποδεικνυόμενο από οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών που δραστηριοποιούνται στην ψηφιακή διακυβέρνηση, τις ανοικτές τεχνολογίες ή και τα ψηφιακά δικαιώματα.» Αιτιολόγηση: Η συμμετοχή ακαδημαϊκών και εκπροσώπων της κοινωνίας πολιτών διασφαλίζει: (α) τεχνογνωσία σε θέματα ΤΝ, (β) κοινωνικό έλεγχο, (γ) δημοκρατική νομιμοποίηση, (δ) ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές καλές πρακτικές διακυβέρνησης ΤΝ. Άρθρο 8 Καταστατικό -> Πρόταση Νέου Άρθρου - Συμβουλευτική Επιτροπή → μετά το Άρθρο 5 (ως νέο Άρθρο 6) Πρόταση 4: Προσθήκη νέου άρθρου για Συμβουλευτική Επιτροπή «Άρθρο 6 - Συμβουλευτική Επιτροπή Κοινωνίας Πολιτών και Ερευνητικής Κοινότητας 1. Συστήνεται Συμβουλευτική Επιτροπή με αποστολή τη γνωμοδότηση προς το ΔΣ για θέματα: α) δεοντολογίας ΤΝ και προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων, β) ανοικτότητας και διαλειτουργικότητας, γ) κοινωνικών επιπτώσεων και ψηφιακής ένταξης, δ) ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. 2. Η Επιτροπή αποτελείται από 9 μέλη: α) 3 εκπρόσωποι πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, β) 2 εκπρόσωποι ΜΚΟ ψηφιακών δικαιωμάτων και ανοικτών τεχνολογιών, γ) 2 εκπρόσωποι ενώσεων ΜμΕ και νεοφυών επιχειρήσεων, δ) 1 εκπρόσωπος συνδικαλιστικών οργανώσεων, ε) 1 εκπρόσωπος ενώσεων καταναλωτών. 3. Η Επιτροπή συνεδριάζει τουλάχιστον τετράκις ετησίως. Οι γνωμοδοτήσεις της δημοσιεύονται στον ιστότοπο της εταιρείας.» 3.4 Άρθρο 8 Καταστατικό -> Πρόταση Νέου Άρθρου - Διαφάνεια και Ανοιχτότητα → μετά το Άρθρο 7 (ως νέο Άρθρο 8, πριν τη Διανοητική Ιδιοκτησία) Πρόταση 5: Προσθήκη νέου άρθρου για τη διαφάνεια «Άρθρο 8 - Διαφάνεια και Ανοικτότητα 1. Η Εταιρεία δημοσιεύει σε ανοικτή μορφή: α) ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων με αναλυτικά οικονομικά στοιχεία, β) κατάλογο έργων και συμβάσεων άνω των 10.000 ευρώ, γ) αποτελέσματα έρευνας που δεν εμπίπτουν σε καθεστώς εμπιστευτικότητας. 2. Τα δεδομένα εκπαίδευσης που συλλέγονται ή δημιουργούνται με δημόσιους πόρους τεκμηριώνονται δημοσίως και, όπου είναι νομικά εφικτό, διατίθενται υπό ανοικτές άδειες. 3. Τα μοντέλα ΤΝ που αναπτύσσονται αποκλειστικά με δημόσιους πόρους δημοσιεύονται με δελτία τεκμηρίωσης που περιγράφουν τις δυνατότητες, τους περιορισμούς και τις πιθανές μεροληψίες τους. 4. Ο κανονισμός προμηθειών της Εταιρείας διασφαλίζει τη δημοσιότητα όλων των προκηρύξεων, την ανοικτή πρόσβαση στα κριτήρια αξιολόγησης και την αιτιολόγηση των αναθέσεων. 5. Οι προκηρύξεις για την πρόσληψη προσωπικού δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της εταιρείας και περιλαμβάνουν αναλυτικά τα κριτήρια και τη μεθοδολογία αξιολόγησης των υποψηφίων. Τα αποτελέσματα των διαδικασιών επιλογής δημοσιοποιούνται με τρόπο που διασφαλίζει τη διαφάνεια και την αξιοκρατία. Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών - ΕΕΛΛΑΚ Website: https://eellak.ellak.gr