Μετανάστευσης και Ασύλου

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'GTPKLAW' | 2 Ιανουαρίου 2026, 09:16

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 40 εισάγει άδεια διαμονής «δεύτερης ευκαιρίας» για πολίτες τρίτων χωρών που κατείχαν οριστικό τίτλο διαμονής πενταετούς διάρκειας και απώλεσαν το καθεστώς νομιμότητας εντός στενά οριοθετημένου χρονικού διαστήματος ενός έτους πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου. Ωστόσο, η ρύθμιση παρουσιάζει σοβαρά νομοτεχνικά και θεσμικά ελλείμματα, τα οποία θέτουν ζήτημα σύγκρουσης με την αρχή της ίσης μεταχείρισης και της ασφάλειας δικαίου. 1.Ασυνέπεια με το άρ. 40 του 5226/2025 - Άνιση μεταχείριση όμοιων κατηγοριών πολιτών τρίτων χωρών. Ο περιορισμός του χρονικού πεδίου εφαρμογής της άδειας δεύτερης ευκαιρίας σε περιπτώσεις λήξης, μη ανανέωσης ή απόρριψης άδειας διαμονής εντός συγκεκριμένου και χρονικού διαστήματος ενός μόνο έτους πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου οδηγεί σε αδικαιολόγητη διάκριση μεταξύ προσώπων που τελούν υπό όμοιες πραγματικές και νομικές συνθήκες. Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν εναρμονίζεται θεσμικά με το άρθρο 40 του ν. 5226/2025, το οποίο προβλέπει ρητά ότι πολίτες τρίτων χωρών, των οποίων η άδεια διαμονής έληξε ή η ανανέωσή της απορρίφθηκε για λόγους που δεν άπτονται της δημόσιας τάξης, της εθνικής ασφάλειας ή της δημόσιας υγείας, δεν υπόκεινται σε διαδικασία απομάκρυνσης έως την 31.3.2026. Ενώ, δηλαδή, ο ν. 5226/2025 αναγνωρίζει κατ’ αρχήν ότι οι ανωτέρω κατηγορίες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «παράνομοι προς απομάκρυνση», το άρθρο 40 του παρόντος νομοσχεδίου δεν αξιοποιεί το ίδιο κριτήριο για τη χορήγηση άδειας δεύτερης ευκαιρίας και ούτε προβλέπει θεσμική συνέχεια ή συμπληρωματικότητα με το ήδη ισχύον μεταβατικό καθεστώς. Η διαφοροποίηση αυτή δεν στηρίζεται σε αντικειμενικό και πρόσφορο κριτήριο, αλλά σε τυχαίο χρονικό σημείο επέλευσης της παρανομίας, το οποίο συχνά δεν εξαρτάται από τη συμπεριφορά του διοικουμένου, γεγονός που αντίκειται στην αρχή της ίσης μεταχείρισης (άρθρο 4 Συντ.) και στη νομολογία περί όμοιων καταστάσεων. Έτσι λοιπόν αποσυνδέεται το καθεστώς ανοχής (μη απομάκρυνση) από το καθεστώτος νομιμοποίησης (άδεια διαμονής), με αποτέλεσμα πρόσωπα που η έννομη τάξη αναγνωρίζει ως μη απομακρυντέα να παραμένουν χωρίς δυνατότητα επανένταξης σε καθεστώς νομιμότητας. Ειδικότερα, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής: (-)πολίτες τρίτων χωρών των οποίων η άδεια έληξε ή δεν ανανεώθηκε σε προγενέστερο χρόνο για λόγους μη αποδιδόμενους σε δική τους υπαιτιότητα (καθυστερήσεις επίδοσης, απώλεια προθεσμιών λόγω διοικητικής δυσλειτουργίας) (-)περιπτώσεις όπου η απόφαση απόρριψης αίτησης ανανέωσης εκδόθηκε ή θα εκδοθεί έτη μετά τη λήξη της άδειας, λόγω εκκρεμοτήτων της Διοίκησης, (-) περιπτώσεις όπου αλλοδαποί θα καταστούν παράνομοι ήδη από το έτος 2022 και η απόφαση απόρριψης δεν έχει ακόμα εκδοθεί και επιδοθεί (βλ. προτεινόμενο αρ. 50 του παρόντος νομοσχεδίου) Εν προκειμένω η ρυθμιση καταλαμβάνει τυχαία ένα περιορισμένο υποσύνολο περιπτώσεων, αφήνοντας εκτός πρόσωπα με ισχυρότερους δεσμούς και μακρύτερη νόμιμη διαμονή, γεγονός που αποδυναμώνει τον ίδιο τον δηλωμένο σκοπό της «δεύτερης ευκαιρίας». 2. ΠΡΟΤΑΣΗ Προκειμένου να αρθεί η άνιση μεταχείριση και να εξασφαλιστεί η θεσμική συνοχή, προτείνεται η διεύρυνση του χρονικού πεδίου εφαρμογής της διάταξης, ώστε να καλύπτονται όλες οι περιπτώσεις πολιτών τρίτων χωρών που κατείχαν οριστικό τίτλο διαμονής πενταετούς διάρκειας και κατέστησαν ή θα καταστούν παράνομοι από το έτος 2022 και έως την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου τηρούμενων των λοιπών προυποθέσεων της προτεινόμενης ρύθμισης ως έχει.