Αρχική Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ευάλωτων ΠροσώπωνΔήλωση αποστολήςΣχόλιο του χρήστη SolidarityNow | 14 Μαΐου 2026, 11:51
  • Σχόλιο του χρήστη 'SolidarityNow' | 14 Μαΐου 2026, 11:51

    Το SolidarityNow χαιρετίζει την πρωτοβουλία σύνταξης της παρούσας Εθνικής Στρατηγικής, η οποία σηματοδοτεί μια κρίσιμη μετάβαση προς ένα δομημένο και ολιστικό πλαίσιο προστασίας των ευάλωτων πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα. Σε ένα πεδίο που χαρακτηρίζεται από υψηλή πολυπλοκότητα και πληθώρα εμπλεκόμενων φορέων, η υιοθέτηση μιας ενιαίας στρατηγικής προσέγγισης συνιστά εξέλιξη με βαρύνουσα θεσμική σημασία και ουσιαστική επιχειρησιακή αξία για τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Μεταξύ των θετικών στοιχείων της παρούσας Στρατηγικής, συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: Εξαιρετικά σημαντική είναι η έμφαση που δίνεται στον συντονισμό και τη διατομεακή συνεργασία. Η πρόβλεψη αυτή μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αποφυγή κενών προστασίας και στη βελτίωση της συνέχειας των υπηρεσιών. Η θεσμοθέτηση και επέκταση του Εθνικού Μηχανισμού Επείγουσας Ανταπόκρισης (ΕΜΕΑ) αποτελεί μια καινοτομία που μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ του εντοπισμού ενός ευάλωτου ατόμου στον δρόμο ή σε μη τυπικές συνθήκες και της ένταξής του σε ένα ασφαλές πλαίσιο προστασίας, προλαμβάνοντας την περαιτέρω θυματοποίηση. Σημαντική είναι επίσης η ενσωμάτωση της έρευνας ως εργαλείου πολιτικής. Η σύνδεση της έρευνας με τον σχεδιασμό παρεμβάσεων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων και αποτελεσματικών πολιτικών. Εξίσου κρίσιμη είναι η έμφαση στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, ως εργαλείο πρόληψης. Οι δράσεις ενημέρωσης πολιτών, μαθητών, εργοδοτών και τοπικών κοινωνιών μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση στερεοτύπων, στη μείωση του κινδύνου εκμετάλλευσης και στη δημιουργία ενός πιο συμπεριληπτικού κοινωνικού περιβάλλοντος. Παρά τα σημαντικά αυτά θετικά στοιχεία, το SolidarityNow θεωρεί ότι η Στρατηγική μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω σε ορισμένα κρίσιμα σημεία: Πρώτον, παρά την αναφορά στις κατηγορίες του ν. 4939/2022, η Στρατηγική στερείται ενός δυναμικού και οριζόντιου ορισμού της ευαλωτότητας. Η ανάγκη αυτή καθίσταται ιδιαίτερα επιτακτική δεδομένου ότι η Στρατηγική προϋποθέτει τη συνεργασία πολλών και διαφορετικών φορέων, με ενδεχομένως διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές. Η ύπαρξη ενός κοινού ορισμού θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ενοποιητικό εργαλείο, διασφαλίζοντας την εφαρμογή μιας ενιαίας πολιτικής και αποφεύγοντας αποκλίσεις στην αναγνώριση και διαχείριση των περιπτώσεων. Δεύτερον, παρά τη θετική διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής, η Στρατηγική παραμένει σε σημαντικό βαθμό προσανατολισμένη στο πλαίσιο του ασύλου. Η Στρατηγική αναφέρει ρητά ότι η ομάδα στόχος περιλαμβάνει πολίτες τρίτων χωρών «είτε εντός του συστήματος υποδοχής... είτε εκτός αυτού». Ωστόσο, οι περισσότερες δράσεις συνδέονται άρρηκτα με τις «διαδικασίες υποδοχής και ασύλου» και τις δομές υποδοχής (ΚΥΤ/ΚΕΔ). Αν και γίνεται αναφορά σε ευάλωτους πολίτες τρίτων χωρών, απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση των παρεμβάσεων για τον μεταναστευτικό πληθυσμό εκτός διαδικασιών ασύλου, ιδίως για άτομα χωρίς καθεστώς διαμονής. Η ενίσχυση της κάλυψης αυτών των ομάδων είναι κρίσιμη για την αποτροπή της περιθωριοποίησης και της εκμετάλλευσης. Τέταρτον, η πρόθεση επέκτασης του ΕΜΕΑ πέρα από τους ασυνόδευτους ανηλίκους και σε άλλες ευάλωτες ομάδες, καθώς μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αποφυγή κενών προστασίας, ωστόσο, οι προβλεπόμενες δράσεις διατυπώνονται σε σχετικά γενικό επίπεδο. Η περαιτέρω εξειδίκευση συνολικά των δράσεων της Στρατηγικής ως προς τα εργαλεία υλοποίησης, τους αρμόδιους φορείς, τα χρονοδιαγράμματα και τους δείκτες παρακολούθησης θα ενίσχυε σημαντικά την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα της Στρατηγικής και τη δυνατότητα αξιολόγησής της. Πέμπτον, ενώ η Στρατηγική αναφέρει την προώθηση εναλλακτικών μέτρων αντί της κράτησης, δεν εξειδικεύει το πλαίσιο εφαρμογής τους, ειδικά για τα πρόσωπα με αυξημένη ευαλωτότητα. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο περιορισμός της ελευθερίας εντός των ΚΕΔ/ΚΥΤ. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαία η σαφής δέσμευση της Στρατηγικής για την πλήρη αποφυγή κράτησης ευάλωτων ατόμων, καθώς και η διασφάλιση ότι η διαμονή σε κλειστές ελεγχόμενες δομές δεν θα συνεπάγεται στην πράξη στέρηση της ελευθερίας ή περιορισμό της πρόσβασης σε κατάλληλες και εξειδικευμένες υπηρεσίες υποστήριξης. Συνολικά, η Στρατηγική θέτει μια ισχυρή βάση για την ανάπτυξη ενός πιο αποτελεσματικού συστήματος προστασίας, που θα μπορούσε να διασφαλίσει ότι κανένα πρόσωπο σε κατάσταση κινδύνου δεν θα παραμείνει «αόρατο» για το σύστημα προστασίας.