Αρχική Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και ΑσύλουΒΙΒΛΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΟΓΗΣ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΣΥΛΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΧΗΣ, ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2024/1356 ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΛΟΓΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΣΥΝΟΡΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ (ΕΚ) 767/2008, (ΕΕ) 2017/2226, (ΕΕ) 2018/1240 ΚΑΙ (ΕΕ) 2019/817 (άρθρα 2-14)Σχόλιο του χρήστη Mobile Info Team (MIT) | 22 Μαΐου 2026, 12:24
  • Σχόλιο του χρήστη 'Mobile Info Team (MIT)' | 22 Μαΐου 2026, 12:24

    1. Η Mobile Info Team, ως οργάνωση προσφύγων, εκφράζει έντονη ανησυχία σχετικά με τη διαδικασία ελέγχου διαλογής. Σύμφωνα με το Άρθρο 3 του Κανονισμού 2024/1356, τα κράτη μέλη οφείλουν να συμμορφώνονται πλήρως προς τη συναφή ενωσιακή νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη, το συναφές διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, περί του καθεστώτος των προσφύγων, όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967, και τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με την πρόσβαση σε διεθνή προστασία, ιδίως την αρχή της μη επαναπροώθησης, και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Στο πλαίσιο αυτό, εφαρμόζεται επίσης η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δυνάμει του Άρθρου 52 παρα. 3 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 2. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πρόβλεψη ότι άτομα που έχουν εκφράσει πρόθεση υποβολής αίτησης διεθνούς προστασίας ενδέχεται να υπόκεινται σε περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας ή κράτηση για τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου διαλογής. Η κράτηση πρέπει να αποτελεί εξαιρετικό μέτρο και να χρησιμοποιείται μόνο ως έσχατη λύση, αφού προηγουμένως έχουν εξεταστεί ουσιαστικά εναλλακτικά της κράτησης μέτρα. Κάθε απόφαση κράτησης οφείλει να βασίζεται σε εξατομικευμένη αξιολόγηση, να μην επιβάλλεται αυτόματα ή αποκλειστικά βάσει ιθαγένειας, να εκδίδεται εγγράφως και να υπόκειται σε αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης η πρόβλεψη κράτησης ασυνόδευτων ανηλίκων. Ειδική μέριμνα απαιτείται για την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, χωρίς καμία διάκριση και με πλήρη συμμόρφωση προς το Άρθρο 24 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κράτηση παιδιών αποκλειστικά για σκοπούς μεταναστευτικού ελέγχου δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και συνιστά παραβίαση των υποχρεώσεων των κρατών βάσει ενωσιακού και διεθνούς δικαίου. Θα πρέπει πάντοτε να διασφαλίζεται σε αυτά πρόσβαση στην επικράτεια και να φιλοξενούνται σε κατάλληλες δομές, και ποτέ σε συνθήκες που ισοδυναμούν με de facto κράτηση. Επιπλέον, το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού πρέπει να διασφαλίζεται μέσω εξειδικευμένης νομικής συνδρομής, σε συμμόρφωση με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Rahimi κατά Ελλάδας). 3. Σύμφωνα με το Άρθρο 8 παρα. 6 του Κανονισμού 2024/1356, προβλέπεται ότι οργανώσεις και πρόσωπα που παρέχουν συμβουλευτική και καθοδήγηση πρέπει να έχουν αποτελεσματική πρόσβαση σε υπηκόους τρίτων χωρών κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαλογής. Παρότι οι δικηγόροι δεν αναφέρονται ρητώς, η διάταξη επιδέχεται διασταλτική ερμηνεία. Κάθε άτομο που τελεί υπό κράτηση πρέπει να έχει πρόσβαση στις απαραίτητες διαδικαστικές εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε νομική συνδρομή. Σχετική αναφορά περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο, θεωρείται, ωστόσο, αναγκαίο να υπογραμμιστεί η ανάγκη ουσιαστικής διασφάλισης της εφαρμογής των εγγυήσεων αυτών στην πράξη από όλους τους αρμόδιους φορείς, σε συμμόρφωση με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία του Δικηγορικού Λειτουργήματος, σύμφωνα με το οποίο τα συμβαλλόμενα μέρη οφείλουν να διασφαλίζουν ότι οι δικηγόροι μπορούν να έχουν άμεση και αποτελεσματική πρόσβαση στους εντολείς τους, ακόμη και όταν αυτοί στερούνται την ελευθερία τους, καθώς και αποτελεσματική πρόσβαση, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή περιορισμούς, σε κάθε σχετικό υλικό που βρίσκεται στην κατοχή ή υπό τον έλεγχο των αρμόδιων δημόσιων αρχών, δικαστηρίων και λοιπών δικαιοδοτικών οργάνων, όταν ενεργούν εκ μέρους των εντολέων τους. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η έλλειψη πρόσβασης σε νομική συνδρομή και καθοδήγηση συνιστά παραβίαση του Άρθρου 13 της ΕΣΔΑ, ιδίως όταν πρόκειται για αιτούντες άσυλο (M.S.S. κατά Βελγίου και Ελλάδας). 4. Αναφορικά με την ενημέρωση κατά τον έλεγχο διαλογής, οι κανόνες που διέπουν την πρόσβαση στην πληροφόρηση θα πρέπει να είναι ισχυρότεροι. Η ενημέρωση πρέπει πάντοτε να παρέχεται σε γλώσσα την οποία το άτομο κατανοεί ή έχει αποδειχθεί ότι κατανοεί, και όχι απλώς σε γλώσσα που εύλογα θεωρείται ότι κατανοεί. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου διαπιστώνεται παραβίαση των Άρθρων 3 και 5 παρα. 4 της ΕΣΔΑ, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας της παροχής πληροφοριών σε γλώσσα που το άτομο κατανοεί (H.T. κατά Γερμανίας και Ελλάδας, O.S.A. και λοιποί κατά Ελλάδας). 5. Αναφορικά με το έγγραφο ελέγχου διαλογής, οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτό θα πρέπει να καταγράφονται κατά τρόπο που διασφαλίζει τη δυνατότητα διοικητικού και δικαστικού ελέγχου. Η σχετική ρύθμιση είναι θετική, καθώς ενισχύει τη διαφάνεια της διαδικασίας και συμβάλλει στη διασφάλιση αποτελεσματικής έννομης προστασίας. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν μπορεί να προσβληθεί αυτοτελώς αλλά μόνο στο πλαίσιο επακόλουθης διαδικασίας συνιστά αδυναμία από την άποψη των διαδικαστικών εγγυήσεων. Η απλουστευμένη μορφή του εντύπου και η πιθανότητα σφαλμάτων ενδέχεται να οδηγήσουν σε διακριτική και υπεραπλουστευμένη αξιολόγηση των αιτήσεων ασύλου, με αποτέλεσμα πιθανή παραβίαση του Άρθρου 18 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρότι παρέχεται η δυνατότητα στον ενδιαφερόμενο να επισημάνει τυχόν ανακρίβειες, η επισήμανση των ανακριβειών δεν επηρεάζει άμεσα την ολοκλήρωση του εγγράφου διαλογής. Δεδομένης της βαρύτητας με την οποία είναι επιφορτισμένη η διαδικασία διαλογής, είναι ουσιώδες οι ενδιαφερόμενοι να έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν το αποτέλεσμά της. Η πρόσβαση σε αποτελεσματική νομική συνδρομή είναι θεμελιώδης σε αυτό το στάδιο. 6. Όσον αφορά τις συνθήκες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαλογής, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η τοποθεσία των σημείων ελέγχου διαλογής ενδέχεται στην πράξη να περιορίζει την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της νομικής, κοινωνικής και ψυχολογικής υποστήριξης, καθώς και της διερμηνείας. 7. Σύμφωνα με το Άρθρο 10 του Κανονισμού 2024/1356, κάθε κράτος μέλος προβλέπει ανεξάρτητο μηχανισμό παρακολούθησης σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο παρόν άρθρο, ο οποίος παρακολουθεί τη συμμόρφωση με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη, ιδίως σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, την αρχή της μη επαναπροώθησης, το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και τους σχετικούς κανόνες για την κράτηση, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών διατάξεων του εθνικού δικαίου για την κράτηση, κατά τη διάρκεια του ελέγχου διαλογής, και διασφαλίζει ότι τεκμηριωμένοι ισχυρισμοί περί μη σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλες τις συναφείς δραστηριότητες σε σχέση με τον έλεγχο διαλογής, αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά και χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, οδηγούν, όπου είναι αναγκαίο, σε έρευνες για τους εν λόγω ισχυρισμούς, και παρακολουθεί την πρόοδο των ερευνών αυτών. Κρίνεται επιτακτική η εισαγωγή ειδικής ρύθμισης για τη σύσταση ανεξάρτητου μηχανισμού, ο οποίος να πληροί τις ελάχιστες εγγυήσεις του ενωσιακού δικαίου, όπως αυτές απορρέουν, μεταξύ άλλων, από τις Αρχές των Παρισίων.