Μετανάστευσης και Ασύλου

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'I Have Rights (IHR)' | 22 Μαΐου 2026, 12:05

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρο 5 – Περιορισμός ελευθερίας κατά τον έλεγχο διαλογής Η πρόβλεψη περιορισμού της ελευθερίας κατά τον έλεγχο διαλογής καθίσταται ο κανόνας και όχι εξαιρετικό μέτρο και νομοθετικά. Η «απαγόρευση εξόδου» στο πλαίσιο της περιορισμού της ελευθερίας από τις εν λόγω δομές πληροί τα στοιχεία του ορισμού της κράτησης, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 17 περ. Ιβ’ του παρόντος και ως εκ τούτου, πρέπει να διαγραφούν από το εδ. α΄ της παρ. 2 του άρθρου 23 οι όροι «ή στην απαγόρευση εξόδου ιδίως προκειμένου να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ελέγχου διαλογής». Ο περιορισμός της ελευθερίας των αιτούντων διεθνή προστασία οφείλει να εφαρμόζεται αποκλειστικά κατ’ εξαίρεση, κατόπιν εξατομικευμένης αξιολόγησης, με πλήρη αιτιολογία, αναλογικότητα και πραγματική εξέταση εναλλακτικών μέτρων και να εφαρμόζεται αποκλειστικά ως έσχατο μέτρο και σε πλήρη συμμόρφωση με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο περιορισμός της ελευθερίας των παιδιών αιτούντων άσυλο και των ευάλωτων αιτούντων/ αιτουσών άσυλο πρέπει να σταματήσει. Άρθρο 8 – Καταχώριση προσωπικών στοιχείων Η πρόβλεψη επαλήθευσης ή εξακρίβωσης της ιθαγένειας στο στάδιο του ελέγχου διαλογής δεν συνάδει με τον Κανονισμό διαλογής, ο οποίος δεν προβλέπει σχετική αρμοδιότητα στο συγκεκριμένο στάδιο (άρθρο 14 Κανονισμού διαλογής). Η ιθαγένεια θα πρέπει να καταγράφεται αποκλειστικά βάσει δήλωσης του ενδιαφερόμενου προσώπου, με δυνατότητα μόνο σημείωσης από την αρμόδια αρχή ως προς την επιβεβαίωση ή μη αυτής. Η εισαγωγή διαδικασιών εξακρίβωσης ιθαγένειας κατά τον έλεγχο διαλογής είναι ιδιαίτερα προβληματική, ιδίως επειδή τα στοιχεία που καταγράφονται στο στάδιο αυτό χρησιμοποιούνται στα επόμενα στάδια της διαδικασίας ασύλου και είναι εξαιρετικά δύσκολο να τροποποιηθούν μεταγενέστερα (άρθρα 109 παρ. 2 & 111 παρ. 2 του παρόντος). Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος διαλογής πρέπει να περιορίζεται αυστηρά στη συλλογή των στοιχείων που προβλέπονται ρητά στον Κανονισμό διαλογής και να μην επεκτείνεται σε ουσιαστικές πράξεις αξιολόγησης που ανήκουν στη διαδικασία ασύλου και στις αρμόδιες αρχές εξέτασης αιτημάτων διεθνούς προστασίας. Άρθρο 9 – Έλεγχος ευαλωτότητας και ιατρικός έλεγχος Η εξαιρετικά σύντομη διαδικασία αξιολόγησης ευαλωτότητας και ιατρικού ελέγχου εγείρει σοβαρές αμφιβολίες ως προς την ποιότητα, την πληρότητα και την αξιοπιστία της διαδικασίας, ιδίως σε περιπτώσεις προσώπων με σύνθετες ανάγκες προστασίας. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μην εντοπίζονται έγκαιρα θύματα βασανιστηρίων, θύματα έμφυλης βίας, θύματα εμπορίας ανθρώπων, καθώς και λοιπά ευάλωτα πρόσωπα που χρήζουν ειδικών διαδικαστικών και υποδοχής εγγυήσεων. Επιπλέον, στο έγγραφο ελέγχου διαλογής θα πρέπει να καταγράφεται ρητά όχι μόνο η μη ολοκλήρωση του ελέγχου ευαλωτότητας αλλά και η μη ολοκλήρωση του ιατρικού ελέγχου, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερα στενών προθεσμιών του Κανονισμού διαλογής. Η πρόβλεψη αυτή είναι αναγκαία ώστε να διασφαλίζεται η συνέχιση και ολοκλήρωση των σχετικών αξιολογήσεων στα επόμενα στάδια της διαδικασίας ασύλου και να αποφεύγονται κενά προστασίας για ευάλωτα πρόσωπα. Άρθρο 11 – Παραπομπή σε συνοριακή διαδικασία Η πρόβλεψη παραπομπής στη συνοριακή διαδικασία ακόμη και όταν υπάρχουν απλές «αμφιβολίες» ως προς τα στοιχεία του αιτούντος καθιστά στην πράξη τη συνοριακή διαδικασία κανόνα και όχι εξαιρετικό μέτρο. Η έννοια των «αμφιβολιών» παραμένει ιδιαίτερα αόριστη και ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερβολικά ευρεία εφαρμογή της συνοριακής διαδικασίας, ακόμη και σε περιπτώσεις ελλιπούς ή λανθασμένης διερμηνείας, σφαλμάτων καταγραφής,έλλειψης εγγράφων, ή σύγχυσης κατά την άφιξη και αρχική καταγραφή στοιχείων. Η συνοριακή διαδικασία χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα επιταχυμένες προθεσμίες, περιορισμένη πρόσβαση σε νομική συνδρομή και υποστήριξη και συχνά συνοδεύεται από περιορισμό ελευθερίας ή συνθήκες de facto κράτησης. Ως εκ τούτου, η διεύρυνση της εφαρμογής της ενδέχεται να περιορίζει ουσιωδώς την εξατομικευμένη εξέταση των αιτημάτων διεθνούς προστασίας, την πρόσβαση σε επαρκείς διαδικαστικές εγγυήσεις, και το δικαίωμα ουσιαστικής και αποτελεσματικής συμμετοχής των αιτούντων/ σων άσυλο στη διαδικασία ασύλου. Άρθρο 12 – Παραπομπή σε διαδικασία επιστροφής Η άμεση παραπομπή σε διαδικασία επιστροφής για πρόσωπα που δεν έχουν αιτηθεί άσυλο και δεν πληρούν προϋποθέσεις νόμιμης εισόδου ή παραμονής εγείρει σοβαρές ανησυχίες ως προς την ουσιαστική πρόσβαση στη διαδικασία διεθνούς προστασίας. Οι εξαιρετικά σύντομες προθεσμίες αυξάνουν τον κίνδυνο ελλιπούς ενημέρωσης, μη πρόσβασης σε νομική συνδρομή, και παράλειψης εντοπισμού προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας. Άρθρα 13, 26 και 113 – Πρόσβαση ΜΚΟ, δικηγόρων και υποστηρικτικών φορέων Οι προβλεπόμενοι περιορισμοί πρόσβασης οργανώσεων, δικηγόρων και υποστηρικτικών φορέων σε σημεία διαλογής, χώρους κράτησης και συνοριακές εγκαταστάσεις εγείρουν σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το δικαίωμα αποτελεσματικής νομικής συνδρομής και ανεξάρτητης παρακολούθησης και πρέπει να απαλειφθούν από το παρόν σχέδιο νόμου. Η πρόσβαση σε νομική βοήθεια και υποστήριξη δεν μπορεί να εξαρτάται από ευρείες και αόριστες έννοιες όπως «δημόσια τάξη», «ασφάλεια», ή «διοικητική διαχείριση».