Μετανάστευσης και Ασύλου

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Mobile Info Team (MIT)' | 22 Μαΐου 2026, 14:39

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  1. Η Mobile Info Team εκφράζει έντονο προβληματισμό αναφορικά με τη σύνδεση διαδικασιών στα σύνορα με ταχείες διαδικασίες επιστροφής, καθότι αυτές υπονομεύουν την ουσιαστική, αποτελεσματική και δίκαιη πρόσβαση των αιτούντων στη διαδικασία διεθνούς προστασίας. Κάθε απόφαση επιστροφής οφείλει να εδράζεται σε πλήρη, εξατομικευμένη και ουσιαστική αξιολόγηση του κινδύνου παραβίασης της αρχής της μη επαναπροώθησης, σύμφωνα με τις επιταγές του ενωσιακού και διεθνούς δικαίου. Οι ελάχιστες εγγυήσεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από την έννοια της «αποτελεσματικής προστασίας» πρέπει να διασφαλίζονται τόσο σε νομοθετικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Προς τούτο, είναι αναγκαία η διασφάλιση ουσιαστικής πρόσβασης σε νομική συνδρομή, επαρκή και κατανοητή ενημέρωση, υπηρεσίες διερμηνείας και αποτελεσματικά ένδικα βοηθήματα, καθώς και η σύσταση ανεξάρτητου μηχανισμού παρακολούθησης. 2. Η κράτηση δύναται να επιβάλλεται μόνο κατ’ εξαίρεση και εφόσον κανένα λιγότερο περιοριστικό μέτρο δεν μπορεί να επιτύχει τον επιδιωκόμενο σκοπό. Ωστόσο, στο πλαίσιο διαδικασιών στα σύνορα, ανακύπτουν σοβαρά νομικά και πρακτικά ζητήματα ως προς την εφαρμογή εναλλακτικών της κράτησης μέτρων. Τα ουσιώδη στοιχεία που καθιστούν αποτελεσματικά τα εναλλακτικά της κράτησης μέτρα δεν μπορούν να διασφαλιστούν στο πλαίσιο των διαδικασιών στα σύνορα, μεταξύ άλλων, λόγω της φύσης τους και της γεωγραφικής και λειτουργικής απομόνωσης των συνοριακών εγκαταστάσεων. Ωστόσο, όπου η κράτηση στα σύνορα επιβάλλεται χωρίς την τήρηση θεμελιωδών εγγυήσεων, όπως η αναγκαιότητα, η αναλογικότητα και η έκδοση εξατομικευμένης απόφασης, το άτομο θα πρέπει να αφήνεται ελεύθερο και όχι να υπάγεται σε εναλλακτικά μέτρα κράτησης, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FMS και λοιποί). 3. Αναφορικά με τους κόμβους επιστροφής, αυτοί συνιστούν κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων και υπονομεύουν τη δημοκρατική λογοδοσία. Τα Άρθρα 4 και 19 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων απαγορεύουν την απομάκρυνση, απέλαση ή έκδοση προσώπου σε κράτος όπου διατρέχει σοβαρό κίνδυνο να του επιβληθεί η ποινή του θανάτου ή να υποβληθεί σε βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική ποινή ή μεταχείριση. Οι κόμβοι επιστροφής δημιουργούν σαφείς κινδύνους παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων, ενώ παράλληλα ανακύπτουν ειδικοί κίνδυνοι για πρόσωπα που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των κοριτσιών (L.E. κατά Ελλάδος).