Αρχική Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και ΑσύλουΜΕΡΟΣ Β΄ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2024/1346 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ (άρθρα 15-47)Σχόλιο του χρήστη Mobile Info Team (MIT) | 22 Μαΐου 2026, 16:52




1. Η Mobile Info Team εκφράζει έντονο προβληματισμό αναφορικά με τους προβλεπόμενους λόγους κράτησης, και ιδίως τα κριτήρια προσδιορισμού του «κινδύνου διαφυγής», καθώς αυτοί παραμένουν εξαιρετικά ευρείς και αόριστοι, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο αυθαίρετης στέρησης της ελευθερίας. 2. Η επιβολή κράτησης σε περιπτώσεις αιτουσών και αιτούντων άσυλο με ευαλωτότητες υπόκειται σε ιδιαίτερα αυστηρούς περιορισμούς. Ειδικότερα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στα προσωπικά χαρακτηριστικά και την ιδιαίτερη κατάσταση του ατόμου κατά την αξιολόγηση της νομιμότητας της κράτησης. Αναφορικά με τα παιδιά, η αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού λειτουργεί κατ’ ουσίαν αποτρεπτικά έναντι οποιασδήποτε προσφυγής στο μέτρο της κράτησης, ανεξαρτήτως του πλαισίου εντός του οποίου αυτή επιβάλλεται. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει επιβεβαιώσει ότι η κράτηση παιδιών συνιστά απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση και, ως εκ τούτου, οδηγεί σε παραβίαση του Άρθρου 3 της ΕΣΔΑ. 3. Κάθε πρόσωπο που τελεί υπό κράτηση πρέπει να απολαμβάνει ουσιαστικών διαδικαστικών εγγυήσεων, ιδίως ως προς την πρόσβαση σε δικηγόρο, την παροχή επαρκούς νομικής πληροφόρησης και τη δυνατότητα αποτελεσματικής νομικής συνδρομής. Καθίσταται επιτακτική η θέσπιση σαφούς και εξειδικευμένου πλαισίου παροχής νομικής συνδρομής προς αιτούσες και αιτούντες άσυλο που τελούν υπό κράτηση, με πρόβλεψη συγκεκριμένων και αποτελεσματικών διαδικασιών πρόσβασης στη νομική βοήθεια, προς διασφάλιση της συμμόρφωσης της χώρας με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. 4. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η απουσία πρόβλεψης αυτεπάγγελτου δικαστικού ελέγχου της κράτησης αιτουσών και αιτούντων άσυλο. Η αρχή του αποτελεσματικού δικαστικού ελέγχου αποτελεί θεμελιώδη αρχή του Κράτους Δικαίου. 5. Σε σχέση με την ανάκληση ή τον περιορισμό των υλικών συνθηκών υποδοχής, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την οποία έχει κριθεί ότι ακόμη και σε εξαιρετικές περιπτώσεις δεν μπορεί να ανακληθεί ή να περιοριστεί η πρόσβαση σε βασικές υλικές συνθήκες υποδοχής, όπως η στέγαση, η τροφή και η ένδυση, ακόμη και αν αυτό γίνεται προσωρινά. Παρότι το Άρθρο 34 του νομοσχεδίου εισάγει ρυθμίσεις ως προς την παροχή υλικών συνθηκών υποδοχής, πρόκειται για τομέα στον οποίο η ελλιπής εφαρμογή των ήδη υφιστάμενων υποχρεώσεων παραμένει ιδιαιτέρως προβληματική. Η ανεπάρκεια στην παροχή αξιοπρεπών υλικών συνθηκών υποδοχής αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων, στην περιορισμένη ή ανεπαρκή πρόσβαση σε βασικές υποδομές και υπηρεσίες, σε ακατάλληλους χώρους διαμονής, στην έλλειψη επαρκούς θέρμανσης ή κλιματισμού, στην ανεπαρκή ποιότητα και ποσότητα τροφής, στις ελλιπείς συνθήκες υγιεινής, καθώς και στην ανεπαρκή διασφάλιση της προσωπικής ασφάλειας και προστασίας των διαμενόντων. Υπογραμμίζεται, συνεπώς, η ανάγκη οι υλικές συνθήκες υποδοχής να παρέχονται κατά τρόπο που να διασφαλίζει τον σεβασμό και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των αιτουσών και αιτούντων άσυλο.