Αρχική Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και ΑσύλουΒΙΒΛΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΟΓΗΣ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΣΥΛΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΧΗΣ, ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2024/1356 ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΛΟΓΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΣΥΝΟΡΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ (ΕΚ) 767/2008, (ΕΕ) 2017/2226, (ΕΕ) 2018/1240 ΚΑΙ (ΕΕ) 2019/817 (άρθρα 2-14)Σχόλιο του χρήστη ΑΡΣΙΣ-Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων | 23 Μαΐου 2026, 18:27




Αρθ. 2 Ο όρος «έλεγχος διαλογής» παραπέμπει σε πράγματα και όχι σε ανθρώπους. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο νομοθέτης δεν είναι ουδέτερη. Ποτέ, άλλωστε, δεν ήταν. Με αυτή την έννοια η μεταφορά στην ελληνική του όρου “screening” ως «προκαταρκτική ταυτοποίηση» ή κάτι παρεμφερές θα ήταν πιο επιτυχής και θα έδειχνε και λίγη περισσότερη έγνοια για τους ανθρώπους που θα την υποστούν. Αλλά αυτό μάλλον πλέον δεν είναι επίδικο της διαβούλευσης, από τη στιγμή που ο όρος «έλεγχος διαλογής» πέρασε ήδη στον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1356… Αρθ. 4 παρ.3 Αναφορικά με άστεγους ασυνόδευτους ανηλίκους ή ανηλίκους που διαβιούν σε επισφαλείς συνθήκες η έως τώρα πρακτική όσον αφορά την ηπειρωτική χώρα ήταν οι διαδικασίες ελέγχου διαλογής να γίνονται, εφόσον δεν είχαν ήδη γίνει προγενέστερα, με συνοδεία κοινωνικών επιστημόνων οργανώσεων παιδικής προστασίας που είναι εταίροι του ΕΜΕΑ σε προεπιλεγμένα αστυνομικά τμήματα που διέθεταν τη σχετική τεχνογνωσία και να ολοκληρώνεται εντός ολίγων ωρών, ώστε το παιδί να μεταφερθεί σε ΔΕΦΑΑ. Σε μεταγενέστερο χρόνο και βεβαίως όχι υπό συνθήκες περιορισμού της ελευθερίας ή κράτησης, όπως ρητά προβλέπεται στο άρθρο 5 του νομοσχεδίου, γινόταν η καταγραφή του αιτήματος διεθνούς προστασίας. Η πρακτική αυτή είχε επαινεθεί ως καλή πρακτική και όντως ήταν. Τώρα φαίνεται ότι και σε αυτές τις περιπτώσεις οι διαδικασίες ελέγχου διαλογής θα γίνονται υπό συνθήκες περιορισμού της ελευθερίας ή κράτησης στα σημεία ελέγχου διαλογής. Πρόκειται για σαφώς αρνητική εξέλιξη. Αρθ.5 Εφόσον στα πρόσωπα που υπάγονται σε έλεγχο διαλογής υφίστανται περιορισμό της ελευθερίας τους ή κράτηση, πρέπει να γίνεται ρητή μνεία και στη δυνατότητα άσκησης ενδίκων βοηθημάτων κατά της κράτησης ή του περιορισμού της ελευθερίας που νομολογιακά έχει κριθεί ότι ισοδυναμεί με κράτηση, καθώς και στην υποχρέωση ενημέρωσης του ΠΤΧ σε γλώσσα που κατανοεί σχετικά με τη δυνατότητα αυτή, κατ’αναλογία των προβλεπομένων στα αρθ.40 και 50 του νυν ισχύοντος Ν.4939/2022. Στο αρθ.9 παρ. 5 προβλέπεται η διαδικασία εκκίνησης διαπίστωσης ηλικίας. Θα πρέπει στο ήδη ορθώς υπάρχον ότι η διαδικασία θα διεξαχθεί σύμφωνα με το αρθ.25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348, να συμπληρωθεί «και κατά τις διατάξεις της ΚΥΑ που θα εκδοθεί κατά το αρθ.153 παρ.5 του παρόντος». Το ίδιο, άλλωστε, συμβαίνει τόσο στο αρθ.40 παρ. 6, όσο και στο αρθ.107 παρ.1 του ν/σ, όπου, όμως, στα ανωτέρω άρθρα από παραδρομή η εκδοθησόμενη ΚΥΑ αναφέρεται ως προβλεπόμενη στο αρθ.153 παρ.4 του υπό διαβούλευση ν/σ, ενώ το ορθό είναι ότι προβλέπεται στο αρθ. 153 παρ.5 αυτού. Περαιτέρω, δεν υπάρχει κανείς λόγος τη διαδικασία να εκκινεί η αποφαινόμενη αρχή του αρθ. 95 του νομοσχεδίου, δηλαδή η Υπηρεσία Ασύλου, αφού το παιδί και δη το ασυνόδευτο πρέπει να προστατευθεί ανεξαρτήτως του αν θα αιτηθεί διεθνή προστασία ή όχι, όπως ορθώς και ρητώς αναφέρεται και στο αρθ. 49 παρ.1 του υπό διαβούλευση ν/σ, το οποίο ορίζει ότι στο πεδίο εφαρμογής του εμπίπτει κάθε ασυνόδευτο παιδί, ανεξαρτήτως αν αιτείται ή θα αιτηθεί διεθνή προστασία. Η ίδια σύγχυση φαίνεται να υπάρχει και στο αρθ.11 παρ.3. Ο κατά δήλωση του ανήλικος ΠΤΧ πρέπει να προστατευθεί επειδή είναι ή ενδέχεται να είναι παιδί, ανεξαρτήτως του αν θα ζητήσει άσυλο ή όχι, το οποίο σε εκείνη την αρχική φάση πιθανόν να μην ξέρει καν τι είναι. Με την έννοια αυτή το αρθ.11 παρ.3 τον «τιμωρεί» με τη συνοριακή διαδικασία σε πλήρη αντίθεση με το ευεργέτημα της αμφιβολίας και το τεκμήριο της ανηλικότητας που ορθώς ισχύει και τώρα και που εκ νέου επιβεβαιώνει το αρθ. 40 παρ.6 του παρόντος ν/σ. Στο αρθ.12 πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι για τους ασυνόδευτους ανηλίκους που δεν έχουν υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας δεν γίνεται παραπομπή στην ΕΛ.ΑΣ., αλλά στην Διευθυνση Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων της ΓΓ Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας του ΥΜΑΣ και ότι εάν εκκινήσει διαδικασία επιστροφής αυτή θα διέπεται από τις διαδικαστικές εγγυήσεις του αρθ. 11 Ν.5226/2025 που αφορά τους ασυνόδευτους ανηλίκους. Στο αρθ.13 παρ.2 η πρόβλεψη ο δικηγόρος να ζητάει και να λαμβάνει άδεια από την ΥΠΥΤ για να εισέλθει σε ΚΥΤ και ΚΕΔ προκειμένου να επικοινωνήσει με τον ή την εντολέα του, η οποία υφίσταται και σήμερα ως διοικητική πρακτική, είναι ευθέως αντίθετη στο αρθ. 34 παρ.2 του Κώδικα Δικηγόρων (Ν.4194/2013), το οποίο υπερισχύει ως ειδικότερο. Επίσης η προσθήκη του επιθέτου «εξουσιοδοτημένοι» στο «δικηγόροι» μπορεί να δημιουργήσει κώλυμα στην πρόσβαση, διότι συνηθέστατα οι δικηγόροι δεν θα είναι ήδη εξουσιοδοτημένοι, αφού ένας από τους σκοπούς της επίσκεψης θα είναι και να λάβουν εξουσιοδότηση από τον εντολέα τους. Θα έπρεπε να αρκεί για την είσοδο η δήλωση του δικηγόρου ότι εκπροσωπεί τον εντολέα του και η αναφορά του ονόματος του εντολέα, μαζί, βεβαίως, με την επίδειξη της δικηγορικής ταυτότητας, όπως προβλέπει το αρθ. 34 παρ.2 του Κώδικα Δικηγόρων (Ν.4194/2013) και όπως παγίως συμβαίνει ακόμη και με την είσοδο των δικηγόρων πχ στα σωφρονιστικά ιδρύματα και τους χώρους κράτησης στα αστυνομικά τμήματα, όπου συχνά συναντούν τον εντολέα τους χωρίς ακόμη να έχουν λάβει εξουσιοδότηση, την οποία λαμβάνουν θεωρημένη νομίμως με το πέρας της επίσκεψης τους.