Μετανάστευσης και Ασύλου

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΑΡΣΙΣ-Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων' | 23 Μαΐου 2026, 18:36

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Αρθ.25 παρ.4 Είναι σκόπιμο να προστεθεί εδάφιο που να αποσαφηνίζει ότι επί κράτησης ασυνόδευτων ανηλίκων την αίτηση για παροχή νομικής βοήθειας κατά τις προϋποθέσεις του Ν.3226/2004, η οποία μάλιστα επί ασυνόδευτων θα έχει και μεγάλες πιθανότητες να γίνει δεκτή, ασκεί για λογαριασμό του ασυνόδευτου ο επίτροπος του, άλλως, αν ακόμη δεν έχει διοριστεί τέτοιος, ο προσωρινός εκπρόσωπος του, καθώς και ότι η θέση σε κράτηση ασυνόδευτου ανηλίκου αποτελεί λόγο προτεραιοποίησης του για το διορισμό επιτρόπου, προκειμένου να μπορούν να ασκηθούν όλα τα εκ του νόμου παρεχόμενα ένδικα βοηθήματα. Στην παρ.5 να ορίζεται ότι κατά τη διαδικασία ενώπιον του διοικητικού δικαστή του Διοικητικού Πρωτοδικείου ο ασυνόδευτος ανήλικος θα έχει το δικαίωμα ακρόασης δια του επιτρόπου του ή του προσωρινού εκπροσώπου του και ανεξαρτήτως του αν έχει νομικό παραστάτη ή όχι. Το δικαίωμα αυτό προκύπτει ευθέως εκ του άρθρου 22 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (στο εξής ΔΣΔΠ-Ν.2101/1992) και με αναλογική ερμηνεία του αρθ.40 παρ.2 β)ii) ΔΣΔΠ. Ο ίδιος δικαστικός έλεγχος νομιμότητας επί της απόφασης κράτησης ή παράτασης δέον να υφίσταται και για τους ενήλικες αιτούντες και αιτούσες που τίθενται υπό κράτηση, όπως, άλλωστε, συνέβαινε μέχρι τώρα. Αρθ.27 Η διοικητική κράτηση ανηλίκου δεν μπορεί ποτέ να είναι προς το βέλτιστο συμφέρον του, όπως έχει επισημάνει η Επιτροπή Δικαιωμάτων του Παιδιού του ΟΗΕ στο Κοινό Γενικό Σχόλιο υπ’ αριθ. 4 (2017) της Επιτροπής για την προστασία των δικαιωµάτων των µεταναστών εργαζοµένων και των µελών των οικογενειών τους και υπ’ αριθ. 23 (2017) της Επιτροπής για τα δικαιώµατα του παιδιού. Μάλιστα, υπό παράγραφο 5 του ανωτέρω Σχολίου χρησιμοποιεί κατά λέξη την εξής διατύπωση: «Κάθε παιδί, ανά πάσα στιγµή, απολαµβάνει του θεµελιώδους δικαιώµατος στην ελευθερία και δεν πρέπει να τίθεται υπό κράτηση για µεταναστευτικούς λόγους. Η Επιτροπή για τα Δικαιώµατα του Παιδιού έχει υποστηρίξει ότι η κράτηση ενός παιδιού λόγω του µεταναστευτικού τους καθεστώτος ή αυτού των γονέων τους συνιστά παραβίαση των δικαιωµάτων του παιδιού ενώ αντίκειται πάντοτε προς την αρχή του βέλτιστου συµφέροντος του παιδιού. Βάσει των ανωτέρω και οι δύο επιτροπές έχουν επανειληµµένως υποστηρίξει ότι τα παιδιά δεν πρέπει ποτέ να τίθενται υπό κράτηση για λόγους που σχετίζονται µε το µεταναστευτικό καθεστώς των γονέων τους και τα κράτη οφείλουν να παύσουν άµεσα και εντελώς να χρησιµοποιούν τη διοικητική κράτηση ως µέσο ελέγχου της µετανάστευσης. Κάθε είδους κράτηση παιδιών ως µέσο ελέγχου της µετανάστευσης πρέπει να απαγορεύεται από τον νόµο και η απαγόρευση αυτή πρέπει να εφαρµόζεται πλήρως στην πράξη.». Ως μη συνάδουσα με το βέλτιστο, άλλως υπέρτατο, συμφέρον του ανηλίκου η διοικητική κράτηση του τυγχάνει αντίθετη στις επιταγές τόσο του άρθρου 3 ΔΣΔΠ, όσο και του άρθρου 24 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (ΧΘΔΕΕ) και συνιστά αντίφαση εν τοις όροις (contradictio in terminis) η φράση που περιέχει η περ. β) ότι η κράτηση επιβάλλεται όταν εξασφαλίζει την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων, διότι τούτο δεν συμβαίνει ποτέ. Προτείνουμε, επομένως, την πλήρη απαλοιφή της περ. β) από την παρ.2 του αρθ. 27. Άλλως η περ. β) να προβλέπει ότι “ειδικά για τους ασυνόδευτους ανηλίκους η αρμόδια αρχή οφείλει να ειδοποιεί αμελλητί την Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας για την άμεση τοποθέτηση του ανηλίκου σε κατάλληλο πλαίσιο φιλοξενίας.” Αναφορικά με τη σχολική φοίτηση και εκπαίδευση των ανηλίκων (αρθ.30) παρατηρούμε ότι στην παρ.2 αυτού μειώνεται, σε σχέση με τα τώρα ισχύοντα βάσει του αρθ. 55 παρ.2 Ν.4939/2022, από 3 σε 2 μήνες το διάστημα της προθεσμίας εγγραφής στο σχολείο, ενώ τροποποιείται και το αφετηριακό σημείο της από την ολοκλήρωση της ταυτοποίησης του ανηλίκου, που είναι τώρα, στην ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας. Όπως αναφέραμε και αλλού παραπάνω, όλα τα παιδιά ΠΤΧ δεν είναι αιτούντες διεθνή προστασία, οπότε δε αντιλαμβανόμαστε τον σκοπό της αλλαγής αυτής. Περαιτέρω απαλείφεται η διάταξη της παρ.3 για τη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών μη τυπικής εκπαίδευσης εντός των κέντρων φιλοξενίας, ενώ παραμένει κατά μείζονα λόγο η αναγκαιότητα παροχής τους εντός ΚΥΤ και ΚΕΔ, ενώ η «εκπαίδευση εκτός του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος» περιορίζεται σε 1 μήνα κατ’ανώτατο όριο. Οι σχετικές διατυπώσεις χρήζουν αποσαφήνισης, ιδίως με δεδομένη την εν τοις πράγμασι αποψίλωση ή και ανυπαρξία εντός ΚΥΤ και ΚΕΔ εκπαιδευτικών υπηρεσιών που παλαιότερα παρέχονταν από οργανώσεις στα καμπς. Ευτυχώς έφυγε η διάταξη της παρ.2 εδ β’ του τώρα ισχύοντος αρθ.55 Ν.4939/2022 κατά την οποία μπορεί να περιορίζονται οι υλικές συνθήκες υποδοχής λόγω μη παρακολούθησης του σχολείου. Στο αρθ.31 ουδόλως συνάδει με την αρχή της ισότητας η εξαίρεση των υπαγόμενων στη συνοριακή διαδικασία ασύλου από την παρακολούθηση μαθημάτων γλώσσας, εκτός και αν υπονοείται ότι οι εν λόγω ΠΤΧ δεν θα πάρουν άσυλο, οπότε και δεν χρειάζεται να μάθουν ελληνικά! Το αυτό ισχύει με την απαγόρευση πρόσβασης στην αγορά εργασίας για τους αιτούντες που εξετάζονται κατά τη συνοριακή διαδικασία (αρθ.32). Στο αρθ. 37 παρ.1 στ) η διατύπωση «σοβαρά ή επανειλημμένα» προτείνουμε να γίνει «σοβαρά και επανειλημμένα», διότι η επανειλημμένη παραβίαση των πλέον επουσιωδών κανόνων λειτουργίας θα είναι ανεπίτρεπτα δυσανάλογο και ανεπιεικές να οδηγεί σε διακοπή των υλικών συνθηκών υποδοχής. Αναφορικά με τις προϋποθέσεις διακοπής των υλικών συνθηκών υποδοχής σε ασυνόδευτους ανηλίκους στην παρ.2 σχετικά ορίζεται ότι: "Εφόσον πρόκειται για ασυνόδευτο ανήλικο, η αρμόδια αρχή υποδοχής οφείλει, πριν από την επιβολή της διακοπής της στέγασης, να απευθυνθεί στη Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, προκειμένου να μεριμνήσει για την τοποθέτηση του ανηλίκου σε άλλο κατάλληλο πλαίσιο φιλοξενίας, εφόσον τούτο δικαιολογείται από τις περιστάσεις". Προτείνουμε την απαλοιφή του "εφόσον δικαιολογείται από τις περιστάσεις". Ποιες περιστάσεις ακριβώς θα δικαιολογούσαν την επιβολή συνθήκης αστεγίας σε ασυνόδευτο ανήλικο; Και πώς αυτό θα μπορούσε να συνάδει με το βέλτιστο συμφέρον του; Στο αρθ. 38 προτείνουμε να προστεθούν ως έχοντες ειδικές ανάγκες υποδοχής και οι τοξικοεξαρτημένοι και να παραμείνουν στην ανωτέρω κατηγορία οι συγγενείς από τα θύματα ναυαγίων, όπως περιλαμβάνονταν στην περ. λγ) του αρθ.1 Ν.4939/2022. Σε σχέση με την προϋπόθεση α) της παρ. 4 του αρθ. 39 ανακύπτει το ερώτημα αν θα ισχύσουν για τα πρόσωπα που εργάζονται με ανηλίκους οι εκεί οριζόμενες προϋποθέσεις σε σχέση με απουσία ποινικών καταδικών ή οι αυστηρότερες που τίθενται στο αρθ. 55 παρ.3 του υπο διαβούλευση ν/σ. Μπορεί να υποστηριχθεί ότι το προσωπικό των φορέων του αρθ.54 υπόκειται σε ειδικότερες και αυστηρότερες προϋποθέσεις, αλλά τουλάχιστον στο επίπεδο των εκπροσώπων και των προσωρινών εκπροσώπων που αναφέρονται ονομαστικά στο αρθ. 40 παρ.4 φαίνεται να υπάρχει αλληλοεπικάλυψη και ίσως θα έπρεπε να αποσαφηνιστεί ότι τουλάχιστον για αυτούς ισχύουν οι αυστηρότερες προϋποθέσεις που θέτει το αρθ. 55 παρ.3. Αναφορικά με το αρθ. 40, όπως σχολιάζουμε και υπό άρθρο 72 του υπό διαβούλευση ν/σ, θεωρούμε θετική την πρόβλεψη περί του προσωρινού εκπροσώπου. Θεωρούμε ωστόσο ανεδαφικό τον αριθμό των 30 παιδιών ανά προσωρινό εκπρόσωπο που περιέχεται στην παρ.1 και προτείνουμε να μειωθεί στο μισό, ήτοι σε 15 παιδιά. Έτι περαιτέρω ανεδαφικός είναι ο αριθμός των 50 παιδιών ανά εντεταλμένο επιτροπείας που προβλέπει η παρ.7, όταν κατά τη γνώμη μας βέλτιστο είναι το όριο των 10 παιδιών ανά εντεταλμένο επιτροπείας, πάντως με 50 παιδιά είναι σαφές ότι δεν μπορεί να δουλέψει κανένας εντεταλμένος επιτροπείας, όσο ικανός κι αν είναι. Αναφορικά με την πρόβλεψη της παρ.6 ότι η διαδικασία διαπίστωσης ηλικίας εκκινεί με μέριμνα της αποφαινόμενης αρχής επαναλαμβάνουμε το σχόλιο μας υπό αρθ.9 παρ.5, ήτοι πως δεν υπάρχει κανείς λόγος τη διαδικασία να εκκινεί η αποφαινόμενη αρχή του αρθ. 95 του νομοσχεδίου, δηλαδή η Υπηρεσία Ασύλου, αφού το παιδί και δη το ασυνόδευτο πρέπει να προστατευθεί ανεξαρτήτως του αν θα αιτηθεί διεθνή προστασία ή όχι, όπως ορθώς και ρητώς αναφέρεται και στο αρθ. 49 παρ.1 του υπό διαβούλευση ν/σ, το οποίο ορίζει ότι στο πεδίο εφαρμογής του εμπίπτει κάθε ασυνόδευτο παιδί, ανεξαρτήτως αν αιτείται ή θα αιτηθεί διεθνή προστασία. Άλλωστε στη φάση που ο ανήλικος ή νεαρός ενήλικος έχει γίνει αιτών μπορεί ήδη να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία διακρίβωσης ηλικίας, οπότε άλλος θα πρέπει να είναι ο φορέας εκκίνησης, φερ’ειπείν η ΥΠΥΤ. Στο εδάφιο μετά την περίπτωση ε) της παρ.9 πρέπει να αποσαφηνιστεί αν η περίπτωση αυτή είναι διάφορη από τις περιπτώσεις α) και δ) της ιδίας παραγράφου και σε θετική περίπτωση δεν μπορούμε να δούμε πώς η διαμονή με ενήλικες σε δομή φιλοξενίας ενηλίκων μπορεί να είναι προς το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου, χρήζει αποσαφήνισης. Σε κάθε περίπτωση η κριτική μας για την περ δ) (ασφαλείς ζώνες) παρατίθεται στο σχόλιο μας υπό αρθ.82 του ν/σ. Στο αρθ. 41 να αποσαφηνίζεται ότι τα θύματα των καταστάσεων που περιγράφονται στην παρ.1 λαμβάνουν την αναγκαία φροντίδα και στήριξη ανεξαρτήτως του αν οι καταστάσεις αυτές έλαβαν χώρα στην χώρα καταγωγής, σε τράνζιτ χώρα ή στην χώρα άφιξης (Ελλάδα).