Μετανάστευσης και Ασύλου

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΑΡΣΙΣ-Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων' | 23 Μαΐου 2026, 18:10

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Αρθρο 58 παρ.2 β) Χαιρετίζουμε τόσο την πρόβλεψη για την υποχρέωση παρουσίας του επιτρόπου σε κάθε στάδιο της διενέργειας εκτίμησης ηλικίας, όσο και την πρόβλεψη ότι η εκτίμηση αυτή θα διενεργείται σύμφωνα με το αρθ.25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 και την εκδοθησόμενη ΚΥΑ του αρθ.107 παρ.4 του παρόντος υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, με την οποία προφανώς θα καταργηθεί η ισχύουσα ΚΥΑ 14767/2025. Για την ανωτέρω νυν ισχύουσα ΚΥΑ είχαμε ήδη από της εκδόσεως της επισημάνει την πλήρη ασυμβατότητα της με τις επιταγές του ενωσιακού δικαίου και είχαμε αποστείλει στις 6/10/2025 μαζί με άλλες 24 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σχετική επιστολή προς τα συναρμόδια υπουργεία Υγείας και Μετανάστευσης και Ασύλου. Η σιωπηρή παραδοχή από πλευράς διοίκησης ότι η ισχύουσα ΚΥΑ δεν είναι συμβατή με το αρθ.25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 και για το λόγο αυτό θα εκδοθεί νέα αποτελεί μια πρώτη δικαίωση που θα ολοκληρωθεί εφόσον διαπιστώσουμε ότι αυτή που θα εκδοθεί, όπως προβλέπεται στο αρθ.107 παρ.4 του νομοσχεδίου, θα βρίσκεται σε πλήρη στοίχιση με τις ανωτέρω επιταγές του ενωσιακού δικαίου. Αρθ.60 Είναι θετικό ότι ο Εισαγγελέας Ανηλίκων δεν περιλαμβάνεται πλέον μεταξύ των αρχών και οργάνων της επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων, όπως και ότι περιλαμβάνεται πλέον ο ΓΓ Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας. Το αυτό σχόλιο μας ισχύει και για τα διαλαμβανόμενα στο αρθ. 64 του νομοσχεδίου. Αρθ.63 Πρέπει στην παρ.1 α) να προστεθεί και η κατηγορία των ΠΤΧ που δηλώνουν ασυνόδευτοι ανήλικοι, καθώς στο στάδιο εκείνο δεν δύνανται να έχουν ήδη εκκινήσει διαδικασίες διαπίστωσης ηλικίας, για τη διεξαγωγή των οποίων, όπως προβλέπει το αρθ. 58 παρ.2 β) του υπό διαβούλευση ν/σ, είναι απαραίτητο να παρίσταται ο επίτροπος του κατά δήλωση του ανηλίκου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν ο ΠΤΧ είναι ανήλικος ή ενήλικος. Το επιχείρημα αυτό ενισχύεται και από την ορθώς προτεινόμενη ρύθμιση της παρ.3 του ιδίου άρθρου. Ωστόσο και σε πλήρη αντίθεση με την ορθή παραδοχή του αρθ. 49 παρ.1 του υπό διαβούλευση ν/σ ότι στο πεδίο εφαρμογής του εμπίπτει κάθε ασυνόδευτο παιδί, ανεξαρτήτως αν εαιτείται ή θα αιτηθεί διεθνή προστασία, η παρ.4 του αρθ.63 ορίζει ως αφετηριακό σημείο για την προθεσμία του ορισμού επιτρόπου την ημερομηνία υποβολής αίτησης διεθνούς προστασίας, ωσάν να μην προβλέπεται ότι και τα παιδιά που δεν θα ζητήσουν διεθνή προστασία πρέπει να έχουν την ίδια προθεσμία μέσα στην οποία πρέπει να τους διορισθεί επίτροπος! Το ίδιο σφάλμα εμφιλοχωρεί και στην όμοια πρόβλεψη του αρθ.40 παρ.1 του ιδίου υπό διαβούλευση ν/σ. Κατά συνέπεια η προθεσμία των 15 ημερών πρέπει να αρχίζει από τον εντοπισμό και την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών από τον φορέα αναγγελίας. Στο αρθ. 64 παρ.4 είμαστε θετικά διακείμενοι στη σύντμηση της σχετικής προθεσμίας από τις 4 εργάσιμες ημέρες του νυν ισχύοντος αρθ. 66 ΙΒ’ Ν.4939/2022 στις 3 εργάσιμες ημέρες από την επίδοση της πράξης ορισμού προκειμένου ο επίτροπος να αποποιηθεί τον ορισμό του. Στο αρθ. 65 παρ.1 στ) η μείωση του νυν ισχύοντος χρονικού διαστήματος του 1 μηνός που ορίζει το αρθ. 66ΙΓ΄παρ.1 στ’ Ν.4939/2022 σε 15 ημέρες ίσως δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα αποσκοπεί να λύσει. Ως προς την ρύθμιση του αρθ.66 παρ.4 φρονούμε ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υπάρχει υπέρβαση ως προς το όριο των 15 παιδιών ανά εντεταλμένο επιτροπείας. Όπως είχαμε σχολιάσει και κατά τη διαβούλευση που έλαβε χώρα τον Ιούλιο 2022 σχετικά με το «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων», διαθέσιμη εις https://www.opengov.gr/immigration/?p=1657, θεωρούμε βέλτιστο το όριο των 10 παιδιών ανά εντεταλμένο επιτροπείας, πάντως σε καμία περίπτωση και για κανένα λόγο δεν πρέπει να ξεπερνιέται το όριο των 15 παιδιών. Συναφώς στο αρθ. 67 παρ.4 προβλέπεται η αύξηση από 15 σε 20 του αριθμού των εντεταλμένων επιτροπείας που θα έχει υπό την επίβλεψη του ένας συντονιστής εντεταλμένων επιτροπείας. Θεωρούμε ότι για λόγους διασφάλισης ποιότητας το όριο πρέπει να παραμείνει ως έχει τώρα βάσει του αρθ. 66 ΙΕ’ παρ.4 Ν.4939/2022. Στο αρθ. 68 παρ.4 ορθώς προστίθεται πρόβλεψη υποχρέωσης αποποίησης του ορισμού για τον επίτροπο εάν συντρέχουν ορισμένες περιστάσεις, ρύθμιση που δεν υπάρχει στο ισχύον αρθ. 66 ΙΣΤ’ Ν.4939/2022. Θα πρέπει, ωστόσο, να προστεθεί ότι ο φορέας του αρθ.54 πρέπει να εκθέσει τις περιστάσεις αυτές με έγγραφο του απευθυνόμενο προς το ΤΘΠΕ. Στο αρθ. 70 παρ.2 αντιμετωπίζουμε πολύ θετικά το ότι πλέον δεν θα υπέχει ποινική ευθύνη για παραμέληση εποπτείας ανηλίκου κατ’αρθ. 360 ΠΚ ο εντεταλμένος επιτροπείας ασυνόδευτου ανηλίκου, ενώ υπήρξαν περιπτώσεις που είχε σχηματιστεί δικογραφία σε διάφορες ανά την επικράτεια εισαγγελίες με κατηγορούμενο τον εντεταλμένο επιτροπείας επειδή παιδιά του κατέστησαν κατηγορούμενα. Εάν η πολιτεία αντιμετωπίζει ως ανά πάσα στιγμή οιονεί κατηγορούμενο τον εντεταλμένο επιτροπείας πρώτον απαξιώνει πλήρως τον θεσμικό του ρόλο και δεύτερον θα φτάσει να ψάχνει και να μην βρίσκει ανθρώπους πρόθυμους να αναλάβουν το εν λόγω λειτούργημα. Στο αρθ.71 τώρα που το ΣΕΑΑ προτείνεται να γίνει εξαμελές από πενταμελές που ήταν ως τώρα βάσει του αρθ. 66 ΙΘ’ Ν.4939/2022, δηλαδή πλέον προτείνεται να έχει ζυγό αριθμό μελών, πρέπει να προστεθεί ρύθμιση για τις περιπτώσεις ισοψηφίας που θα καθορίζει πχ ότι η ψήφος του Προέδρου θα δημιουργεί την απαιτούμενη σε τέτοια περίπτωση πλειοψηφία. Στην παρ.4 δ) του ίδιου άρθρου βλέπουμε θετικά την προσθήκη της διάταξης που θα δίνει στο ΣΕΑΑ τη δυνατότητα μιας οιονεί κατά περίπτωση αυθεντικής ερμηνείας της αόριστης νομικής έννοιας του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου. Στο αρθ. 72 είμαστε θετικά διακείμενοι προς την θέσπιση του προσωρινού εκπροσώπου του ασυνόδευτου ανηλίκου. Θεωρούμε ωστόσο ανεδαφικό τον αριθμό των 30 παιδιών ανά προσωρινό εκπρόσωπο που περιέχεται στην παρ.6 και προτείνουμε να μειωθεί στο μισό, ήτοι σε 15 παιδιά. Επίσης ελλείπει πρόβλεψη για συντονιστή των προσωρινών εκπροσώπων κατ’αναλογία με τον συντονιστή των εντεταλμένων επιτροπείας που προβλέπει το αρθ.67 του ν/σ, ενώ οι προσωρινοί εκπρόσωποι ίσως χρειάζονται συντονιστή ακόμη περισσότερο από ό,τι οι εντεταλμένοι επιτροπείας. Περαιτέρω στην παρ.5 πρέπει να προστεθεί εδάφιο που να ορίζει ότι πριν τη γνωστοποίηση του φορέα του αρθ.54 προς το ΤΘΠΕ των στοιχείων του προσωρινού εκπροσώπου καμία ενέργεια ταυτοποίησης και καταγραφής ΠΤΧ που δηλώνει ασυνόδευτος ανήλικος δεν δύναται να λάβει χώρα, διάταξη που είναι σύμφωνη και με το γράμμα, αλλά και το όλο πνεύμα του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, αλλά και του ιδίου του Συμφώνου. Στο αρθ. 77 μας προβληματίζει ότι απαλοίφεται η αρμοδιότητα του ΤΘΠΕ που προβλέπεται στο νυν ισχύον αρθ. 66ΚΔ’ β) Ν.4939/2022. Πρόκειται για την κρίσιμη αρμοδιότητα που ως τώρα είχε ανατεθεί στη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας του καθορισμού δεικτών αξιολόγησης του βέλτιστου συμφέροντος του ασυνόδευτου ανηλίκου, σε συνεργασία με διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς και, ιδίως, την Ύπατη Αρμοστεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, της καθιέρωσης πρότυπης φόρμας αξιολόγησης και των διαδικασιών προσδιορισμού του βέλτιστου συμφέροντος. Την αρμοδιότητα αυτή είχε ασκήσει με πολύ ουσιώδη τρόπο η Μονάδα Θεσμικής Προστασίας ώστε να παρίσταται απαραίτητη η συνέχιση της εν λόγω αρμοδιότητας και εφεξής από το ΤΘΠΕ. Στο αρθ.78 παρ.1 α) παρατηρούμε ότι η συμπερίληψη των ασφαλών ζωνών σε δομές της ΥΠΥΤ μεταξύ των δομών που παρέχουν υπηρεσίες στέγασης σε ΑΑ είναι βήμα οπισθοχώρησης, καθώς επανειλημμένα τόσο το ΕΔΔΑ, όσο και ημεδαπά δικαστήρια έχουν κρίνει ότι οι ζώνες αυτές δεν είναι κατάλληλα πλαίσια φιλοξενίας για ακραία ευάλωτα άτομα, όπως εξ ορισμού είναι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι. Μόνο σε κατ'εξαίρεση συνθήκες αυξημένων μαζικών εισόδων ασυνόδευτων ανηλίκων και μόνο για μικρό χρονικό διάστημα μπορούν να γίνουν αποδεκτές ως δομές παροχής στέγασης σε συνθήκες παιδικής προστασίας οι εν λόγω ασφαλείς ζώνες. Υπενθυμίζουμε ότι σύμφωνα με την σε ισχύ Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ασυνόδευτων Παιδιών (σελ.33) η Ελλάδα πρέπει να διαθέτει 2500 θέσεις μακροχρόνιας φιλοξενίας, ενώ σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά ασυνόδευτων μηνός Απριλίου 2026 διαθέτει μόνο 1745 θέσεις μακροχρόνιας φιλοξενίας. Περαιτέρω, στην παρ.4 του ιδίου άρθρου θεσπίζεται αρνητική διάκριση σε αντίθεση με τις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας για όσους ασυνόδευτους ανήλικους υπάγονται στην εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας με τη διαδικασία συνόρων και με την ταχεία διαδικασία, με αποτέλεσμα για αυτούς να θεσπίζεται ως κανόνας η τοποθέτηση στις κατά τα ανωτέρω προβληματικές ασφαλείς ζώνες και ο πλήρης αποκλεισμός τους από τα ΕΔΗΔ. Στο άρθ. 81 που αφορά τα ΕΔΗΔ και στην περίπτωση της παρ.3 β) αυτού εισάγεται εκ νέου, ως μη ώφειλε, η διάκριση μεταξύ των ΑΑ που έχουν ζητήσει διεθνή προστασία και αυτών που δεν έχουν ζητήσει, ώστε η δεύτερη κατηγορία να αποκλείεται από τη στέγαση σε ΕΔΗΔ, η οποία έχει κατεξοχήν ενταξιακό χαρακτήρα. Πάντως έστω κι έτσι η συγκεκριμένη πρόβλεψη είναι καλύτερη σε σχέση με την τωρινή πρακτική της διοίκησης, όπου σύμφωνα με το με ΑΠ 33582 από 19/2/2026 έγγραφο του ΓΓ Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας κρίθηκε σκόπιμο να παραπέμπονται στα ΕΔΗΔ όχι μόνο αιτούντες διεθνούς προστασίας, αλλά μάλιστα και μη προερχόμενοι από ασφαλείς χώρες καταγωγής. Γενικότερα υποστηρίζουμε ότι για τη φιλοξενία σε ΕΔΗΔ δεεν θα έπρεπε κανένα κριτήριο πέρα από αυτά που τίθενται στο αρθ. 66 ΚΔ' Ν.4939/2022 και στο αρθ. 12 της ΥΑ 138529/2023. Για το αρθ. 82 που αφορά τις ασφαλείς ζώνες ισχύουν τα προαναφερθέντα υπό αρθ. 78 παρ.1 α). Επιπλέον επισημαίνουμε ότι ως μια κάποια ελάχιστη διασφάλιση θα πρέπει να προστεθεί ότι η απόφαση της διοίκησης περί τοποθέτησης ΑΑ σε ασφαλή ζώνη θα πρέπει να είναι ειδικά αιτιολογημένη, αξιολογώντας διεξοδικά και εμπεριστατωμένα το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου. Η αναφερόμενη στο αρθ. 84 παρ.2 δυνατότητα αποστολής του αιτήματος στέγασης χωρίς να έχει προηγηθεί εκτίμηση επιπλέον ευαλωτοτήτων, στοιχεία κοινωνικού ιστορικού και εκτίμηση του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου συνιστά σημαντική οπισθοχώρηση από εγγυήσεις που θεσπίζει το αρθ.3 της ΔΣΔΠ και πολύ φοβούμαστε ότι, με βάση την υπάρχουσα κατάσταση της ΥΠΥΤ και τις περιορισμένες επιχειρησιακές της δυνατότητες σε θέματα προστασίας ευάλωτων πληθυσμών, θα μετατραπεί από εξαίρεση που αφορά εξαιρετικές περιπτώσεις δυσανάλογου αριθμού αφίξεων σε κανόνα. Η προσθήκη του αρθ.87 για τη συνεργασία του ασκούντος την καθημερινή φροντίδα για τον επίτροπο είναι απαραίτητη και σε θετική κατεύθυνση, όπως και η πρόβλεψη της παρ.3 για τον τρόπο επίλυσης των σχετικών διαφωνιών. Στο αρθ.88 παρ.6 γ) θεωρούμε κομβικής σημασίας οι ανήλικοι που δεν έχουν υπαχθεί σε διαδικασίες ελέγχου διαλογής, δηλαδή που δεν είχαν καμία επαφή ακόμη με το σύστημα παιδικής προστασίας, να μεταφέρονται, όπως μέχρι πρότινος, συνοδευόμενοι από επιλεγμένους προς τούτο φορείς παιδικής προστασίας σε τμήματα της ΕΛ.ΑΣ. για να λάβουν ΔΙΚΑ και αυθημερόν εν συνεχεία σε ΔΕΦΑΑ και όχι σε σημεία ελέγχου διαλογής, δηλαδή σε ΚΥΤ και ΚΕΔ, διότι έτσι το σύστημα “χάνει” παιδιά που επιθυμεί και οφείλει να προστατεύσει.