Μετανάστευσης και Ασύλου

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'international Rescue Committee (IRC) Hellas' | 24 Μαΐου 2026, 16:28

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρο 17 – «Κίνδυνος διαφυγής» Τα προβλεπόμενα κριτήρια για τη διαπίστωση «κινδύνου διαφυγής» παραμένουν υπερβολικά ευρεία και αόριστα και ενδέχεται να οδηγήσουν σε σχεδόν αυτόματη επιβολή περιορισμού ελευθερίας ή κράτησης σε νεοαφιχθέντες αιτούντες άσυλο. Ιδίως, η αναφορά στη μη ύπαρξη δηλωμένης κατοικίας ή γνωστής διαμονής δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως στοιχείο κινδύνου διαφυγής για ανθρώπους που μόλις έχουν φτάσει στη χώρα και βρίσκονται υπό διαδικασία υποδοχής. Η αοριστία των κριτηρίων δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο γενικευμένης κράτησης, κατά παράβαση της αρχής της εξατομικευμένης κρίσης και της κράτησης ως έσχατου μέτρου. Άρθρο 23 – Περιορισμός ελευθερίας Η διεύρυνση των περιπτώσεων περιορισμού ελευθερίας, ιδίως μέσω της πρόβλεψης «απαγόρευσης εξόδου», συνιστά στην πράξη μορφή de facto κράτησης και όχι απλό περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας. Η επιβολή τέτοιων μέτρων χωρίς πλήρεις εγγυήσεις διοικητικής κράτησης, όπως εξατομικευμένη αιτιολόγηση, αναγκαιότητα, αναλογικότητα και αποτελεσματικός δικαστικός έλεγχος, ενδέχεται να οδηγήσει σε αυθαίρετη στέρηση ελευθερίας κατά παράβαση του ενωσιακού και διεθνούς δικαίου. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα εφαρμογής τέτοιων περιορισμών σε οικογένειες με παιδιά ή σε ασυνόδευτα παιδιά. Άρθρο 24 – Λόγοι κράτησης Οι προβλεπόμενοι λόγοι κράτησης παραμένουν υπερβολικά ευρείς και αόριστοι, ιδίως ως προς τον «κίνδυνο διαφυγής» ή ζητήματα «δημόσιας τάξης». Η αοριστία αυτή δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο σχεδόν αυτόματης κράτησης αιτούντων άσυλο, κατά παράβαση της αρχής της εξατομικευμένης κρίσης και της κράτησης ως έσχατου μέτρου. Άρθρο 25 – Εγγυήσεις για κρατούμενους αιτούντες Η δυνατότητα κράτησης αιτούντων διεθνή προστασία για ιδιαίτερα παρατεταμένα χρονικά διαστήματα εγείρει σοβαρές ανησυχίες ως προς τη συμβατότητα με την αρχή της αναλογικότητας και την υποχρέωση η κράτηση να εφαρμόζεται μόνο για το απολύτως αναγκαίο χρονικό διάστημα. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η πρόβλεψη μη συνυπολογισμού προηγούμενων περιόδων κράτησης βάσει της νομοθεσίας επιστροφών, καθώς ενδέχεται στην πράξη να οδηγήσει σε διαδοχική ή υπέρμετρα παρατεταμένη κράτηση χωρίς επαρκείς εγγυήσεις προστασίας από αυθαίρετη στέρηση ελευθερίας. Παράλληλα, το άρθρο δεν διασφαλίζει επαρκώς ουσιαστικό και ταχύ δικαστικό έλεγχο της κράτησης, ούτε αποτελεσματική πρόσβαση σε δωρεάν νομική συνδρομή και εκπροσώπηση. Η κατάργηση του αυτεπάγγελτου δικαστικού ελέγχου αποδυναμώνει σημαντικά τις εγγυήσεις προστασίας κατά της αυθαίρετης κράτησης και θα πρέπει να επανεξεταστεί. Τέλος, είναι αναγκαία η ρητή απαγόρευση της κράτησης ανηλίκων, σύμφωνα με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού. Η στέρηση ελευθερίας παιδιών, είτε ασυνόδευτων είτε με τις οικογένειές τους, έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, την ανάπτυξη και την ασφάλειά τους και δεν μπορεί να θεωρηθεί μέτρο προστασίας. Άρθρο 27 – Κράτηση αιτούντων με ειδικές ανάγκες υποδοχής Η πρόβλεψη δυνατότητας κράτησης ασυνόδευτων ή συνοδευόμενων παιδιών, ακόμη και «κατ’ εξαίρεση», προκαλεί ιδιαίτερα σοβαρή ανησυχία. Η κράτηση παιδιών για σκοπούς μεταναστευτικού ελέγχου δεν συνάδει με το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με τις υποχρεώσεις της Ελλάδας βάσει του ενωσιακού και διεθνούς δικαίου. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η επαναφορά της λεγόμενης «προστατευτικής κράτησης» ασυνόδευτων παιδιών, πρακτική για την οποία η Ελλάδα έχει επανειλημμένα καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ζητούμε τη ρητή απαγόρευση της κράτησης ανηλίκων. Σε κάθε περίπτωση, οποιοδήποτε μέτρο αφορά παιδιά πρέπει να βασίζεται πρωτίστως στο βέλτιστο συμφέρον τους, να εφαρμόζεται μόνο κατόπιν εξατομικευμένης αξιολόγησης και να δίνει απόλυτη προτεραιότητα σε εναλλακτικές μορφές φροντίδας και φιλοξενίας στην κοινότητα. Επιπλέον, πρέπει να προβλεφθεί ρητή απαγόρευση κράτησης εγκύων γυναικών κατά τη διάρκεια της κύησης και για εύλογο χρονικό διάστημα μετά τον τοκετό. Οι σοβαρές ελλείψεις ιατρικής φροντίδας και εξειδικευμένου προσωπικού στις δομές κράτησης ενδέχεται να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια μητέρας και παιδιού. Άρθρο 30 – Σχολική φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών Η πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση πρέπει να διασφαλίζεται χωρίς διακρίσεις και ανεξαρτήτως του μεταναστευτικού καθεστώτος των ίδιων ή των γονέων τους. Ζητούμε τη διαγραφή της πρόβλεψης που συνδέει τη σχολική φοίτηση με την εκκρεμότητα μέτρου απομάκρυνσης, καθώς δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αποκλεισμού παιδιών από την εκπαίδευση κατά παράβαση των υποχρεώσεων της χώρας βάσει της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού και της αρχής της ίσης μεταχείρισης. και του δικαιώματος κάθε παιδιού στην εκπαίδευση. Η σύνδεση της πρόσβασης στο σχολείο με διαδικασίες μεταναστευτικού ελέγχου ή απομάκρυνσης ενέχει τον κίνδυνο να στερηθούν παιδιά την εκπαίδευση λόγω του διοικητικού καθεστώτος των ίδιων ή των οικογενειών τους, κατά παράβαση των διεθνών και ενωσιακών υποχρεώσεων προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού. Για παιδιά που έχουν βιώσει εκτοπισμό, βία, απώλεια ή παρατεταμένη αβεβαιότητα, η πρόσβαση στο σχολείο αποτελεί βασικό στοιχείο προστασίας, σταθερότητας και ένταξης και δεν μπορεί να εξαρτάται από τη μεταναστευτική διαδικασία. Άρθρο 31 – Μαθήματα γλωσσών Ο αποκλεισμός αιτούντων άσυλο που υπάγονται στη συνοριακή διαδικασία από τα μαθήματα γλωσσών δεν συνάδει με τον σκοπό της υποδοχής και της κοινωνικής ένταξης. Η πρόσβαση στη γλωσσική εκπαίδευση αποτελεί βασικό εργαλείο επικοινωνίας, προστασίας και συμμετοχής στην κοινωνική ζωή και δεν πρέπει να περιορίζεται βάσει της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματος ασύλου. Άρθρο 32 – Πρόσβαση στην απασχόληση Ο προβλεπόμενος περιορισμός πρόσβασης στην εργασία για αιτούντες διεθνή προστασία που υπάγονται στη συνοριακή διαδικασία ασύλου ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένη εξάρτηση, φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό. Η πρόσβαση στην εργασία αποτελεί βασικό παράγοντα αξιοπρεπούς διαβίωσης, αυτονομίας και κοινωνικής ένταξης και δεν πρέπει να περιορίζεται πέραν όσων προβλέπει το ενωσιακό δίκαιο. Άρθρο 38 – Αιτούντες που χρήζουν ειδικών συνθηκών υποδοχής Οι προβλεπόμενες διαδικασίες αξιολόγησης ειδικών αναγκών υποδοχής δεν διασφαλίζουν επαρκώς εξατομικευμένη και ουσιαστική αξιολόγηση. Η βιαστική εξέταση ευαλωτότητας δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο μη αναγνώρισης προσώπων που χρειάζονται αυξημένη προστασία. Ιδιαίτερη προστασία πρέπει να διασφαλίζεται για παιδιά, οικογένειες, θύματα βίας, άτομα με αναπηρία, άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, ΛΟΑΤΚΙ πρόσωπα και άλλα ευάλωτα άτομα. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να διατηρηθούν στις κατηγορίες προσώπων που χρήζουν ειδικών συνθηκών υποδοχής και οι συγγενείς θυμάτων ναυαγίων, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερα τραυματικές συνθήκες που συνδέονται με τα συχνά ναυάγια και τις αφίξεις διά θαλάσσης στην Ελλάδα. Άρθρο 40 – Ασυνόδευτα παιδιά Η πρόβλεψη δυνατότητας διαμονής ασυνόδευτων παιδιών άνω των 16 ετών μαζί με ενήλικες δεν συνάδει με τις βασικές αρχές παιδικής προστασίας και δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια και την ευημερία τους. Τα ασυνόδευτα παιδιά, ανεξαρτήτως ηλικίας, παραμένουν παιδιά και πρέπει να αντιμετωπίζονται πρωτίστως μέσα από το πρίσμα της παιδικής προστασίας και όχι της μεταναστευτικής διαχείρισης.Η διαμονή τους με άγνωστους ενήλικες αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο κακοποίησης, εκμετάλλευσης, βίας και επανατραυματισμού, ιδίως για παιδιά που έχουν ήδη βιώσει επικίνδυνες διαδρομές, απώλεια οικογένειας ή σοβαρές εμπειρίες βίας και εκτοπισμού. Ζητούμε τη διασφάλιση κατάλληλων, ασφαλών και εξειδικευμένων δομών φιλοξενίας για όλα τα ασυνόδευτα παιδιά, με επαρκείς εγγυήσεις παιδικής προστασίας, πρόσβαση σε εκπαίδευση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και εξατομικευμένη φροντίδα.