Μετανάστευσης και Ασύλου

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'SolidarityNow' | 24 Μαΐου 2026, 19:44

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρο 96 παρ. 5 και 6— Γενικές εγγυήσεις για τους αιτούντες διεθνή προστασία Ειδικότερα, η πρόβλεψη χρήσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στη διερμηνεία και απομαγνητοφώνηση αποδυναμώνει ουσιώδεις εγγυήσεις της διαδικασίας ασύλου, καθώς η παροχή υπηρεσιών διερμηνείας με φυσική παρουσία κατάλληλα καταρτισμένων επαγγελματιών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ορθή κατανόηση της διαδικασίας, την ακριβή απόδοση εννοιών και τη γεφύρωση του γλωσσικού και πολιτισμικού χάσματος μεταξύ αιτούντων και διοίκησης. Αντιθέτως, τα πληροφοριακά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στερούνται της δυνατότητας προσαρμογής στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε αιτούντος, στο μορφωτικό επίπεδο, στη διάλεκτο που ενδεχομένως χρησιμοποιεί, καθώς και στη συναισθηματική φόρτιση που μπορεί να ανακύψει κατά τη διάρκεια της συνέντευξης ή άλλων κρίσιμων διαδικασιών. Παράλληλα, η μετατροπή της βεβαίωσης γνησίου υπογραφής σε δυνητική αρμοδιότητα της διοίκησης δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στην πρόσβαση των αιτούντων σε δικαιώματα και διαδικασίες. Για τους λόγους αυτούς, απαιτείται να προβλεφθεί ρητά ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορούν να υποκαθιστούν τη φυσική παρουσία και την ουσιαστική συμμετοχή επαγγελματιών διερμηνέων στις διαδικασίες ασύλου, αλλά μόνο να λειτουργούν επικουρικά και υπό ανθρώπινη εποπτεία, ενώ παράλληλα πρέπει να διατηρηθεί η υποχρεωτική αρμοδιότητα της Υπηρεσίας Ασύλου και της ΥΠΥΤ για τη βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αιτούντων που δεν διαθέτουν δελτίο αιτούντος διεθνή προστασία. Άρθρο 99 παρ. 2— Συνέντευξη επί του παραδεκτού και επί της ουσίας Το άρθρο 99 παρ. 2 χορηγεί προθεσμία όχι μεγαλύτερη των είκοσι τεσσάρων ωρών για την ενημέρωση του αιτούντος ως προς το περιεχόμενο της συνέντευξής του. Η προθεσμία αυτή είναι εξαιρετικά σύντομη και επιτείνει τα προβλήματα που ήδη αντιμετωπίζουν οι αιτούντες ως προς την πρόσβαση σε έγκαιρη και αποτελεσματική νομική συνδρομή, ιδίως σε περιπτώσεις κράτησης, γεωγραφικού περιορισμού ή γλωσσικών εμποδίων. Η τόσο περιορισμένη χρονική δυνατότητα ενημέρωσης και διατύπωσης παρατηρήσεων υπονομεύει την ουσιαστική συμμετοχή του αιτούντος στη διαδικασία και ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα της εξέτασης του αιτήματος διεθνούς προστασίας. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται να προβλεφθεί επαρκής και εύλογη προθεσμία για την ενημέρωση και υποβολή παρατηρήσεων επί του περιεχομένου της προσωπικής συνέντευξης, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική δυνατότητα πρόσβασης σε νομική συνδρομή και αποτελεσματικής προετοιμασίας του αιτούντος πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Άρθρο 102— Νομική καθοδήγηση στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας Η παροχή ομαδικής ενημέρωσης σε τόσο μεγάλο αριθμό προσώπων δεν επιτρέπει την επαρκή αξιολόγηση των ιδιαίτερων περιστάσεων κάθε υπόθεσης ούτε διασφαλίζει ότι οι αιτούντες κατανοούν ουσιαστικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται να διασφαλιστεί η παροχή εξατομικευμένης και ουσιαστικής νομικής καθοδήγησης σε όλους τους αιτούντες διεθνή προστασία σε πρώτο βαθμό και να μην αντικαθίσταται η ατομική συμβουλευτική από μαζικές ή ομαδικές διαδικασίες που αποδυναμώνουν τις εγγυήσεις της διαδικασίας ασύλου. Άρθρο 118— Εξέταση των αιτήσεων Το άρθρο 118 του σχεδίου νόμου περιορίζει την υποχρέωση της αρχής να αποδέχεται μη μεταφρασμένα έγγραφα μόνο σε όσα κρίνονται ουσιώδη στην αρχική αίτηση ασύλου, ενώ επιτρέπει στην Υπηρεσία Ασύλου να αναθέτει τη μετάφραση των εγγράφων αυτών σε «παρόχους υπηρεσιών». Η διατύπωση αυτή εγείρει κινδύνους παραβίασης της αρχής της εμπιστευτικότητας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 7 του Κανονισμού APR, καθώς η ανάθεση σε εξωτερικούς παρόχους ενδέχεται να αφορά έγγραφα που περιέχουν εξαιρετικά ευαίσθητα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, χωρίς να προβλέπονται σαφείς εγγυήσεις απορρήτου και προστασίας δεδομένων. Παράλληλα, ο περιορισμός αποδοχής μη μεταφρασμένων εγγράφων μπορεί να λειτουργήσει ως δυσανάλογο εμπόδιο στην πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου για πρόσωπα που αδυνατούν να εξασφαλίσουν επίσημες μεταφράσεις. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται να προβλεφθούν σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις εμπιστευτικότητας και προστασίας προσωπικών δεδομένων σε κάθε διαδικασία μετάφρασης εγγράφων, καθώς και να διασφαλιστεί ότι η έλλειψη επίσημης μετάφρασης δεν θα λειτουργεί ως λόγος απόρριψης ή περιορισμού της ουσιαστικής εξέτασης της αίτησης διεθνούς προστασίας.