Αρχική Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και ΑσύλουΒΙΒΛΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΟΓΗΣ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΣΥΛΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΧΗΣ, ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2024/1356 ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΛΟΓΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΣΥΝΟΡΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ (ΕΚ) 767/2008, (ΕΕ) 2017/2226, (ΕΕ) 2018/1240 ΚΑΙ (ΕΕ) 2019/817 (άρθρα 2-14)Σχόλιο του χρήστη ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ | 24 Μαΐου 2026, 20:00




Άρθρο 4: Το άρθρο 4(3) τελευταίο εδάφιο του σ/ν, προβλέπει τη μεταφορά άστεγων ασυνόδευτων παιδιών και ασυνόδευτων παιδιών που διαβιούν σε συνθήκες επισφάλειας και εντοπίζονται από τον Εθνικό Μηχανισμό Επείγουσας Ανταπόκρισης (ΕΜΕΑ) στα ‘σημεία ελέγχου διαλογής’ για την υπαγωγή σε διαδικασίες ‘ελέγχου διαλογής’. Το άρθρο 4(1) του σ/ν ορίζει ως ‘σημεία ελέγχου διαλογής’ τα ΚΥΤ, τις ΚΕΔ και τις Κινητές Μονάδες Καταγραφής και Συντονισμού Μετακινήσεων. Στο βαθμό που η διάταξη προβλέπει την μεταφορά ασυνόδευτων παιδιών που εντοπίζονται στην ενδοχώρα από τον ΕΜΕΑ σε ΚΥΤ, όπου το καθεστώς παραμονής εξομοιούται με de facto μέτρο κράτησης, αποτελεί σημαντική υποχώρηση του πλαισίου παιδικής προστασίας στη χώρα το οποίο βασίστηκε στην κατάργηση της de facto κράτησης, στην λειτουργία του ΕΜΕΑ και την άμεση παραπομπή των ασυνόδευτων παιδιών σε πλαίσιο παιδικής προστασίας (επείγουσες δομές φιλοξενίας). Άρθρο 5 και Άρθρο 23: Το άρθρο 23 προβλέπει τη δυνατότητα επιβολής «περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας» για λόγους δημόσιας τάξης ή για αποτροπή της διαφυγής στη πράξη σε κάθε στάδιο της διαδικασία (παρ. 1) και περαιτέρω ορίζει τα μέτρα που συνιστούν τον «περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας» περιλαμβάνοντας μεταξύ αυτών το μέτρο της «απαγόρευσης εξόδου» (παρ. 2). Το μέτρο μπορεί να επιβληθεί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, μέχρι και την ολοκλήρωση της διαδικασίας ασύλου, ακόμη και στην περίπτωση που δεν εφαρμόζεται η διαδικασία συνόρων ή η ταχύρρυθμη διαδικασία (παρ. 2 τελευταίο εδάφιο). Η διάταξη είναι ευθέως αντίθετη με το άρθρο 9 της Οδηγίας 2024/1346 (Οδηγία Υποδοχής). Στο πλαίσιο του περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας της διάταξης αυτής τα Κράτη Μέλη «δύναται να αποφασίζουν ότι ο αιτών επιτρέπεται να διαμένει μόνο σε συγκεκριμένο τόπο προσαρμοσμένο για τη στέγαση των αιτούντων» για λόγους δημόσιας τάξης ή σε περίπτωση κινδύνου διαφυγής (παρ.1) και εφόσον απαιτείται «να ζητούν από τους αιτούντες να εμφανίζονται ενώπιον των αρχών». Άλλα μέτρα δεν επιτρέπονται από τη σχετική διάταξη της Οδηγίας και ιδίως μέτρο de facto κράτησης (απαγόρευση εξόδου) – βλ. και αιτιολογική σκέψη 19 Οδηγίας 2024/1346 «Μία τέτοια απόφαση δεν θα πρέπει να οδηγεί σε κράτηση του αιτούντος». Επιπλέον, η προσφυγή που προβλέπεται κατά της απόφασης περιορισμού δεν πληροί τα κριτήρια αποτελεσματικού ένδικου μέσου (βλ. παρακάτω). Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και κατά το στάδιο του ‘ελέγχου διαλογής’ (Άρθρο 5 σ/ν), ισοδυναμώντας με γενικευμένο μέτρο de facto κράτησης των νεοφιχθέντων. Άρθρο 11: Το άρθρο 11 παρ. 3 του ν/σ προβλέπει ότι μετά την ολοκλήρωση του ‘ελέγχου διαλογής’, πρόσωπο για το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται αμφιβολία και «μέχρι την οριστική του εκτίμηση» με βάση τη διαδικασία προσδιορισμού ηλικίας, παραπέμπεται στη διαδικασία συνόρων. Η διάταξη είναι αντίθετη με την αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού και το τεκμήριο υπέρ της ανηλικότητας, σύμφωνα με την οποία τα πρόσωπα υπό προσδιορισμό ηλικίας μέχρι την άρση της αμφισβήτησης ως προς την ηλικία τους αντιμετωπίζονται ως ανήλικοι. Η διάταξη εισάγει ανεπίτρεπτη διερεύνηση της εφαρμογής της διαδικασίας συνόρων κατά παράβαση του άρθρου 53(1-α) Κανονισμού 2024/1348 και δύναται να έχει δυσμενείς συνέπειες τόσο ως προς τις διαδικαστικές εγγυήσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας ασύλου αλλά και σε ότι αφορά την παροχή συνθηκών υποδοχής.