Αρχική Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και ΑσύλουΜΕΡΟΣ Δ΄ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 2024/1348 ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΚΟΙΝΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2013/32/ΕΕ (άρθρα 94-153)Σχόλιο του χρήστη HIAS Greece | 24 Μαΐου 2026, 22:55




Άρθρο 96 Γενικές εγγυήσεις για τους αιτούντες διεθνή προστασία Σχετικά με την παράγραφο 5: Ο Κανονισμός 2024/1348, στο άρθρο 8 παρ. 3, αναφέρεται σε "υπηρεσίες διερμηνέα" και όχι "υπηρεσίες διερμηνείας". Εκ της διατύπωσης αυτής συνάγεται ότι η διερμηνεία πρέπει να παρέχεται με τη συνδρομή φυσικού προσώπου ("διερμηνέα") και όχι μέσω λογισμικών αυτοματοποιημένης μετάφρασης ή υποτιτλισμού ηχητικών δεδομένων μέσω πληροφοριακών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Ο διερμηνέας/φυσικό πρόσωπο είναι παράγοντας της διοικητικής διαδικασίας που διαπιστώνει και διασφαλίζει την κατάλληλη επικοινωνία με τον αιτούντα άσυλο και δεν δύναται να υποκατασταθεί ολοκληρωτικά από τεχνολογικά μέσα. Στο ίδιο άλλωστε συμπέρασμα οδηγεί και το γράμμα του άρθρου 13 παρ. 5 του Κανονισμού, το οποίο ομοίως αναφέρεται σε διερμηνείς-φυσικά πρόσωπα. Άρθρο 97 Υποχρεώσεις των αιτούντων Στην παράγραφο 2 να προστεθεί ότι στις περιπτώσεις που παραδίδονται τα αναφερόμενα έγγραφα, χορηγείται στον αιτούντα και αντίγραφο του παραδιδόμενου πρωτότυπου εγγράφου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 9 του Κανονισμού 2024/1348. Άρθρο 99 Συνέντευξη επί του παραδεκτού και επί της ουσίας Το προτεινόμενο στην παράγραφο 2 διάστημα των 24 ωρών για την ενημέρωση περί διενέργειας της συνέντευξης επί της ουσίας είναι εξαιρετικά σύντομο και δεν συνάδει με το άρθρο 12 παρ. 1 του Κανονισμού 2024/1348, το οποίο ορίζει ότι εντός του διαστήματος αυτού θα πρέπει ο αιτών να είναι σε θέση να συμβουλευτεί τον νομικό του σύμβουλο ή το πρόσωπο που του παρέχει νομική καθοδήγηση. Άλλωστε, και το άρθρο 15 παρ. 1 του Κανονισμού υπογραμμίζει το δικαίωμα των αιτούντων να συμβουλεύονται με αποτελεσματικό τρόπο νομικό σύμβουλο σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Προτείνουμε το διάστημα ενημέρωσης να είναι τουλάχιστον τριών πλήρων ημερών πριν τη διενέργεια της συνέντευξης ουσίας. Άρθρο 100 Προϋποθέσεις προσωπικής συνέντευξης Σχετικά με την παράγραφο 3: Η συνδρομή λόγου ανωτέρας βίας δεν είναι πάντα εφικτό να αποδειχθεί παραχρήμα με δημόσια έγγραφα. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να επιτραπεί η απόδειξη και με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο. Σχετικά με την παράγραφο 6: Επαναλαμβάνεται και εδώ η ένσταση που διατυπώθηκε για το άρθρο 96 παρ. 5, ως προς τη μη νομιμότητα χρήσης τεχνολογικών συστημάτων προς υποκατάσταση του διερμηνέα. Άρθρο 102 Νομική καθοδήγηση στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας Σχετικά με την παράγραφο 3: Σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων, η παροχή νομικών συμβουλών προς οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο είναι αποκλειστικό έργο του δικηγόρου. Η τυχόν παροχή νομικής καθοδήγησης από πρόσωπα που δεν έχουν την ιδιότητα του δικηγόρου σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, απαγορεύεται και συνιστά αντιποίηση επαγγέλματος. Περαιτέρω, οι ομάδες 15 έως 50 ατόμων ανά συνεδρία είναι εξαιρετικά μεγάλες και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επιτρέπουν την αποτελεσματική παροχή νομικής καθοδήγησης και συνδρομής, πέραν μιας γενικής ενημέρωσης των αιτούντων για τα δικαιώματά τους. Άρθρο 103 Νομική συνδρομή και εκπροσώπηση Σχετικά με την παράγραφο 2: Οι 48 ώρες δεν είναι επαρκές χρονικό διάστημα προκειμένου ο προσφεύγων να επωφεληθεί αποτελεσματικής νομικής συνδρομής για την άσκηση της προσφυγής του. Προτείνεται να παρέχεται νομική συνδρομή το συντομότερο δυνατόν και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από δέκα ημέρες πριν την προθεσμία άσκησης προσφυγής, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι αναγκαίες συναντήσεις του προσφεύγοντα με τον δικηγόρο του και να συνταχθεί η προσφυγή. Άρθρο 109 Καταχώριση αιτήσεων διεθνούς προστασίας Σχετικά με την παράγραφο 1: Η διατύπωση ότι «Η καταχώριση πραγματοποιείται εντός πέντε (5) ημερών από τη λήξη των προθεσμιών για τη διενέργεια του ελέγχου διαλογής» δεν μεταφέρει πιστά τις αντίστοιχες διατάξεις του άρθρου 27 του Κανονισμού 2024/1348, που επιτάσσει η καταχώριση της αίτησης διεθνούς προστασίας να πραγματοποιείται χωρίς καθυστέρηση, ήτοι άμεσα με την υποβολή της, και εάν αυτό δεν είναι εφικτό, το αργότερο εντός 5 ημερών. Θα πρέπει να γίνει αναδιατύπωση ώστε να είναι εμφανής η υποχρέωση της Διοίκησης για άμεση καταχώριση των αιτήσεων, ως εξής: «Η καταχώριση πραγματοποιείται χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός πέντε ημερών από τη λήξη των προθεσμιών για τη διενέργεια του ελέγχου διαλογής». Άρθρο 110 Κατάθεση αίτησης διεθνούς προστασίας Σχετικά με την παράγραφο 1: Το άρθρο 28 παρ. 1 του Κανονισμού απαιτεί η κατάθεση της αίτησης να γίνεται το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο εντός 21 ημερών από την καταχώριση. Χρειάζεται να αναδιατυπωθεί η παράγραφος ώστε να αποδίδει το αληθές νόημα της διάταξης του Κανονισμού, ως εξής: «Η κατάθεση της αίτησης του άρθρου 28 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 ενώπιον των αρμόδιων αρχών κατάθεσης πραγματοποιείται χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός είκοσι μίας (21) ημερών από την καταχώριση της αίτησης». Άρθρο 118 Εξέταση των αιτήσεων Σχετικά με την παράγραφο 2: Ο Κανονισμός δεν κάνει λόγο για επίσημες μεταφράσεις. Η δαπάνη επίσημης μετάφρασης εγγράφων αποτελεί σοβαρό πρόσκομμα για την απόδειξη των ισχυρισμών των αιτούντων, ενώ στην περίπτωση μεταγενέστερων αιτήσεων μπορεί να κωλύσει έως και την πρόσβαση στη διαδικασία επί της ουσίας εξέτασης της αίτησης. Άρθρο 120 Αιτιολογία και επίδοση αποφάσεων και άλλων διαδικαστικών εγγράφων Σχετικά με την παράγραφο 5: Η διάταξη αυτή είναι εν μέρει αντιφατική με τις προηγούμενες παραγράφους, στις οποίες ως επί το πλείστον εισάγεται τεκμήριο γνώσης της απόφασης μετά την πάροδο ορισμένου αριθμού ημερών. Ορθότερο θα ήταν να προβλέπεται τρόπος απόδειξης της μη παραλαβής, ιδίως στις περιπτώσεις ηλεκτρονικής ή ταχυδρομικής αποστολής, και να διευκρινιστεί εν προκειμένω τι συνιστά "διαπιστωμένη μη ανεύρεση του αιτούντος". Άρθρο 131 Μεταγενέστερες αιτήσεις Σχετικά με την παράγραφο 4: Η επιβολή παραβόλου στις μεταγενέστερες αιτήσεις συνιστά αθέμιτο εμπόδιο στην πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου και έχει επανειλημμένα υπογραμμιστεί και από την Επιτροπή στις Αρχές ότι αντίκεται στο ενωσιακό δίκαιο. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να καταργηθεί. Σχετικώς παραπέμπουμε στα επιχειρήματα των αιτήσεων ακυρώσεως που εκκρεμούν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Άρθρο 151 Έκδοση απόφασης Παρότι ήδη αντίστοιχες προθεσμίες προβλέπονται στον ισχύοντα Ν. 4939/2022, αυτές ουδέποτε έχουν τηρηθεί από τα δικαστήρια. Επιπλέον, δεν τηρούνται οι σχετικές προθεσμίες του αρ. 15 παρ. 7 του Ν. 3068/2002 (προσωρινή προστασία), με αποτέλεσμα, παρότι ακριβώς λόγω των συντομότατων προθεσμιών δεν προβλέπεται στάδιο έκδοσης προσωρινής διαταγής, τελικώς να εκδίδονται αποφάσεις επί των αιτήσεων αναστολής μετά από αρκετούς μήνες, καθιστώντας το εν λόγω ένδικο βοήθημα αναποτελεσματικό. Προτείνουμε να τεθούν ρεαλιστικές προθεσμίες προς τα δικαστήρια, οι οποίες ούτως ή άλλως είναι ενδεικτικές, και να τροποποιηθεί το αρ. 15 παρ. 7 του Ν. 3068/2002, ώστε να επιτρέπεται και στην κατηγορία αυτή ακυρωτικών διαφορών η έκδοση προσωρινής διαταγής.