Άρθρο 46
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι:
α) η καθολική εφαρμογή του Προγράμματος Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης για την έγκαιρη υποστήριξη παιδιών με αναπηρία ή αναπτυξιακές δυσκολίες και την ενδυνάμωση των οικογενειών τους, με στόχο την προαγωγή της ανάπτυξης, της κοινωνικής ένταξης και της ισότιμης συμμετοχής τους στην κοινωνική ζωή,
β) η τροποποίηση των όρων και η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης του άρθρου 32 του ν. 5178/2025 (Α΄ 22), ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή των δικαιούχων και να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος,
γ) η διασφάλιση της εύρυθμης υλοποίησης των προγραμμάτων κοινωνικής μίσθωσης του άρθρου 11 του ν. 5229/2025 (Α΄ 158) και
δ) η παροχή στεγαστικής συνδρομής, για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους μετά από την απένταξή τους, στους ωφελούμενους που ολοκληρώνουν το Πρόγραμμα «Κάλυψη».
Άρθρο 47
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος Μέρους αποτελεί:
α) η οργάνωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, η ανάπτυξη δικτύου παρόχων, η σύσταση και λειτουργία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Επαγγελματιών Πρώιμης Παρέμβασης, του Ηλεκτρονικού Μητρώου Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης και του πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, καθώς και ο καθορισμός των όρων συμμετοχής, παρακολούθησης, χρηματοδότησης και αποζημίωσης των εμπλεκόμενων φορέων και ωφελούμενων, με σκοπό τη διασφάλιση της βέλτιστης αναπτυξιακής πορείας των παιδιών και την αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού των οικογενειών τους,
β) η κατάργηση της προϋπόθεσης εργασίας στην περιοχή μετεγκατάστασης, η δυνατότητα συμμετοχής Ελλήνων που κατοικούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και αποφοίτων τμημάτων ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων των περιοχών μετεγκατάστασης, οι οποίοι παραμένουν στις περιοχές αυτές μετά από την ολοκλήρωση των σπουδών τους, η καταβολή ενίσχυσης σε κάθε νοικοκυριό ανεξαρτήτως του πληθυσμού του οικισμού μετεγκατάστασης, καθώς και η δυνατότητα προκαταβολής της πρώτης δόσης της οικονομικής ενίσχυσης για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης στην περιοχή μετεγκατάστασης,
γ) η θέσπιση απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για το εισόδημα που αποκτούν δήμοι, περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα αυτών, ιδίως οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, από την εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτων που εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης ή σε προγράμματα χρηματοδοτούμενα, συγχρηματοδοτούμενα ή επιδοτούμενα από ευρωπαϊκούς πόρους για την επίτευξη σκοπών στέγασης ευάλωτων ομάδων, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η εκμίσθωση ή η υπεκμίσθωση, και
δ) η παροχή στεγαστικής συνδρομής με τη μορφή του επιδόματος στέγασης, για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους, στους ωφελούμενους του Προγράμματος «Κάλυψη» που το ολοκληρώνουν επιτυχώς και απεντάσσονται από αυτό, υπό τον όρο ότι συνάπτουν νέα μίσθωση κατοικίας, διάρκειας τουλάχιστον ενός (1) έτους, εντός έξι (6) μηνών από την απένταξή τους.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΩΙΜΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ
Άρθρο 48
Καθολική εφαρμογή Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης
- Στο πλαίσιο υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για την αποϊδρυματοποίηση, θεσπίζεται η καθολική εφαρμογή του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης για παιδιά ηλικίας μηδέν (0) έως έξι (6) ετών με κάθε είδους κινητική, νοητική ή αισθητηριακή αναπηρία, αναπτυξιακή καθυστέρηση ή διαταραχή στην κοινωνικοσυναισθηματική, γνωστική, κινητική ή γλωσσική ανάπτυξη, καθώς και για παιδιά με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αναπηρίας, αναπτυξιακής καθυστέρησης ή διαταραχής. Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται ιδίως οι διαταραχές αυτιστικού φάσματος (Δ.Α.Φ.), το σύνδρομο Down, τα γενετικά σύνδρομα, τα προβλήματα ακοής ή όρασης, οι διαταραχές λόγου ή ομιλίας και οι κινητικές δυσκολίες. Το Πρόγραμμα απευθύνεται και στις οικογένειες των παιδιών.
- Οι υπηρεσίες του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης συνιστούν πλέγμα εξατομικευμένων παρεμβάσεων, οι οποίες υλοποιούνται βάσει του οικογενειοκεντρικού μοντέλου, σχεδιάζονται σε συνεργασία με την οικογένεια και παρέχονται κατά κύριο λόγο στο φυσικό περιβάλλον του παιδιού. Στόχοι των παρεμβάσεων είναι:
α) η πρόληψη ή ελαχιστοποίηση τυχόν περιορισμών σε παιδιά που παρουσιάζουν ή ενδέχεται να παρουσιάσουν αναπηρία, αναπτυξιακή καθυστέρηση ή απόκλιση από την τυπική ανάπτυξη,
β) η ενίσχυση των δεξιοτήτων τους και η διασφάλιση της βέλτιστης αναπτυξιακής τους πορείας και
γ) η ενδυνάμωση και η καθοδήγηση των γονέων ή των φροντιστών του παιδιού, με απώτερο σκοπό την ομαλή κοινωνική του ένταξη, την αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού της οικογένειας και την προαγωγή της συνολικής οικογενειακής ευημερίας.
- Επιλέξιμοι ωφελούμενοι του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης είναι παιδιά ηλικίας μηδέν (0) έως τη συμπλήρωση του έκτου (6ου) έτους της ηλικίας τους, τα οποία:
α) έχουν διαπιστωμένη κινητική, νοητική ή αισθητηριακή αναπηρία,
β) έχουν διαπιστωμένη αναπτυξιακή καθυστέρηση ή διαταραχή στην κοινωνικοσυναισθηματική, γνωστική, κινητική ή γλωσσική ανάπτυξη,
γ) παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αναπηρίας, αναπτυξιακής καθυστέρησης ή διαταραχής λόγω:
γα) άτυπης ανάπτυξης,
γβ) προωρότητας ή πολύ χαμηλού βάρους γέννησης,
γγ) παραμονής σε μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών ή
γδ) ιατρικής πάθησης που δύναται να επηρεάσει την ανάπτυξή τους,
δ) παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αναπτυξιακής διαταραχής λόγω κοινωνικοοικονομικών συνθηκών ή ευάλωτου οικογενειακού περιβάλλοντος, ιδίως αν οι γονείς τους:
δα) έχουν ιστορικό χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών,
δβ) πάσχουν από ψυχιατρικά νοσήματα,
δγ) είναι ανήλικοι,
δδ) αντιμετωπίζουν σοβαρά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα ή
δε) έχουν στερηθεί κατά το παρελθόν τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια τέκνου τους.
Κατά την επιλογή των ωφελούμενων λαμβάνονται υπόψη κριτήρια μοριοδότησης που αφορούν στο οικογενειακό εισόδημα, καθώς και στη σύνθεση και την κοινωνική κατάσταση της οικογένειας.
- Οι υπηρεσίες προς τα παιδιά και τις οικογένειές τους παρέχονται, στο πλαίσιο του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, από διεπιστημονική ομάδα, κατά προτεραιότητα στο φυσικό περιβάλλον του παιδιού, με βάση εξατομικευμένο σχέδιο παρέμβασης, το οποίο καταρτίζεται λαμβανομένων υπόψη των αναγκών του παιδιού και της οικογένειας και εστιάζει σε καθημερινά επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες στο σπίτι και στην κοινότητα. Οι υπηρεσίες παρέχονται με την ενεργό συμμετοχή της οικογένειας και περιλαμβάνουν τη διαρκή υποστήριξη και τη συμβουλευτική καθοδήγησή της.
- Οι παρεχόμενες, στο πλαίσιο του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, υπηρεσίες περιλαμβάνουν:
α) την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της αναπτυξιακής πορείας του παιδιού,
β) την παροχή ειδικών θεραπειών, όπως, ενδεικτικά, λογοθεραπείας, εργοθεραπείας και φυσικοθεραπείας,
γ) τη συμβουλευτική υποστήριξη και την ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση των γονέων ή των φροντιστών του παιδιού,
δ) την καθοδήγηση για την οικοδόμηση προσβάσιμου περιβάλλοντος στο σπίτι,
ε) την εκπαίδευση στη χρήση υποστηρικτικής τεχνολογίας, στη νοηματική γλώσσα και στην κινητικότητα και
στ) τη διασύνδεση με άλλες υποστηρικτικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες.
Η διεπιστημονική ομάδα που σχεδιάζει και παρέχει τις ανωτέρω υπηρεσίες διαμορφώνεται ανάλογα με τις εξειδικευμένες ανάγκες κάθε παιδιού και της οικογένειάς του και δύναται να αποτελείται, ενδεικτικά, από αναπτυξιακούς παιδιάτρους, παιδοψυχιάτρους, παιδονευρολόγους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, φυσικοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές και εκπαιδευτές κινητικότητας.
- Για παιδιά ηλικίας από τεσσάρων (4) έως έξι (6) ετών, το Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης εφαρμόζεται παράλληλα με το πρόγραμμα πρώιμης εκπαιδευτικής και υποστηρικτικής παρέμβασης που παρέχεται στους μαθητές και στις οικογένειές τους, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 229 του ν. 4823/2021 (Α΄ 136) και τον ν. 3699/2008 (Α΄ 199), και διασυνδέεται με αυτό. Η αξιολόγηση των ειδικών εκπαιδευτικών και ψυχοκοινωνικών αναγκών από τους φορείς του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού του άρθρου 4 του ν. 3699/2008, περί διαγνωστικών, αξιολογικών και υποστηρικτικών φορέων, δεν υποκαθιστά τη διαπίστωση που προβλέπεται στην παρ. 3 του παρόντος και δεν καθιστά τα παιδιά επιλέξιμα για το Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης.
- 7. Η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης δεν στερεί από τον ωφελούμενο οποιοδήποτε δικαίωμα ή ωφέλημα που του απονέμεται από τον νόμο. Ιδίως, δεν θίγει:
α) τις παροχές που προβλέπονται στο άρθρο 42 της υπό στοιχεία ΕΑΛΕ/Γ.Π.4091/24.4.2025 κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας «Τροποποίηση και αντικατάσταση της υπό στοιχεία ΕΑΛΕ/Γ.Π. 80157/1-11-2018 κοινής απόφασης των Αναπληρωτών Υπουργών Οικονομικών και Υγείας «Τροποποίηση και αντικατάσταση της με αριθμ. πρωτ. ΕΑΛΕ/Γ.Π. 46846/19-06-2018 (Β’ 2315) κοινής υπουργικής απόφασης με περιεχόμενο “Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας (Ε.Κ.Π.Υ) του Εθνικού Οργανισμού Παροχών Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ)”» (Β’ 4898)» (Β’ 2106, διόρθ. σφάλμ. Β’ 3181), και
β) τις προνοιακές παροχές σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία που χορηγεί ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.).
- 89. Φορέας υλοποίησης, παρακολούθησης και διαχείρισης του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης ορίζεται η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης» (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.).
- 9. Το Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης μπορεί να υλοποιείται με την κάλυψη της αξίας συμμετοχής μέσω απόδοσης αξιών τοποθέτησης υπέρ των ωφελούμενων προσώπων.
- 10. Οι δαπάνες του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και προέρχονται από ενωσιακούς ή και εθνικούς πόρους. Στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. μεταβιβάζονται οι αναγκαίες πιστώσεις για την υλοποίηση του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης.
Άρθρο 49
Ηλεκτρονικό Μητρώο Επαγγελματιών Πρώιμης Παρέμβασης – Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης – Πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης αιτήσεων για την υλοποίηση του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης
- Καταρτίζεται Ηλεκτρονικό Μητρώο Επαγγελματιών Πρώιμης Παρέμβασης, το οποίο τηρείται από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης» (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.) για λογαριασμό της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Για την εγγραφή των επαγγελματιών στο Μητρώο Επαγγελματιών Πρώιμης Παρέμβασης απαιτείται η προηγούμενη παρακολούθηση εκπαιδευτικού προγράμματος σχετικά με το οικογενειοκεντρικό μοντέλο παροχής υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης, το οποίο παρέχεται δωρεάν από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
- Καταρτίζεται Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης, το οποίο τηρείται από την Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. για λογαριασμό της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Για την εγγραφή των παρόχων στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης απαιτείται η προηγούμενη παρακολούθηση εκπαιδευτικού προγράμματος σχετικά με το οικογενειοκεντρικό μοντέλο παροχής υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης από το προσωπικό τους, το οποίο παρέχεται δωρεάν από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Το Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης αντλεί στοιχεία από τα μητρώα νομικών προσώπων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) και του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕ.Μ.Η.) και διασυνδέεται με αυτά μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
- α) Δικαίωμα εγγραφής στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης έχουν:
αα) Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.), τα οποία δραστηριοποιούνται στην παροχή υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας σε παιδιά ή σε άτομα με αναπηρία και εποπτεύονται από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
αβ) Τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ν.π.ι.δ.) μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που παρέχουν υπηρεσίες εν γένει σε παιδιά ή σε άτομα με αναπηρία, των οποίων μονάδες κοινωνικής φροντίδας έχουν πιστοποιηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 13, περί ειδικής πιστοποίησης φορέων κοινωνικής φροντίδας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, και η πιστοποίησή τους βρίσκεται σε ισχύ ή, στην περίπτωση που έχει λήξει, έχουν υποβάλει αίτημα ανανέωσής της πριν από τη λήξη της, το οποίο δεν έχει απορριφθεί.
αγ) Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ βαθμού και τα εποπτευόμενα από αυτούς ν.π.δ.δ.
αδ) Τα ν.π.δ.δ. που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας.
αε) Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που λειτουργούν Μονάδες Ψυχικής Υγείας του ν. 2716/1999 (Α’ 96), παρέχουν υπηρεσίες σε παιδιά ή σε άτομα με αναπηρία και εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας.
αστ) Τα κέντρα ειδικών θεραπειών του άρθρου 42 της υπό στοιχεία ΕΑΛΕ/Γ.Π.4091/24.4.2025 κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας «Τροποποίηση και αντικατάσταση της υπό στοιχεία ΕΑΛΕ/Γ.Π. 80157/1-11-2018 κοινής απόφασης των Αναπληρωτών Υπουργών Οικονομικών και Υγείας «Τροποποίηση και αντικατάσταση της με αριθμ. πρωτ. ΕΑΛΕ/Γ.Π. 46846/19-06-2018 (Β’ 2315) κοινής υπουργικής απόφασης με περιεχόμενο “Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας (Ε.Κ.Π.Υ) του Εθνικού Οργανισμού Παροχών Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ)”» (Β’ 4898)» (Β’ 2106, διόρθ. σφάλμ. Β’ 3181).
αζ) Οι εγκεκριμένοι οργανισμοί ή φορείς του άρθρου 51 του ν. 4139/2013 (Α’ 74), περί εγκεκριμένων οργανισμών πρόληψης, θεραπείας, απεξάρτησης και επανένταξης.
β) Για την εγγραφή τους στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης, οι πάροχοι πρέπει να διαθέτουν:
βα) καταστατικό, οργανισμό ή κανονισμό λειτουργίας, στον οποίο προβλέπεται ως σκοπός η παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε παιδιά και παιδιά με αναπηρία,
ββ) διεπιστημονική ομάδα.
- Στην Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.) συστήνεται και λειτουργεί πληροφοριακό σύστημα για τη διαχείριση των αιτήσεων των ενδιαφερομένων για εγγραφή στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης της παρ. 2, των αιτημάτων λήψης των υπηρεσιών, καθώς και των πληρωμών για την παροχή τους.
Το πληροφοριακό σύστημα είναι προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr – Ε.Ψ.Π.) και διασυνδέεται με πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και άλλων φορέων του δημόσιου τομέα, ιδίως με τα πληροφοριακά συστήματα της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.), της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπης Ανώνυμης Εταιρείας (Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε.) και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), καθώς και με το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α΄ 184), περί διαλειτουργικότητας των φορέων του δημόσιου τομέα. Υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων που τηρούνται στο πληροφοριακό σύστημα ορίζεται η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.).
Οι διαδικασίες ένταξης στο Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης ως ψηφιακές υπηρεσίες είναι προσβάσιμες μέσω gov.gr – Ε.Ψ.Π. και της Ελληνικής Πύλης Ενιαίας Εξυπηρέτησης (Point of Single Contact – PSC) «eugo.gov.gr».
- Οι πάροχοι που είχαν εγγραφεί στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης της παρ. 1 του άρθρου 52 του ν. 4997/2022 (Α΄ 219), το οποίο καταρτίστηκε κατά την πιλοτική εφαρμογή του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, εγγράφονται αυτοδικαίως στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παρέμβασης της καθολικής εφαρμογής του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 50
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης
- Για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μέσω των πληροφοριακών συστημάτων που λειτουργούν στο πλαίσιο του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης ορίζονται:
α) Ως υπεύθυνος επεξεργασίας το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με εξαίρεση το πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης των αιτήσεων εγγραφής των παρόχων.
β) Ως εκτελών την επεξεργασία για λογαριασμό του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας η Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε.
γ) Ως υποκείμενα επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων:
γα) το ωφελούμενο πρόσωπο,
γβ) ο αιτών ή νόμιμος εκπρόσωπος του ωφελούμενου, ήτοι γονέας, πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, ανάδοχος γονέας, επίτροπος ή δικαστικός συμπαραστάτης,
γγ) ο νόμιμος εκπρόσωπος του παρόχου και
γδ) ο εργαζόμενος του παρόχου.
- Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται για τους εξής σκοπούς:
α) Την υποστήριξη της διαδικασίας υποβολής των αιτήσεων για ένταξη στο Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης.
β) Την υποστήριξη της διαδικασίας επιλογής των ωφελούμενων και της απόδοσης της προβλεπόμενης αξίας τοποθέτησης.
γ) Την παρακολούθηση και την πιστοποίηση της παροχής των υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης.
δ) Την καταβολή της αμοιβής των παρόχων υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
ε) Την υποστήριξη της διενέργειας διοικητικών και επιτόπιων επαληθεύσεων.
- Για την επίτευξη των σκοπών αυτών υποβάλλονται σε επεξεργασία, ανά κατηγορία υποκειμένου των δεδομένων, τα ακόλουθα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα:
α) Δεδομένα του δυνητικά ωφελούμενου παιδιού:
αα) Ονοματεπώνυμο.
αβ) Ημερομηνία γέννησης.
αγ) Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.).
αδ) Έγγραφα πιστοποίησης αναπηρίας ή, για τα παιδιά με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αναπτυξιακών διαταραχών, ιατρική γνωμάτευση δημόσιου ή ιδιώτη ιατρού.
β) Δεδομένα του αιτούντος ή νόμιμου εκπροσώπου:
βα) Ονοματεπώνυμο.
ββ) Ονοματεπώνυμο συζύγου ή συντρόφου, εφόσον απαιτείται.
βγ) Στοιχεία διαμονής, ήτοι Περιφέρεια, δήμος, ταχυδρομικός κώδικας, οδός και αριθμός.
βδ) Στοιχεία επικοινωνίας.
βε) Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και αρμόδια υπηρεσία της Φορολογικής Διοίκησης του ίδιου και του συζύγου ή συντρόφου του, εφόσον απαιτείται.
βστ) Οικογενειακή κατάσταση και σχετικά πιστοποιητικά.
βζ) Έγγραφα πιστοποίησης αναπηρίας.
βη) Στοιχεία εισοδήματος του ίδιου και του συζύγου ή συντρόφου του, εφόσον απαιτείται.
βθ) Στοιχεία αναδοχής, επιμέλειας ή επιτροπείας και σχετικά πιστοποιητικά.
βι) Πιστοποιητικό ή βεβαίωση σχετικά με ιστορικό χρήσης ουσιών ή προβλημάτων ψυχικής υγείας του αιτούντος ή νόμιμου εκπροσώπου του ωφελούμενου παιδιού.
γ) Δεδομένα του νόμιμου εκπροσώπου του παρόχου:
γα) Ονοματεπώνυμο.
γβ) Α.Φ.Μ.
γγ) Αρμόδια υπηρεσία της Φορολογικής Διοίκησης.
γδ) Τηλέφωνο επικοινωνίας.
δ) Δεδομένα του εργαζομένου του παρόχου:
δα) Ονοματεπώνυμο.
δβ) Α.Φ.Μ.
δγ) Αρμόδια υπηρεσία της Φορολογικής Διοίκησης.
δδ) Στοιχεία επικοινωνίας, ήτοι αριθμός κινητού ή σταθερού τηλεφώνου και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου-.
δε) Στοιχεία εκπαίδευσης και επιστημονικής εξειδίκευσης.
δστ) Στοιχεία επαγγελματικής δραστηριότητας, ιδίως επάγγελμα, άδεια άσκησης επαγγέλματος και σχέση εργασίας.
ε) Ειδικές κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία:
εα) Πληροφορίες σχετικά με την αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αναπτυξιακών διαταραχών του ωφελούμενου παιδιού.
εβ) Πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη, το είδος και το ποσοστό αναπηρίας των νόμιμων εκπροσώπων των ωφελούμενων παιδιών, καθώς και των λοιπών τέκνων και των εξαρτώμενων μελών τους.
εγ) Πληροφορίες σχετικά με ιστορικό χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών ή προβλημάτων ψυχικής υγείας των νόμιμων εκπροσώπων των ωφελούμενων παιδιών.
- Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία για την επίτευξη των σκοπών της παρ. 2 διατηρούνται για τα ακόλουθα χρονικά διαστήματα:
α) Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα:
αα) των αιτούντων και των οικείων δυνητικά ωφελούμενων προσώπων, τα οποία περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων των αιτήσεων και των ενστάσεων, και
αβ) των νόμιμων εκπροσώπων και των εργαζομένων των παρόχων, τα οποία περιλαμβάνονται στην αντίστοιχη βάση δεδομένων,
τηρούνται έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής των αιτήσεων και των ενστάσεων και την έκδοση των οριστικών αποτελεσμάτων.
β) Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία για:
βα) την επιλογή των ωφελούμενων του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης και την απόδοση σε αυτούς αξίας τοποθέτησης,
ββ) την παρακολούθηση της συμμετοχής των ωφελούμενων στις προβλεπόμενες συνεδρίες που πραγματοποιούνται από τους παρόχους και
βγ) τη συλλογή και την τήρηση στο πληροφοριακό σύστημα της Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. των στοιχείων φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας των παρόχων, τα οποία αντλούνται αυτοματοποιημένα μέσω διαλειτουργικότητας με τα πληροφοριακά συστήματα της Α.Α.Δ.Ε. ή κατόπιν καταχώρισης από τους νόμιμους εκπροσώπους τους,
τηρούνται έως το τέλος κάθε περιόδου του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης και, κατ’ ανώτατο όριο, για πέντε (5) έτη από την ημερομηνία της τελικής πληρωμής της χρηματοδοτικής συνεισφοράς στον υπεύθυνο επεξεργασίας.
- Τα υποκείμενα της επεξεργασίας των δεδομένων έχουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στα άρθρα 12 έως 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119).
- Αποδέκτες των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος άρθρου είναι:
α) το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, για τους σκοπούς της εποπτείας και του ελέγχου της εφαρμογής του παρόντος νόμου και
β) οι πάροχοι υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης και, ειδικότερα, τα μέλη της διεπιστημονικής ομάδας, για την παροχή του κατάλληλου πλαισίου υποστήριξης στο ωφελούμενο παιδί και στην οικογένειά του.
- Σε περίπτωση διαλειτουργικότητας ή σύνδεσης με άλλα δημόσια μητρώα ή πληροφοριακά συστήματα, ιδίως με τα πληροφοριακά συστήματα της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Α.Α.Δ.Ε. και της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μ.Α.Ε., καθώς και με το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών, καθορίζονται ρητά ο τρόπος και ο σκοπός της διαλειτουργικότητας ή της σύνδεσης, καθώς και οι κατηγορίες δεδομένων που αποτελούν αντικείμενο άντλησης ή κοινοποίησης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της παρ. 4 του άρθρου 4, σε συνδυασμό με τα άρθρα 6 και 9 του Γ.Κ.Π.Δ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Άρθρο 51
Συμμετοχή κατοίκων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποφοίτων ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στο Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης και προκαταβολή οικονομικής ενίσχυσης – Τροποποίηση άρθρου 32 ν. 5178/2025 – Εξουσιοδοτική διάταξη
Στο άρθρο 32 του ν. 5178/2025 (Α’ 22), περί Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) μετά από τις λέξεις «την κύρια κατοικία» οι λέξεις «και το κέντρο βιοτικών δραστηριοτήτων» διαγράφονται, αβ) μετά από τις λέξεις «με την απόφαση της παρ. 9,» προστίθενται οι λέξεις «ή από τα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης,», αγ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, β) στην παρ. 2, βα) στην περ. β) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, ββ) η περ. γ) περί βεβαίωσης εργασίας εντός των ορίων των δήμων μετεγκατάστασης καταργείται, γ) στην περ. β) της παρ. 3 προστίθενται εδάφια τρίτο, τέταρτο και πέμπτο, δ) η παρ. 4 αντικαθίσταται, ε) στην παρ. 9, εα) στο πρώτο εδάφιο, i) μετά από τις λέξεις «οι προϋποθέσεις χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης,» προστίθενται οι λέξεις «οι όροι συμμετοχής των κατοίκων των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα δικαιολογητικά απόδειξης της κατοικίας και της υποβολής δήλωσης στα κράτη αυτά, οι όροι και οι προϋποθέσεις για να ορίζεται ως ωφελούμενη μονάδα απόφοιτος τμήματος ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος με έδρα εντός της περιφερειακής ενότητας στην οποία βρίσκεται ο δήμος ή η δημοτική ενότητα μετεγκατάστασης, οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση προκαταβολής της πρώτης δόσης της οικονομικής ενίσχυσης για την κάλυψη εξόδων μετακίνησης,», ii) μετά από τις λέξεις «η διαδικασία έγκρισης και καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης,» προστίθενται οι λέξεις «και της προκαταβολής της πρώτης δόσης της οικονομικής ενίσχυσης για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης,», εβ) στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «Με όμοια απόφαση» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Με την ίδια ή όμοια απόφαση», και το άρθρο 32 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 32
Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης
- Θεσπίζεται Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης με αντικείμενο την οικονομική ενίσχυση των μονοπρόσωπων ή πολυπρόσωπων νοικοκυριών που μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους από δήμους ή δημοτικές ενότητες της επικράτειας, που ορίζονται με την απόφαση της παρ. 9, ή από τα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στους Δήμους Σουφλίου, Διδυμότειχου και Ορεστιάδας της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Είναι δυνατή η χρηματοδότηση του Προγράμματος της παρούσας από εθνικούς και ενωσιακούς πόρους.
- Η μεταφορά της παρ. 1 αποδεικνύεται με:
α) Βεβαίωση τρέχουσας εικόνας βασικών στοιχείων φυσικού προσώπου, από την οποία προκύπτει ότι η κύρια κατοικία των ενηλίκων μελών του ωφελούμενου νοικοκυριού βρίσκεται στους δήμους μετεγκατάστασης της παρ. 1.
β) Κτήση ή μίσθωση της κατοικίας που τεκμηριώνεται με: βα) συμβολαιογραφική πράξη αγοράς κύριας κατοικίας ιδιοκτησίας μέλους του ωφελούμενου νοικοκυριού, από 1η.1.2025 και εξής, που βρίσκεται εντός των ορίων των δήμων μετεγκατάστασης της παρ. 1, ή ββ) απόδειξη υποβολής δήλωσης πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας, τουλάχιστον τριετούς διάρκειας, κύριας κατοικίας, από 1η.1.2025, που βρίσκεται εντός των ορίων των δήμων μετεγκατάστασης της παρ. 1, ή βγ) δήλωση ακινήτου ιδιοκτησίας μέλους του ωφελούμενου νοικοκυριού, ως κύριας κατοικίας, που βρίσκεται εντός των ορίων των δήμων μετεγκατάστασης της παρ. 1, το οποίο είτε ανήκει κατά δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας, αποκλειστικά ή κατά ποσοστό, σε μέλος της ωφελούμενης μονάδας είτε έχει παραχωρηθεί κατά χρήση από συγγενή έως β’ βαθμού στην ωφελούμενη μονάδα.
Αν ο αιτών είναι απόφοιτος τμήματος ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος με έδρα εντός της περιφερειακής ενότητας που βρίσκεται ο δήμος ή η δημοτική ενότητα μετεγκατάστασης της παρ. 1, η κτήση ή μίσθωση της κατοικίας μπορεί να προηγείται της 1ης.1.2025.
γ) Καταργείται.
δ) Σε περίπτωση ύπαρξης ανήλικων τέκνων, βεβαίωση φοίτησής τους σε σχολική μονάδα, δημόσιας ή ιδιωτικής εκπαίδευσης, που βρίσκεται εντός των ορίων των δήμων μετεγκατάστασης της παρ. 1.
- Ως ωφελούμενες μονάδες του προγράμματος ορίζονται οι ακόλουθες κατηγορίες:
α) μονοπρόσωπο νοικοκυριό: κάθε ενήλικας Έλληνας πολίτης που είναι άγαμος ή χήρος ή διαζευγμένος ή σε διάσταση, που υποβάλλει ατομική φορολογική δήλωση και δεν εμπίπτει στην κατηγορία ενηλίκων έως είκοσι πέντε (25) ετών που φοιτούν σε δομές εκπαίδευσης οποιασδήποτε βαθμίδας στους δήμους μετεγκατάστασης της παρ. 1,
β) πολυπρόσωπο νοικοκυριό: όλα τα φυσικά πρόσωπα που διαμένουν κάτω από την ίδια στέγη και απαρτίζεται είτε από ένα (1) άτομο που υποβάλλει φορολογική δήλωση και ένα (1) ή περισσότερα τέκνα είτε από έγγαμο ζευγάρι ή ζευγάρι το οποίο έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, με ή χωρίς τέκνα, που υποβάλλει φορολογική δήλωση. Στην περίπτωση αυτή, ο αιτών είναι μέλος του νοικοκυριού, ενήλικας Έλληνας πολίτης που υποβάλλει ατομική φορολογική δήλωση.
Αν ο αιτών κατοικούσε πριν από την ημερομηνία μετεγκατάστασης σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να οριστεί ως ωφελούμενη μονάδα πρέπει να αποδείξει την προ της ημερομηνίας μετεγκατάστασης κατοικία στα κράτη αυτά. Αν ο αιτών κατοικούσε πριν από την ημερομηνία μετεγκατάστασης στα κράτη αυτά και δεν ήταν υπόχρεος υποβολής φορολογικής δήλωσης στην Ελλάδα, για να οριστεί ως ωφελούμενη μονάδα πρέπει να αποδείξει την υποβολή φορολογικής δήλωσης και την προ της ημερομηνίας μετεγκατάστασης κατοικία στα κράτη αυτά.
Ως ωφελούμενη μονάδα δύναται να ορίζεται και όποιος αποφοίτησε μετά την 1η.1.2025 από τμήμα Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος που εδρεύει εντός της περιφερειακής ενότητας στην οποία βρίσκεται ο δήμος ή η δημοτική ενότητα μετεγκατάστασης, εφόσον αποδεικνύει κατά τα λοιπά τη μεταφορά στους δήμους της παρ. 1, σύμφωνα με την παρ. 2.
- Το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης για τις ωφελούμενες μονάδες ορίζεται σε δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ.
Η οικονομική ενίσχυση καταβάλλεται στις ωφελούμενες μονάδες σε δύο (2) ισόποσες δόσεις, ύψους πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ κάθε μια. Η πρώτη δόση καταβάλλεται με την έγκριση της αίτησης και η δεύτερη δόση μετά την παρέλευση του πρώτου έτους μόνιμης παραμονής στους δήμους μετεγκατάστασης της παρ. 1.
Η πρώτη δόση της οικονομικής ενίσχυσης δύναται να καταβάλλεται στην ωφελούμενη μονάδα πριν από την έγκριση της αίτησης, εάν η ωφελούμενη μονάδα ζητήσει με την κατάθεση της αίτησης προκαταβολή της πρώτης δόσης οικονομικής ενίσχυσης για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης στην περιοχή μετεγκατάστασης.
- Η οικονομική ενίσχυση της παρ. 4 καταβάλλεται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) με επιχορήγηση από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κατόπιν υποβολής ηλεκτρονικής αίτησης – υπεύθυνης δήλωσης από τους ενδιαφερομένους με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά στον Ο.Π.Ε.Κ.Α., και αυτοψίας επί της εγκατάστασης από τον δήμο μετεγκατάστασης στα όρια του οποίου βρίσκεται η κύρια κατοικία της νέας εγκατάστασης του αιτούντος.
- Κατά την υλοποίηση του προγράμματος διενεργούνται επιτόπιοι έλεγχοι και διασταύρωση στοιχείων τόσο από τη Διεύθυνση Επιθεώρησης του Ο.Π.Ε.Κ.Α., όσο και από τους αρμόδιους δήμους.
- Σε περίπτωση διαπίστωσης ψευδούς δήλωσης για τη μετεγκατάσταση της ωφελούμενης μονάδας, επιβάλλεται πρόστιμο διπλάσιο της χορηγηθείσας ενίσχυσης. Αν ο ωφελούμενος μετακινηθεί από την περιοχή της μετεγκατάστασης εντός του πρώτου έτους από τη μετεγκατάσταση, επιστρέφεται το ποσό της χορήγησης για το διάστημα που υπολείπεται του έτους, υπό την προϋπόθεση ότι έχει υποβληθεί προηγούμενη δήλωση αποχώρησης από τον ωφελούμενο. Εάν η μετακίνηση του δευτέρου εδαφίου δεν δηλωθεί από τον ωφελούμενο ή έχουν διαπιστωθεί ευρήματα από τις διαδικασίες ελέγχου της παρ. 6, στον ωφελούμενο επιβάλλεται το πρόστιμο του πρώτου εδαφίου. Σε περίπτωση διαπίστωσης εικονικής ή πολλαπλής μίσθωσης ή εικονικότητας πρόσληψης, επιβάλλονται πρόστιμα διπλάσια της χορηγηθείσας ενίσχυσης στους ιδιοκτήτες ακινήτων και τους εργοδότες αντιστοίχως.
- Η ενίσχυση της παρ. 4 δεν υπόκειται σε οποιονδήποτε φόρο, τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου. Είναι ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διάταξης, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη στη Φορολογική Διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά πρόσωπά τους, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα. Οι ωφελούμενοι της ενίσχυσης του παρόντος απαλλάσσονται από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για τη συμμετοχή τους στο Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης και την είσπραξη της ενίσχυσης.
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Ανάπτυξης, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ορίζονται οι δήμοι και οι δημοτικές ενότητες της επικράτειας που μετέχουν ως δήμοι και δημοτικές ενότητες προέλευσης στο Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης, ο μέγιστος αριθμός των ωφελούμενων μονάδων, ο αριθμός των ωφελούμενων μονάδων ανά δήμο ή δημοτική ενότητα μετεγκατάστασης, οι προϋποθέσεις χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης, οι όροι συμμετοχής των κατοίκων των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα δικαιολογητικά απόδειξης της κατοικίας και της υποβολής δήλωσης στα κράτη αυτά, οι όροι και οι προϋποθέσεις για να ορίζεται ως ωφελούμενη μονάδα απόφοιτος τμήματος ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος με έδρα εντός της περιφερειακής ενότητας στην οποία βρίσκεται ο δήμος ή η δημοτική ενότητα μετεγκατάστασης, οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση προκαταβολής της πρώτης δόσης της οικονομικής ενίσχυσης για την κάλυψη εξόδων μετακίνησης, η χρονική περίοδος του μέτρου, οι διαδικασίες διενέργειας αυτοψίας και έγκρισης αυτής από τους αρμόδιους δήμους, η διαδικασία ελέγχου της πλήρωσης και διατήρησης προϋποθέσεων χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης και η περαιτέρω εξειδίκευσή τους, οι αρμόδιες για τον έλεγχο υπηρεσίες και οι αρμοδιότητες των προσώπων που διενεργούν τους ελέγχους, η διαδικασία έγκρισης και καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης και της προκαταβολής της πρώτης δόσης της οικονομικής ενίσχυσης για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία ανάκλησης εγκριτικών αποφάσεων και ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ρυθμίζεται η διαδικασία υποβολής της αίτησης – υπεύθυνης δήλωσης στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. και καθορίζονται η χρήση ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής, ο χρόνος έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής, ο τρόπος αυθεντικοποίησης των ωφελούμενων, τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για τη λειτουργία αυτής, οι απαραίτητες διαλειτουργικότητες, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος. Με την ίδια ή όμοια απόφαση δύναται να ορίζονται πρόσθετοι δήμοι και δημοτικές ενότητες της επικράτειας με βάση, μεταξύ άλλων, πληθυσμιακά και δημογραφικά κριτήρια της τελευταίας απογραφής του πληθυσμού που διενεργήθηκε από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, καθώς και με αναπτυξιακά δεδομένα, οι οποίοι μετέχουν στο Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης ως δήμοι και δημοτικές ενότητες μετεγκατάστασης, πέραν αυτών που αναφέρονται στην παρ. 1.».
Άρθρο 52
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης – Προσθήκη άρθρων 32Α και 40Α στον ν. 5178/2025
- Στον ν. 5178/2025 (Α’ 22), προστίθεται άρθρο 32Α, ως εξής:
«Άρθρο 32Α
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης
- Στο πληροφοριακό σύστημα που λειτουργεί στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης ορίζονται:
α) ως υπεύθυνος επεξεργασίας ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.),
β) ως υποκείμενα της επεξεργασίας οι αιτούντες την οικονομική ενίσχυση, ως δυνητικοί δικαιούχοι του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης (ωφελούμενες μονάδες).
- Η επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά την εφαρμογή του άρθρου 32 πραγματοποιείται για τους εξής σκοπούς:
α) τη δημιουργία μητρώου δικαιούχων,
β) την παραγωγή των καταστάσεων πληρωμής της ενίσχυσης,
γ) τη διενέργεια των σχετικών διασταυρώσεων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλες ψηφιακές βάσεις,
δ) την καταχώριση των σταδίων επιβεβαίωσης της μετεγκατάστασης και της παραμονής των αιτούντων από τους υπαλλήλους των δήμων που είναι εξουσιοδοτημένοι για τον σκοπό αυτό και διενεργούν τις σχετικές αυτοψίες,
ε) την παρακολούθηση των μεταβολών του δικαιώματος,
στ) τον υπολογισμό και την παρακολούθηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και των προστίμων,
ζ) τη διενέργεια τυχόν συμψηφισμών ποσών και
η) την ηλεκτρονική έκδοση των σχετικών διοικητικών πράξεων.
- Για την επίτευξη των σκοπών της παρ. 2 υποβάλλονται σε επεξεργασία τα ακόλουθα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα:
α) Οι πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος των τριών (3) προηγούμενων φορολογικών ετών των αιτούντων την οικονομική ενίσχυση.
β) Η τρέχουσα εικόνα βασικών στοιχείων φυσικού προσώπου, από την οποία προκύπτει ότι η κύρια κατοικία των ενηλίκων μελών του ωφελούμενου νοικοκυριού βρίσκεται στους δήμους μετεγκατάστασης.
γ) Οι διευθύνσεις της κύριας κατοικίας του αιτούντος κατά τα τελευταία τρία (3) έτη.
δ) Η δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας στη Φορολογική Διοίκηση, εφόσον δεν υφίσταται ηλεκτρονικό μισθωτήριο ακινήτου.
ε) Η σύμβαση με πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας στο όνομα του αιτούντος ή μέλους του ωφελούμενου νοικοκυριού για ακίνητο στον τόπο μετεγκατάστασης.
στ) Τα στοιχεία της έναρξης και του τόπου άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας, εφόσον υπάρχουν.
ζ) Η τρέχουσα οικογενειακή κατάσταση, με βάση τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) του αιτούντος και τον Α.Φ.Μ. του συζύγου ή του έτερου μέρους συμφώνου συμβίωσης, εφόσον υπάρχει.
η) Τα στοιχεία των ανήλικων τέκνων, με βάση τον Α.Φ.Μ. του αιτούντος.
θ) Τα στοιχεία εγγραφής και φοίτησης των τέκνων σε σχολικές μονάδες, καθώς και η τοποθεσία των σχολικών μονάδων.
ι) Τα στοιχεία αναγγελίας πρόσληψης στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
ια) Τα στοιχεία συμμετοχής σε προγράμματα κατάρτισης ανέργων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.), καθώς και η τοποθεσία υλοποίησης των προγραμμάτων αυτών.
- Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία στο πλαίσιο των σκοπών της παρ. 2 διατηρούνται για χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών από την καταχώρισή τους με την υποβολή της αίτησης.
- Τα υποκείμενα της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα έχουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στα άρθρα 12 έως 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119).
- Αποδέκτες των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία κατ’ εφαρμογή του παρόντος άρθρου είναι:
α) Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, αποκλειστικά για την εποπτεία και τον έλεγχο της εφαρμογής του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης.
β) Οι ειδικώς εξουσιοδοτημένοι και διαπιστευμένοι από τον Διοικητή υπάλληλοι των αρμόδιων υπηρεσιών του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι του δήμου μετεγκατάστασης, κατόπιν πρότασης του οικείου Δημάρχου και εξουσιοδότησής τους από τον Διοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α., κατόπιν αυθεντικοποίησης με κωδικούς δημόσιας διοίκησης και εφαρμογής κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 35 του Γ.Κ.Π.Δ. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν ιδίως μηχανισμούς καταγραφής και παρακολούθησης των προσβάσεων, κρυπτογράφηση δεδομένων, ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση, έλεγχο των δικαιωμάτων πρόσβασης βάσει ρόλων και διαδικασίες ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος.
γ) Οι αιτούντες και το γενικό κοινό, αποκλειστικά ως προς τα δεδομένα που αναρτώνται στον ιστότοπο του Ο.Π.Ε.Κ.Α.
- Για τη διενέργεια διασταυρωτικών ελέγχων και τη συλλογή στατιστικών στοιχείων, το πληροφοριακό σύστημα του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης διαλειτουργεί με δημόσια μητρώα και πληροφοριακά συστήματα για τη διασταύρωση των στοιχείων που δηλώνουν οι αιτούντες, ιδίως με:
α) τα πληροφοριακά συστήματα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.),
β) το πληροφοριακό σύστημα «Μητρώο Πολιτών» του Υπουργείου Εσωτερικών,
γ) τα πληροφοριακά συστήματα της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.), και
δ) το Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, εφόσον η διαλειτουργικότητα είναι αναγκαία για τους σκοπούς της παρ. 2.».
- Στον ν. 5178/2025, προστίθεται άρθρο 40Α, ως εξής:
«Άρθρο 40Α
Εξουσιοδοτική διάταξη για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης
Με απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας δύνανται να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα για την εφαρμογή του άρθρου 32Α, ιδίως ως προς τα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα ασφάλειας, τις διαδικασίες άσκησης των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, τον τρόπο τήρησης και ενημέρωσης του Μητρώου, τον τρόπο και τις προϋποθέσεις διαλειτουργικότητας με άλλα δημόσια μητρώα, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια τεχνικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119) και τον ν. 4624/2019 (Α΄ 137).».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Άρθρο 53
Απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για εισόδημα από ακίνητα που εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης – Προσθήκη παρ. 10 στο άρθρο 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος
Στο άρθρο 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα, προστίθεται παρ. 10 ως εξής:
«10. Από το φορολογικό έτος 2026 και εφεξής, το εισόδημα που αποκτούν δήμοι, περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα αυτών και ιδίως οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου της περ. γ) του άρθρου 45 του παρόντος, περί υποκειμένων του φόρου, από την εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτων τα οποία εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης της παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 5229/2025 (Α’ 158) ή σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται ή επιδοτούνται από ενωσιακούς πόρους για την επίτευξη σκοπών στέγασης ευάλωτων ομάδων της παρ. 3 του άρθρου 11 του ν. 5229/2025, απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος, για όσο χρόνο διαρκεί η εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση.».
Άρθρο 54
Ρυθμίσεις στεγαστικής συνδρομής μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος «Κάλυψη» – Προσθήκη παρ. 6 έως 9 στο άρθρο 8 και τροποποίηση παρ. 6 άρθρου 45 ν. 5006/2022 – Εξουσιοδοτική διάταξη
- Στο άρθρο 8 του ν. 5006/2022 (Α’ 239), περί προγράμματος «Κάλυψη», προστίθενται παρ. 6 έως 9 ως εξής:
«6. Οι ωφελούμενοι οι οποίοι, μετά από τη λήξη του δικαιώματός τους, απεντάσσονται από το πρόγραμμα δικαιούνται να λάβουν το επίδομα στέγασης του άρθρου 3 του ν. 4472/2017 (Α’ 74), κατόπιν ηλεκτρονικής υποβολής σχετικής αίτησης σε ειδική πλατφόρμα μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-Ε.Ψ.Π.), για χρονικό διάστημα δώδεκα (12) μηνών, υπό την προϋπόθεση ότι υφίσταται ενεργή σύμβαση μίσθωσης για το χρονικό διάστημα αυτό. Η νέα μίσθωση πρέπει να έχει τεθεί σε ισχύ εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία απένταξης από το πρόγραμμα. Η αίτηση για το επίδομα στέγασης υποβάλλεται από τον ωφελούμενο ή από άλλο ενήλικο μέλος του νοικοκυριού, στο όνομα του οποίου έχει συναφθεί η νέα σύμβαση μίσθωσης.
- Το ποσό του επιδόματος στέγασης που δικαιούνται τα ανωτέρω νοικοκυριά συναρτάται με τον αριθμό των μελών κάθε νοικοκυριού και ανέρχεται σε:
α) διακόσια είκοσι πέντε (225) ευρώ για μονομελές νοικοκυριό,
β) διακόσια εξήντα δύο (262) ευρώ και πενήντα (50) λεπτά για νοικοκυριό δύο (2) ατόμων και
γ) τριακόσια (300) ευρώ για νοικοκυριό τριών (3) ή περισσότερων ατόμων.
Αν το ποσό του μισθώματος υπολείπεται των ανωτέρω ποσών, το ύψος του επιδόματος στέγασης ανέρχεται έως το ποσό του μισθώματος. Για τον υπολογισμό του ποσού λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των μελών του νοικοκυριού κατά τον χρόνο συμμετοχής του στο πρόγραμμα πριν από την απένταξή του.
- Το επίδομα καταβάλλεται, σύμφωνα με τους όρους των παρ. 6 και 7, από τον μήνα που έπεται της υποβολής της αίτησης και για χρονικό διάστημα έως δώδεκα (12) μηνών, κατά παρέκκλιση:
α) του άρθρου 3, περί ποσού του επιδόματος στέγασης, του άρθρου 4, περί κριτηρίων ένταξης στο πρόγραμμα, και της παρ. 2 του άρθρου 5, περί προϋποθέσεων ένταξης στο πρόγραμμα, της υπό στοιχεία 71670/27.9.2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Εσωτερικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Επικρατείας «Αντικατάσταση της υπό στοιχεία Δ13 οικ. 10747/256/6.3.2019 κοινής υπουργικής απόφασης “Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή προγράμματος Επιδόματος Στέγασης” (Β’ 792)» (Β’ 4500), καθώς και
β) της παρ. 6 του άρθρου 3 του ν. 4472/2017, περί επιδόματος στέγασης, ως προς την απαιτούμενη διάρκεια διαμονής.
- Η σχετική δαπάνη καλύπτεται από πιστώσεις του προϋπολογισμού εξόδων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ειδικού φορέα 1034-202-0000000 και Α.Λ.Ε. 2310506009.».
- Στην παρ. 6 του άρθρου 45 του ν. 5006/2022, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο εισαγωγικό εδάφιο μετά από τις λέξεις «των Υπουργών» προστίθενται οι λέξεις «Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας,», β) προστίθεται περ. ζ) και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«6. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Ανάπτυξης, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος «Κάλυψη» του άρθρου 8 και, ιδίως:
α) οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία ανάθεσης της διαχείρισης του προγράμματος σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης,
β) η διαδικασία πρόσκλησης προς τους ιδιοκτήτες για περαιτέρω εκμίσθωση των ακινήτων τους,
γ) η διαδικασία χρηματοδότησης του προγράμματος από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης,
δ) τα κριτήρια, στα οποία περιλαμβάνεται και η ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία, τα δικαιολογητικά και η διαδικασία επιλογής των μισθωτών της παρ. 2 του άρθρου 8, καθώς και η διαδικασία ελέγχου και επαλήθευσης των δικαιολογητικών,
ε) οι όροι και προϋποθέσεις, η διαδικασία και τα δικαιολογητικά για την κάλυψη των δαπανών επισκευής του ακινήτου και κάθε άλλης επιλέξιμης δαπάνης, καθώς και η διαδικασία ελέγχου και επαλήθευσης αυτών,
στ) οι περιοχές της χώρας, στις οποίες εφαρμόζεται το πρόγραμμα και
ζ) οι ειδικότεροι όροι και κάθε άλλο σχετικό θέμα για τη λήψη του επιδόματος στέγασης μετά από τη λήξη του προγράμματος.».
Άρθρο 55
Αλλαγή χρήσης για την αξιοποίηση υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος για την κάλυψη αναγκών κατοικίας – Τροποποίηση παρ. 2, 3, προσθήκη παρ. 3Α στο άρθρο 199 του Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς»
- Στο άρθρο 199 του Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026, Α’ 88), περί χρήσης κτιρίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 προστίθενται οι λέξεις «εξαιρουμένων των περιπτώσεων των δύο τελευταίων εδαφίων της παρ. 3 και της παρ. 3Α», β) στο τέλος της παρ. 3 προστίθενται δύο νέα εδάφια, γ) προστίθεται παρ. 3Α και το άρθρο 199 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 199
Χρήση κτιρίων
- Μεταβολή της χρήσης του κτιρίου ή μέρους του επιτρέπεται, υπό την επιφύλαξη των οριζόμενων στις επόμενες παραγράφους, μόνον αν η νέα χρήση προβλέπεται από τις οικείες πολεοδομικές διατάξεις. Αν από τη μεταβολή επέρχεται αλλαγή προς το δυσμενέστερο, στα στοιχεία του διαγράμματος δόμησης ή στα φορτία σχεδιασμού της στατικής μελέτης ή αλλαγή των τεχνικών – μηχανολογικών εγκαταστάσεων ως προς τις διελεύσεις τους από άλλους ορόφους ή κοινόχρηστους χώρους απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας και ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατασκευή θεωρείται αυθαίρετη.
- Χώροι για τους οποίους έχει χορηγηθεί οικοδομική άδεια με συγκεκριμένη χρήση, μπορούν να μεταβάλουν τη χρήση τους, εφόσον η νέα χρήση προβλέπεται από τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις και δεν επέρχονται αλλαγές της παρ. 1. Σε αυτήν την περίπτωση απαιτείται ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και δεν απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας, εξαιρουμένων των περιπτώσεων των δύο τελευταίων εδαφίων της παρ. 3 και της παρ. 3Α.
- Σε κτίρια νομίμως υφιστάμενα εντός εγκεκριμένου σχεδίου ή οικισμού, είναι δυνατή η αλλαγή χρήσης σύμφωνα με το ρυμοτομικό σχέδιο, τις χρήσεις γης της περιοχής και ανεξάρτητα από τους όρους δόμησης. Σε κτίρια νομίμως υφιστάμενα εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμού, είναι δυνατή η αλλαγή χρήσης σύμφωνα με τις χρήσεις γης της περιοχής και με την προϋπόθεση, ότι δεν υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα μεγέθη της νέας χρήσης. Ειδικά για κτίρια νομίμως υφιστάμενα εντός εγκεκριμένου σχεδίου ή οικισμού, για τα οποία έχουν χορηγηθεί παρεκκλίσεις, η αλλαγή της χρήσης τους, καθ` υπέρβαση των ισχυόντων όρων δόμησης της περιοχής, είναι επιτρεπτή εφόσον η παρέκκλιση έχει χορηγηθεί πριν από τις 9.12.2020, ημερομηνία δημοσίευσης του ν. 4759/2020 (Α’ 245).
Σε περίπτωση που πρόκειται για αλλαγή χρήσης σε κατοικία κτιρίων εντός εγκεκριμένου σχεδίου ή οικισμού, αυτή είναι επιτρεπτή, κατ’ εξαίρεση και ανεξαρτήτως των ισχυουσών χρήσεων γης και σε περίπτωση που έχει χορηγηθεί παρέκκλιση, εφόσον αυτή έχει χορηγηθεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Προ της έκδοσης οικοδομικής άδειας για ανάπτυξη της νέας χρήσης απαιτείται θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής.
3Α. α) Σε νομίμως υφιστάμενα κτίρια, εκτός σχεδίων πόλεως και εκτός ορίων οικισμών, είναι δυνατή, κατ’ εξαίρεση και ανεξαρτήτως των ισχυουσών χρήσεων γης, των γενικών ή ειδικών όρων και περιορισμών δόμησης, καθώς και των ισχυόντων ειδικών χωροταξικών, πολεοδομικών ή αναπτυξιακών καθεστώτων που διέπουν το ακίνητο, η αλλαγή χρήσης σε κατοικία. Η ανωτέρω δυνατότητα αλλαγής χρήσης διατηρείται και σε περίπτωση μεταγενέστερης πολεοδόμησης, ένταξης σε εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή πολεοδομικής μελέτης. Η αλλαγή χρήσης σε κατοικία επιτρέπεται μία μόνο φορά, αφορά αποκλειστικά το σύνολο ή μέρος του νομίμως υφιστάμενου κελύφους του κτιρίου και δεν συνεπάγεται, σε καμία περίπτωση, αύξηση όγκου, δόμησης ή κάλυψης.
β) Η περ. α) ισχύει και για κτίρια για τα οποία έχουν χορηγηθεί παρεκκλίσεις καθ΄ υπέρβαση των ισχυόντων όρων δόμησης, εφόσον αυτές χορηγήθηκαν έως και την 31η Δεκεμβρίου 2025. Προ της έκδοσης οικοδομικής άδειας για ανάπτυξη της νέας χρήσης κατοικίας απαιτείται θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής. Προϋπόθεση για την έγκριση της αλλαγής χρήσης αποτελεί η καταβολή ειδικού ανταποδοτικού τέλους, ίσου με το πέντε τοις εκατό (5%) της αντικειμενικής αξίας της γης που αντιστοιχεί στο ακίνητο, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης, σύμφωνα με το ισχύον σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού αξιών. Το τέλος καταβάλλεται εφάπαξ πριν από την έκδοση της σχετικής οικοδομικής άδειας ή έγκρισης αλλαγής χρήσης, στο Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότηση δράσεων κλιματικής ουδετερότητας και έργων των Ειδικών Σχεδίων Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων στους οικείους δήμους και δεν συμψηφίζεται με άλλα τέλη ή εισφορές.
γ) Η παρούσα παράγραφος εφαρμόζεται και σε κτίρια για τα οποία έχει περαιωθεί η διαδικασία του ν. 4178/2013 (Α’ 174) και του ν. 4495/2017 (Α’ 167).
δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύνανται να εξειδικεύονται η διαδικασία εφαρμογής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και κάθε άλλο ειδικότερο τεχνικό ή λεπτομερειακό ζήτημα για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.
- Σε κάθε περίπτωση μεταβολής της χρήσης κτιρίου ή χώρου κτιρίου, πρέπει να διασφαλίζεται υποχρεωτικά η προσβασιμότητα στα άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα στους κοινόχρηστους χώρους του κτιρίου, με την προϋπόθεση να μην θίγεται ο φέρων οργανισμός του κτιρίου. Σε αντίθετη περίπτωση η κατασκευή θεωρείται αυθαίρετη.»
- Δεν επιτρέπεται η βραχυχρόνια μίσθωση της παρ. 1 του άρθρου 111 του ν. 4446/2016 (Α’ 240) των κατοικιών του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3 και της παρ. 3Α του άρθρου 199 του Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» για διάστημα τουλάχιστον πέντε (5) ετών από τη συντέλεση της αλλαγής χρήσης σε κατοικία.
Άρθρο 56
Ειδική διαδικασία καθορισμού όρων και περιορισμών δόμησης για στρατιωτικές και άλλες κατοικίες σε ακίνητα ιδιοκτησίας του Ταμείου Εθνικής Άμυνας – Προσθήκη άρθρου 199Α στον Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς»
Στον Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026, Α’ 88) προστίθεται άρθρο 199Α, ως εξής:
«Άρθρο 199Α
Ειδική διαδικασία καθορισμού όρων και περιορισμών δόμησης για στρατιωτικές και άλλες κατοικίες σε ακίνητα ιδιοκτησίας του Ταμείου Εθνικής Άμυνας
Για τις ανάγκες στέγασης του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και δημιουργίας κοινωνικών κατοικιών, μπορεί να εγκρίνονται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, σε ακίνητα ή τμήματα ακινήτων ιδιοκτησίας του Ταμείου Ακινήτων Εθνικής Άμυνας ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης για την εγκατάσταση κατοικιών, τη δημιουργία αναγκαίων κοινόχρηστων χώρων της περ. α του άρθρου 290, καθώς και, σε ποσοστό που δεν ξεπερνά το δέκα τοις εκατό (10%) της συνολικής δόμησης, των αναγκαίων για την εξυπηρέτηση αυτών των χρήσεων, ήτοι (2) κοινωνική πρόνοια τοπικής κλίμακας, (3.2.) πρωτοβάθμια εκπαίδευση, (4.1) υπαίθριες μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις Α1 και Δ χωρίς θεατές, (10.1) εμπορικά καταστήματα, που εξυπηρετούν τις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων της περιοχής, (5) θρησκευτικοί χώροι τοπικής σημασίας, του άρθρου 285, αφού τηρηθεί η ακόλουθη διαδικασία:
α) περιβαλλοντικός προέλεγχος κατά το άρθρο 5 της υπ’ αρ. 107017/28.8.2006 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2001/42/ΕΚ «σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων” του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2001» (Β’ 1225) και, εφόσον απαιτείται, στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση,
β) γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, κατόπιν ενημερωτικού σημειώματος του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του άρθρου 463 του παρόντος Κώδικα, λαμβάνοντας υπόψη κατ΄ ελάχιστον:
βα) τη σχετική τεχνική τεκμηρίωση (τεχνική έκθεση, τοπογραφικό διάγραμμα της περιοχής επέμβασης με πρόταση γενικής διάταξης (masterplan), το οποίο περιλαμβάνει την απεικόνιση των περιοχών ανάπτυξης χρήσεων, των ελεύθερων χώρων στάσης/αναψυχής και κίνησης (δρόμοι, πεζόδρομοι σε κοινή χρήση),
ββ) τον περιβαλλοντικό προέλεγχο, και, εφόσον απαιτείται, τη στρατηγική́ περιβαλλοντική́ εκτίμηση,
βγ) τη μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας,
βδ) τη μελέτη οριοθέτησης ρέματος, αν υφίσταται,
βε) την τεκμηρίωση πρόσβασης, και
βστ) τις απόψεις αρμοδίων φορέων και υπηρεσιών.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ – ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 57
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Υγείας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, εξειδικεύονται το περιεχόμενο και οι όροι υλοποίησης του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης των άρθρων 48 και 49 και καθορίζονται, για τις ανάγκες της καθολικής του εφαρμογής:
α) η διαδικασία, οι φορείς και οι ειδικοί επιστήμονες που είναι αρμόδιοι για την αξιολόγηση και τη διαπίστωση της αναπηρίας, της αναπτυξιακής καθυστέρησης ή διαταραχής ή της αυξημένης πιθανότητας εμφάνισής τους, καθώς και τυχόν πρόσθετες περιπτώσεις τέτοιας αυξημένης πιθανότητας εμφάνισής τους, πλέον των αναφερόμενων,
β) η διαδικασία υποβολής αιτήσεων και επιλογής των δικαιούχων, ο αριθμός αυτών και οι συντελεστές βαρύτητας των κριτηρίων επιλογής,
γ) το ειδικότερο περιεχόμενο των παρεχόμενων υπηρεσιών,
δ) οι προϋποθέσεις και το αντικείμενο συνεργασίας των εμπλεκόμενων υποστηρικτικών δομών,
ε) η σύνθεση και η λειτουργία της διεπιστημονικής ομάδας και η κατ’ εξαίρεση παροχή υπηρεσιών σε μικρούς νησιωτικούς δήμους και ορεινούς ή μειονεκτικούς δήμους,
στ) ο μηχανισμός και οι διαδικασίες χρηματοδότησης των επιμέρους παρεχόμενων υπηρεσιών,
ζ) η διαδικασία και τα δικαιολογητικά για την πληρωμή των παρεχόμενων υπηρεσιών,
η) οι ειδικότερες υποχρεώσεις των παρόχων και των νόμιμων εκπροσώπων των ωφελούμενων,
θ) κάθε θέμα για τον έλεγχο και την εποπτεία των παρεχόμενων υπηρεσιών,
ι) οι μέθοδοι, ο χρόνος και ο τρόπος διασύνδεσης των μέσων, εργαλείων και εξοπλισμού που αξιοποιούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος,
ια) οι ελάχιστες αναγκαίες εκθέσεις και η διαδικασία παρακολούθησης των στόχων του σχεδίου δράσης ανά κατηγορία δικαιούχων,
ιβ) οι προδιαγραφές λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος και
ιγ) κάθε άλλο ειδικό, τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα για την υλοποίηση της καθολικής εφαρμογής του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης.
- Με απόφαση του Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας δύνανται να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα για την εφαρμογή του άρθρου 50, ιδίως ως προς τα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα ασφάλειας, τις διαδικασίες άσκησης των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, τον τρόπο τήρησης και ενημέρωσης της ηλεκτρονικής εφαρμογής, τον τρόπο και τις προϋποθέσεις διαλειτουργικότητας με άλλα δημόσια μητρώα, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια τεχνικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, Γ.Κ.Π.Δ., L 119) και τον ν. 4624/2019 (Α΄ 137).
Άρθρο 58
Μεταβατικές διατάξεις
- Οι ηλεκτρονικές αιτήσεις για την καταβολή οικονομικής ενίσχυσης που έχουν υποβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 5178/2025 (Α’ 22), περί Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης, πριν από την τροποποίησή του με το άρθρο 51 του παρόντος νόμου και βρίσκονται σε διαδικασία ελέγχου, εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 5178/2025, όπως τροποποιείται με το άρθρο 51.
- Με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) τροποποιούνται, κατά το μέρος που αφορά στο ύψος της οικονομικής ενίσχυσης, οι αποφάσεις με τις οποίες εγκρίθηκαν αιτήσεις καταβολής οικονομικής ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 5178/2025, πριν από την τροποποίησή του με το άρθρο 51 του παρόντος νόμου, ώστε το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης να ανέρχεται σε δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Στους δικαιούχους στους οποίους καταβλήθηκε δόση ενίσχυσης μικρότερη από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, καταβάλλεται η διαφορά.
- Ωφελούμενοι οι οποίοι απεντάχθηκαν από το πρόγραμμα «Κάλυψη» πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου δύνανται να λάβουν την παροχή της παρ. 6 του άρθρου 8 του ν. 5006/2022 (Α’ 239), όπως αυτή προστίθεται με την παρ. 1 του άρθρου 54 του παρόντος, εφόσον υποβάλουν αίτηση εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος και πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις της παρ. 6 του άρθρου 8 του ν. 5006/2022.



