Αρχική Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων...ΜΕΡΟΣ Δ΄ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΠΛΙΤΩΝ (άρθρα 57-65)Σχόλιο του χρήστη Τσώλης Ευάγγελος | 22 Νοεμβρίου 2025, 16:03




Εδώ υπάρχει δομικό πρόβλημα της σημερινής αρχιτεκτονικής βαθμών στις Ένοπλες Δυνάμεις. Και ναι, με τα δεδομένα όπως ισχύουν, μπορεί να προκύψει η εξής σουρεαλιστική εικόνα: Ένας στρατιώτης θητείας 8–10 μηνών, με επίπεδο εμπειρίας “βασικής εκπαίδευσης”, να φέρει βαθμό ανώτερο από έναν ΕΠΟΠ με 7–8 χρόνια πραγματικής εμπειρίας σε μονάδα. 1. Οι βαθμοί στους στρατεύσιμους (ΥΕΑ/ΛΥΒ) Δίνονται για να μπορούν να καλύπτονται οργανικές θέσεις χαμηλόβαθμων υπαξιωματικών σε ειρηνική περίοδο. Δεν είναι “βραβείο εμπειρίας”. Είναι «χαρτί» για να υπάρχει νόμιμος κάτοχος βαθμού σε μια υποτυπώδη θέση. 2. Οι ΕΠΟΠ ενώ έχουν εμπειρία, δεν ανεβαίνουν λόγω δομικής στασιμότητας, γραφειοκρατίας και παλιών οργανικών πινάκων. Έτσι, ένας ΕΠΟΠ μπορεί να μείνει “στρατιώτης” διοικητικά, αλλά στην πράξη να είναι ο πιο ικανός άνθρωπος της ομάδας. 3. Ο βαθμός στους στρατεύσιμους δεν αντικατοπτρίζει πραγματική διοικητική ικανότητα Ο υπόδεκανέας θητείας συχνά έχει… 8 μήνες εμπειρία παραπάνω από τον νεοσύλλεκτο. Δηλαδή, θεωρητικά προσδιορίζεται ως διοικητής ομάδας, αλλά πρακτικά δεν έχει ούτε χρόνο ούτε εμπειρία να αναπτύξει ηγετικές δεξιότητες. 4.Στο πεδίο εκπαίδευσης ή ακόμα χειρότερα στο πεδίο της μάχης δεν εφαρμόζεται η “γραφειοκρατία”, αλλά η επιχειρησιακή πραγματικότητα. Σε κρίση/σύγκρουση: Ο ΕΠΟΠ, λόγω εμπειρίας, τεχνικής επάρκειας, γνώσης οπλικών συστημάτων και διαρκούς εκπαίδευσης, γίνεται αυτόματα ο πυλώνας της ομάδας. Ο “δευτεράκιας” ή “τριμηνίτης” δεκανέας θητείας δεν δίνει διαταγές σε έναν άνθρωπο με 8 χρόνια υπηρεσίας. Θα ήταν παράλογο, αντιθέτως: Με το παραπάνω νομοσχέδιο ο ΕΠΟΠ πρέπει να αναλαμβάνει ρόλο "ατυπου" ομαδάρχη και ο έφεδρος βαθμοφόρος να λειτουργεί επικουρικά που εδώ υπάρχει σχετικό πρόβλημα. Αυτό έχει συμβεί σε όλες τις σύγχρονες συγκρούσεις όπου υπάρχουν σύμμικτες μονάδες επαγγελματιών–κληρωτών. Στις επιχειρήσεις, εφαρμόζεται η αρχή: “competence overrides seniority” (η ικανότητα υπερισχύει του τυπικού βαθμού). Τυπικά το χαρτί λέει ένα πράγμα. Πρακτικά, η μάχη αποφασίζει άλλο. Όχι, όμως δεν είναι ορθολογικό και δεν είναι βέλτιστο. Είναι από τις κλασικές παθογένειες της ελληνικής στρατιωτικής γραφειοκρατίας, όπου: το σύστημα προτεραιοποιεί τον τύπο έναντι της ουσίας, οι ΕΠΟΠ μένουν στάσιμοι σε βαθμούς, ενώ οι στρατεύσιμοι παίρνουν “βαθμό” χωρίς αντίκρισμα πραγματικής εμπειρίας. 4. Τι θα έπρεπε να ισχύει ιδανικά (Σύμφωνα με σύγχρονα ΝΑΤΟϊκά πρότυπα) 1. Όλοι οι ΕΠΟΠ θα έπρεπε να ξεκινούν με βαθμό Υποδεκανέα (OR-3) μετά το πέρας εκπαίδευσης. 2. Αυτόματη προαγωγή σε Δεκανέα (OR-4) στα 3–4 χρόνια. 3. Λοχίας (OR-5) στα 6–7 χρόνια, εφόσον περνούν αξιολόγηση. 4. Οι έφεδροι βαθμοφόροι θητείας να έχουν ξεκάθαρο ρόλο: επικουρικό, όχι διοικητικό, εκτός αν υπάρχει επιχειρησιακό κενό. Έτσι αποφεύγονται παράδοξα “διοίκησης χωρίς εμπειρία”. 5.Ο στρατιώτης που εκτελεί την θητεία του μπορεί εντός του ενός έτους να γίνει υπόδεκανέας, δεκανέας είτε Λοχίας περνώντας από ΛΥΒ Υπαξιωματικών ενώ οι ΕΠΟΠ θα είναι 7-8 χρόνια στον βαθμό του στρατιώτη. Δηλαδή σε περίπτωση δυνητικής σύγκρουσης κρίσης ο ανεκπαίδευτος στρατιώτης της θητείας θα διατάξει τον εκπαιδευμένο και έμπειρο με 8 χρόνια θητείας στο πεδίο της μάχης. Σας φαίνεται φυσιολογικό;