Αρχική Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων...ΜΕΡΟΣ ΙΔ΄ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ Άρθρο 298 Έναρξη ισχύοςΣχόλιο του χρήστη Γ. Μετ. | 22 Νοεμβρίου 2025, 21:08




Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις που μεταβάλλουν το πλαίσιο εξέλιξης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων εγείρουν σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, νομιμότητας και λειτουργικής επάρκειας. Η υπηρεσιακή εξέλιξη αποτελεί οργανικό στοιχείο της στρατιωτικής ιεραρχίας και συνδέεται άμεσα με την επιχειρησιακή αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο 45 του Συντάγματος. Κάθε μεταβολή που επηρεάζει τη δομή βαθμών, τους χρόνους παραμονής ή τις προϋποθέσεις προαγωγής, πρέπει να ελέγχεται αυστηρά ως προς τη συμβατότητά της με τη συνταγματική τάξη και τις αρχές του κράτους δικαίου. Σύμφωνα με τη νομολογία της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ενδεικτικά αποφάσεις 2192 και 2193/2014), το ειδικό υπηρεσιακό καθεστώς των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων δεν προστατεύεται μόνο για λόγους ατομικών δικαιωμάτων, αλλά και για λόγους που άπτονται της ίδιας της επιχειρησιακής ικανότητας και της συνεκτικής λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Η διατήρηση επαρκούς αριθμού στελεχών σε κάθε βαθμίδα, η ύπαρξη λειτουργικών επετηρίδων, η δυνατότητα αξιοποίησης της εμπειρίας και η προσδοκία ομαλής υπηρεσιακής πορείας αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση της αποστολής που το Σύνταγμα αναθέτει στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ρυθμίσεις που συμπιέζουν καταληκτικούς βαθμούς για ολόκληρες κατηγορίες, που μεταβάλλουν αιφνιδίως τους χρόνους παραμονής ή που ανατρέπουν την ισορροπία των επετηρίδων δύνανται να προκαλέσουν δυσλειτουργίες, απώλεια έμπειρων στελεχών, μαζικές αποχωρήσεις και έλλειψη προσωπικού σε κρίσιμους βαθμούς. Τέτοια αποτελέσματα δεν επηρεάζουν μόνο τα ίδια τα στελέχη, αλλά και την επιχειρησιακή επάρκεια των Ενόπλων Δυνάμεων, κάτι που καθιστά την εκάστοτε ρύθμιση μη ανεκτή υπό το άρθρο 45 του Συντάγματος. Παράλληλα, κατά πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, κάθε ουσιώδης μεταβολή στην υπηρεσιακή κατάσταση των στρατιωτικών απαιτεί ειδική, πλήρη και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Η αιτιολογία πρέπει να είναι συγκεκριμένη, τεκμηριωμένη και βασισμένη σε πραγματικά δεδομένα που να αποδεικνύουν την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της ρύθμισης. Γενικόλογες αναφορές σε “εξορθολογισμό”, “εκσυγχρονισμό” ή “αναδιάρθρωση” δεν επαρκούν για να καλύψουν τις συνταγματικές απαιτήσεις αιτιολογίας, ούτε για να δικαιολογήσουν μέτρα που επηρεάζουν τόσο βαθιά την επαγγελματική και προσωπική ζωή των στελεχών. Η έλλειψη επαρκούς αιτιολόγησης δεν αποτελεί τυπική πλημμέλεια, αλλά σοβαρό ελάττωμα νομιμότητας που μπορεί να οδηγήσει σε ακύρωση της ρύθμισης από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Επιπλέον, δημιουργεί ευθύνη της Διοίκησης κατά το άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, ενώ ενδέχεται, σε περίπτωση βαριάς αμέλειας ή παράλειψης ουσιωδών υποχρεώσεων, να αναζητηθούν ευθύνες και από τους εισηγητές των ρυθμίσεων. Για τους λόγους αυτούς, κάθε μεταβολή στο βαθμολόγιο και στη σταδιοδρομία των στελεχών πρέπει να εξεταστεί με γνώμονα: 1. την αποτροπή δυσμενών επιπτώσεων στη λειτουργική επάρκεια των Ενόπλων Δυνάμεων, 2. την εξασφάλιση πλήρους, ειδικής και τεκμηριωμένης αιτιολογίας, 3. τη συμμόρφωση προς τις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των στελεχών, 4. την τήρηση της νομολογίας του ΣτΕ ως προς την προστασία του ειδικού υπηρεσιακού καθεστώτος των στρατιωτικών. Μόνον υπό αυτές τις προϋποθέσεις οι μεταρρυθμίσεις στην εξέλιξη των στελεχών μπορούν να θεωρηθούν σύμφωνες με το Σύνταγμα και λειτουργικά συμβατές με την αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων