Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Eleni' | 23 Νοεμβρίου 2025, 00:08

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Θέμα: Αποκλίσεις του πολυνομοσχεδίου από τα δυτικά πρότυπα και προτάσεις αναθεώρησης 1. Το υπό διαβούλευση πολυνομοσχέδιο επιχειρεί να αναμορφώσει το σύστημα σταδιοδρομίας στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ωστόσο, οι διατάξεις των Μερών Β’–Γ’ και ειδικά το Παράρτημα Α παρουσιάζουν σοβαρές αποκλίσεις από τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές, δημιουργούν αναδρομικές και δυσανάλογες μεταβολές και εισάγουν ένα καθεστώς που δεν απαντάται σε καμία δυτική επαγγελματική δύναμη. 2. Παρά τη χρήση ορολογίας που παραπέμπει σε «δυτικά» ή «ΝΑΤΟϊκά» πρότυπα, το περιεχόμενο του νομοθετήματος απέχει σημαντικά από τα συστήματα που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ, η Φινλανδία, η Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και οι ευρωπαϊκές χώρες της Κεντρικής–Βόρειας Ευρώπης. Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων αυτών (η προβλεψιμότητα, η διαφάνεια, η μη αναδρομικότητα, η ενιαία ιεραρχική δομή, οι σταθερές πυραμίδες και ο καθαρός διαχωρισμός ρόλων), αποτελούν θεμέλιο της αποτελεσματικότητας και της διοικητικής σταθερότητάς τους. Το ελληνικό πλαίσιο, όπως προτείνεται, αποκλίνει από όλα τα παραπάνω. Α. Αναδρομική και δυσμενής μεταβολή όρων σταδιοδρομίας – πρακτική ανύπαρκτη στη Δύση Τα δυτικά πρότυπα διαχείρισης προσωπικού εφαρμόζουν αυστηρά το λεγόμενο «grandfathering»: καμία αλλαγή δεν εφαρμόζεται αναδρομικά σε στελέχη που έχουν ήδη ενταχθεί σε καθεστώς υπηρεσίας και έχουν χτίσει πολυετή καριέρα υπό συγκεκριμένους όρους. •Το προτεινόμενο πλαίσιο, αντίθετα: •μεταβάλλει καταληκτικούς βαθμούς σε στελέχη με 20–30 έτη υπηρεσίας, •τροποποιεί χρονοδιαγράμματα προαγωγών και αποστρατειών εκ των υστέρων, •επιβάλλει διοικητική υποβάθμιση σε στελέχη που ήδη υπηρετούν ως αξιωματικοί, •ταυτόχρονα δεν προβλέπει ουσιαστικές μεταβατικές διατάξεις. Καμία δυτική ένστολη υπηρεσία δεν προβαίνει σε τέτοια αναδρομική μεταβολή. Θεωρείται νομικά επισφαλής, αντιδιοικητική και επιζήμια για το ηθικό και τη λειτουργικότητα των μονάδων. β. Προαγωγές βάσει οργανικών κενών – δυτικά πρότυπα: σταθερά promotion windows Στις δυτικές ένοπλες δυνάμεις: •οι προαγωγές είναι προβλέψιμες, •στηρίζονται σε καθορισμένα promotion windows, •έχουν θεσμοθετημένα ποσοστά προαγωγών, •δεν εξαρτώνται από το αν «ανοίξει θέση» σε κάποιο επιτελείο. Το ελληνικό μοντέλο: •συνδέει την εξέλιξη με μεταβαλλόμενα οργανικά κενά, •καθιστά την πορεία αστάθμητη και αβέβαιη, •επιτρέπει παρεμβάσεις που καταλύουν την αρχή της αξιοκρατίας. Αυτό είναι αντίθετο με κάθε δυτικό σύστημα επαγγελματικής στρατιωτικής καριέρας. γ. Επαναταξινόμηση αξιωματικών – δυτικά συστήματα: αδιανόητη πρακτική Το νομοσχέδιο εισάγει τη δυνατότητα στελέχη που υπηρετούν επί δεκαετίες ως αξιωματικοί (ΑΣΣΥ, ΕΜΘ ή προερχόμενοι από ΕΠΟΠ) να επαναταξινομούνται ή να τοποθετούνται σε καθεστώς που παραπέμπει σε NCO. Στις δυτικές δυνάμεις: •όποιος έχει ήδη σταδιοδρομήσει ως αξιωματικός παραμένει αξιωματικός, •η επαγγελματική ταυτότητα δεν αλλάζει εκ των υστέρων, •η εμπειρία θεωρείται περιουσία του οργανισμού, όχι εμπόδιο. Η επαναταξινόμηση μετά από 20–25 έτη υπηρεσίας συνιστά υποβάθμιση, προσβάλλει την διοικητική συνέχεια και αποδυναμώνει τις μονάδες. δ. Υπερσυγκέντρωση εξουσίας και αδιαφάνεια – δυτικά συστήματα: δημοσιότητα και σαφή κριτήρια Στους δυτικούς στρατούς: •όλες οι αποφάσεις που επηρεάζουν εξέλιξη είναι δημοσιευμένες, •τα κριτήρια κρίσεων είναι γνωστά και προσβάσιμα, •δεν υπάρχουν «μη δημοσιευόμενες» υπουργικές αποφάσεις. Το πολυνομοσχέδιο επιτρέπει: •καθορισμό κρίσιμων παραμέτρων με μη δημοσιευόμενες ΥΑ, •δημιουργία πλαισίου δυνητικής άνισης μεταχείρισης, •ελλιπή λογοδοσία και απουσία σταθερών κανόνων αξιολόγησης. Αντίκειται σε κάθε έννοια διαφάνειας που εφαρμόζεται διεθνώς. 3.Συνολικό Πακέτο Προτάσεων Αναθεώρησης Για να καταστεί το νομοθέτημα λειτουργικό, δίκαιο και συμβατό με τα διεθνή πρότυπα, προτείνονται τα εξής: α. Πλήρης μεταβατική προστασία για όσους εισήλθαν πριν το 2010 Εξαίρεση από το Παράρτημα Α και διατήρηση: •καταληκτικού βαθμού •επετηρίδας, •χρόνων διοίκησης, •τρόπου εξέλιξης βάσει του νόμου υπό τον οποίο εισήλθαν. β. Διατήρηση δικαιώματος εξέλιξης αξιωματικών ΑΣΣΥ–ΕΜΘ σύμφωνα με τα δεδομένα εισαγωγής τους Όσοι υπηρετούν επί δεκαετίες ως αξιωματικοί πρέπει να παραμείνουν στο Officer Cοrps. γ. Καθιέρωση σταθερών promotion windows αντί προαγωγών βάσει “κενών” Υιοθέτηση συστήματος ανάλογου των δυτικών δυνάμεων:καθορισμένα έτη, ποσοστά και κριτήρια. δ. Δημοσιότητα όλων των υπουργικών αποφάσεων και κανόνων εξέλιξης Καμία μη δημοσιευόμενη πράξη δεν μπορεί να επηρεάζει σταδιοδρομία. ε. Κατοχύρωση δικαιωμάτων στελεχών με 20+ έτη υπηρεσίας Απαγόρευση κάθε υποβάθμισης, περικοπής καταληκτικού βαθμού ή επετηρίδας. στ. Ενίσχυση προσέλκυσης νέου προσωπικού και δημιουργία κινήτρων παραμονής Αντιμετώπιση της γήρανσης του προσωπικού όχι μέσω υποβάθμισης βαθμών, αλλά μέσω στρατηγικής προσλήψεων. ζ. Αναστολή εφαρμογής του Παραρτήματος Α και πλήρης αναθεώρησή του Σύνταξη νέου μοντέλου από μικτή επιτροπή (ΥΕΘΑ–ΓΕΕΘΑ–εκπρόσωποι στελεχών) με εφαρμογή μόνο στους νεοεισερχόμενους. 4.Τελική θέση Το προτεινόμενο πλαίσιο, στην τρέχουσα μορφή του, δεν συνδέεται με δυτικά πρότυπα, δεν ενισχύει την υπηρεσιακή αξιοκρατία και δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη λειτουργικότητα και τη συνοχή των Ενόπλων Δυνάμεων. Απαιτείται ουσιαστική αναθεώρηση ώστε: •να προστατεύονται όσοι έχουν υπηρετήσει επί δεκαετίες, •να διασφαλίζεται η προβλεψιμότητα και η αξιοκρατία, •να ενισχύεται η επιχειρησιακή επάρκεια, •να ευθυγραμμίζονται οι πρακτικές με τα διεθνή πρότυπα.