Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Σαββας' | 28 Νοεμβρίου 2025, 15:30

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Όπως αντιλαμβανόμαστε όλοι όσοι διαβάζουμε το άρθρο 101 του νομοσχεδίου, οι νέες διατάξεις επιχειρούν να επιλύσουν τα θέματα που αφορούν στα στελέχη ειδικών καταστάσεων και δεν είχαν ρυθμιστεί επαρκώς από την μέχρι τώρα ισχύουσα νομοθεσία. Έχει γίνει μια φιλότιμη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση, δυστυχώς όμως, το άρθρο δεν επιτυγχάνει πλήρως τον σκοπό του, καθώς διατηρεί μεγάλο μέρος από τις ασάφειες του παρελθόντος, ενώ ταυτόχρονα πέφτει σε ανεπίτρεπτες και επικίνδυνες θα έλεγα αντιφάσεις. Το σημαντικότερο θέμα, που θα έπρεπε να ρυθμίζει οριστικά και με σαφήνεια, είναι τα καθήκοντα και υποχρεώσεις που δύνανται να αναλάβουν τα εν λόγω στελέχη, τόσο σε ειρηνική περίοδο, όσο και στην περίοδο των επιχειρήσεων. Θα αναφέρω παρακάτω ορισμένα από τα επίμαχα ερωτήματα. α. Στην παράγραφο 1 αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι τα στελέχη των ειδικών καταστάσεων εκτελούν καθήκοντα γραφείου, όπως όριζε και η παλιότερη νομοθεσία. Στην παράγραφο 6γ όμως, καθορίζεται ότι εάν γνωματεύσει σχετικά η Υγειονομική Επιτροπή τότε εκτελούν υπηρεσίες, φέρουν οπλισμό και συμμετέχουν σε όλες τις δραστηριότητες. Ποιο από τα δύο ισχύει: Μόνο δουλειά γραφείου ή και λοιπές δραστηριότητες, όπως είναι η εκπαίδευση στα πεδία ασκήσεων, οι ένοπλες υπηρεσίες που απαιτούν διανυκτέρευση, οι παρελάσεις – παρατάξεις, οι αντιπροσωπείες σε εκδηλώσεις, οι εργασίες υποστήριξης, οι κινήσεις οχημάτων κ.λπ. Και επιτέλους τι νόημα έχουν οι φράσεις «ελαφράς υπηρεσίας» και «υπηρεσίας γραφείου» εάν τα στελέχη αυτά συμμετέχουν σε όλες τις δραστηριότητες της Μονάδας τους; Οι εύλογες απορίες που δημιουργούνται σε όλους θα έχουν ως αποτέλεσμα την επιλεκτική εφαρμογή του νόμου όταν αυτός ψηφιστεί, ανάλογα με το πώς τον ερμηνεύει ο κάθε προϊστάμενος και τι προσωπικές ευαισθησίες έχει. Σε άλλες Μονάδες θα εκτελούν υπηρεσίες κανονικά και σε άλλες θα απαλλάσσονται. Δηλαδή το πρόβλημα που έπρεπε να επιλυθεί με το παρόν νομοσχέδιο, στην πραγματικότητα γίνεται πιο περίπλοκο, αφού αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά. β. Η παράγραφος 7, στην οποία αναφέρεται «Σε περίοδο κρίσης ή πολέμου, οι μόνιμοι εν ενεργεία αξιωματικοί και μόνιμοι υπαξιωματικοί ειδικών καταστάσεων αξιοποιούνται υπηρεσιακά με διαταγές των Αρχηγών των οικείων ΓΕ» δεν δίνει απάντηση στην ερώτηση «τι θα κάνουν τα στελέχη ειδικών καταστάσεων εάν αύριο τεθούν σε επιφυλακή οι ΕΔ της χώρας και ακολουθήσει κλιμάκωση που θα οδηγήσει τελικά σε επιχειρήσεις;». Θα περιμένουν δηλαδή τους Αρχηγούς των ΓΕ να τους πούνε τι θα κάνουν; Άντε και να τους πούνε οι Αρχηγοί, θα εκδοθούν ατομικές διαταγές για τον καθένα ή θα αναλάβουν όλοι το ίδιο έργο ανεξάρτητα από το είδος ή/και τη σοβαρότητα της πάθησής τους; Οι Αρχηγοί των ΓΕ δεν έχουν άλλη δουλειά να κάνουν στις κρίσιμες εκείνες ώρες για τη χώρα; Η γενική φράση «θα αξιοποιούνται υπηρεσιακά» περιλαμβάνει και επιχειρησιακές αποστολές; Θα ακολουθήσουν τις Μονάδες τους; Θα συμπεριληφθούν στα επιχειρησιακά σχέδια των Μονάδων; Τι εντολές θα δώσει ο Δκτής/Δντής/Προϊστάμενος του στελέχους την ημέρα που το παρόν νομοσχέδιο θα γίνει νόμος του κράτους; Μέχρι τώρα το συγκεκριμένο θέμα ήταν στη γκρίζα ζώνη για τον κάθε προϊστάμενο και δυστυχώς παραμένει ακόμη έτσι. γ. Στην παράγραφο 6αα αναφέρεται ότι τα στελέχη ειδικών καταστάσεων δεν τοποθετούνται σε θέσεις Διοικητών Σχηματισμών, Συγκροτημάτων και Μονάδων Εκστρατείας ή Διευθυντών επιτελείων Σχηματισμών. Εάν λοιπόν εφαρμόσουμε κατά γράμμα αυτή τη διάταξη τότε δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα να τοποθετηθούν ως υποδιοικητές Σχηματισμών, Συγκροτημάτων και μονάδων εκστρατείας αξιωματικοί ειδικών καταστάσεων, δηλαδή στελέχη που δια νόμου δύνανται να εκτελούν μόνο καθήκοντα γραφείου καλούνται περιστασιακά να εκτελέσουν καθήκοντα διοικητή που ο ίδιος νόμος το απαγορεύει. Όμως η πρωταρχική αποστολή του υποδιοικητή είναι να αντικαταστήσει τον διοικητή όταν αυτός απουσιάσει για οποιοδήποτε λόγο και συνεπώς κατά την απουσία του εκτελεί πλήρη καθήκοντα διοικητή. Προτείνεται να προστεθούν στην εξαίρεση και τα καθήκοντα του υποδιοικητή. δ. Επίσης, στην τελευταία διατύπωση του εδαφίου 6αα, αναρωτιόμαστε ποιους εννοεί όταν αναφέρεται σε διευθυντές επιτελείου των Σχηματισμών. Η ίδια ασαφής διατύπωση υπήρχε και στον παλαιό 1400/73, με αποτέλεσμα ο κάθε προϊστάμενος να τον εφαρμόζει όπως το καταλάβαινε. Άλλος καταλάβαινε ότι εννοεί μόνο τον επιτελάρχη του Σχηματισμού, άλλος ότι εννοεί και τους διευθυντές των κλάδων, των διευθύνσεων και των επιτελικών γραφείων. Ο όρος διευθυντής επιτελείου δεν υφίσταται στον Ελληνικό Στρατό. Δεν υπάρχει ούτε ένα στέλεχος που να υπηρετεί σε επιτελείο και να προσφωνεί τον επιτελάρχη του «κύριε Διευθυντά». Εάν ο νομοθέτης επιθυμεί να μην ανατίθενται καθήκοντα επιτελάρχη στους αξιωματικούς ειδικών καταστάσεων, τότε να γράψει τον όρο επιτελάρχης Σχηματισμού επιτέλους για να καταλάβουμε όλοι τι θέλουμε να γίνει και όχι τον ανυπόστατο όρο «Διευθυντής Επιτελείου». Επίσης να συμπεριλάβει και τους Βοηθούς Επιτελάρχη που υπάρχουν στους Σχηματισμούς. ε. Σε αυτή την περίπτωση όμως, θα ανατίθενται στους Αξιωματικούς ειδικών καταστάσεων καθήκοντα Διευθυντή Διεύθυνσης στα Γενικά Επιτελεία και στα επιτελεία των ΜΣ – ΜΔ, Διευθυντή Επιτελικού Γραφείου στους Σχηματισμούς, αλλά και καθήκοντα αξιωματικού Γραφείου στις Μονάδες. Είναι όμως αυτό που εξυπηρετεί την στρατιωτική υπηρεσία; Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη, ότι αυτοί οι διευθυντές σε περίοδο επιχειρήσεων πρέπει να επανδρώνουν συγκεκριμένες πολεμικές θέσεις, οι οποίες αναγκαστικά θα μείνουν κενές, για λόγους υγείας των στελεχών, με ότι αυτό συνεπάγεται για τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του κάθε Επιτελείου. Επίσης οι διευθυντές είναι και αξιολογητές. Εύλογα δημιουργείται η απορία: «Είναι ηθικό και νόμιμο οι αξιωματικοί που έχουν κριθεί ως μη ικανοί για την ενεργό υπηρεσία να αξιολογούν και να βαθμολογούν μάχιμα στελέχη;». Προτείνεται να εξαιρεθούν και τα καθήκοντα του διευθυντή διεύθυνσης σε ΓΕ και σε ΜΣ – ΜΔ, αλλά και του διευθυντή Επιτελικού Γραφείου Σχηματισμού (επιπέδου Μεραρχίας – Ταξιαρχίας) και Συγκροτήματος όλα τα στελέχη των ειδικών καταστάσεων με ρητή σαφή διατύπωση. Μην αφήνετε περιθώρια διαφορετικής ερμηνείας και επαναλαμβάνετε τα παλαιά λάθη. στ. Στην παράγραφο 6α αναφέρεται ότι τα στελέχη των ειδικών καταστάσεων δεν καταλαμβάνουν οργανικές θέσεις. Η φράση αυτή, η οποία υπήρχε και την παλαιότερη νομοθεσία, δημιουργεί ασάφεια ως προς την τοποθέτηση και ανάθεση καθηκόντων. Οι οργανικές θέσεις περιγράφονται στους οικείους πίνακες οργανώσεως και υλικών. Εάν δεν τοποθετούνται σε οργανικές θέσεις τότε τι καθήκοντα θα τους ανατεθούν; Είναι προφανές ότι κάτι άλλο θέλει να αποδώσει ο νομοθέτης με την παρούσα διάταξη. Επειδή όμως δεν είμαστε μέσα στο μυαλό του ούτε έχουμε όλοι νομικές γνώσεις, πλην όμως εμείς θα κληθούμε να εφαρμόσουμε τη νομοθεσία, προτείνεται να διατυπώσει με άλλο τρόπο αυτό που θέλει και να μας πει τι ακριβώς εννοεί με αυτή τη διατύπωση. ε. Τέλος, προτείνεται η ενοποίηση των καταστάσεων «ελαφράς υπηρεσίας» και «υπηρεσίας γραφείου», αφού στην πραγματικότητα εκτελούν τα ίδια ακριβώς καθήκοντα και έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις. Το «διατεταγμένη υπηρεσία και εξαιτίας αυτής» δεν συσχετίζεται με κανένα τρόπο με την εκτέλεση των καθηκόντων τους, την εξέλιξή τους, τη μισθοδοσία τους και συνεπώς ο διαχωρισμός τους δεν έχει κανένα νόημα.