Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'KM' | 30 Νοεμβρίου 2025, 18:44

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  **Νομικές Παρατηρήσεις επί των Άρθρων 111 και 101 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου** **Ι. Επί του Άρθρου 111 – Μεταβατικές Διατάξεις** Η παράγραφος 3 του άρθρου 111 αντίκειται σε θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές, καθώς εισάγει κατ’ αποτέλεσμα αναδρομική μεταβολή υγειονομικών κρίσεων που έχουν δημοσιευθεί σε ΦΕΚ και συνιστούν ατομικές διοικητικές πράξεις οι οποίες παράγουν δικαιώματα. 1. **Συνταγματική Αρχή της Μη Αναδρομικότητας** Κατά το άρθρο 77 Συντ., «ο νόμος δεν έχει αναδρομική ισχύ σε δυσμενέστερα θέματα, αν δεν το ορίζει ρητά και ειδικά». Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο **δεν περιέχει καμία ρήτρα αναδρομικής κατάργησης ή επανεξέτασης** υγειονομικών κρίσεων δημοσιευμένων σε ΦΕΚ. Επομένως, οι σχετικές ατομικές πράξεις **διατηρούν πλήρως τη νόμιμη ισχύ τους**. 2. **Διάκριση μεταξύ κανονιστικών και ατομικών πράξεων** Οι υγειονομικές κρίσεις (π.χ. «Ανίκανος για ενεργό – Ικανός για ελαφρά υπηρεσία») είναι **ατομικές διοικητικές πράξεις**, και όχι κανονιστικές. Οι πράξεις αυτές: – είναι **οριστικές**, – **δημιουργούν δικαίωμα**, – ανακαλούνται μόνον εφόσον προκύψει **νέο ουσιώδες ιατρικό στοιχείο**, – **δεν καταργούνται** ούτε τροποποιούνται λόγω μεταβολής του νομοθετικού πλαισίου. Η κατάργηση του ΝΔ 1400/1973 **δεν επηρεάζει ούτε καθιστά ανενεργά** τα ΦΕΚ που εκδόθηκαν βάσει αυτού. Τα ΦΕΚ εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι την αποστρατεία του στελέχους ή την έκδοση νέας υγειονομικής κρίσης λόγω νέων στοιχείων. 3. **Αρχή της Ασφάλειας Δικαίου και Προστατευόμενης Εμπιστοσύνης** Η αναδρομική μεταβολή των υγειονομικών κρίσεων θα παραβίαζε τη συνταγματική αρχή της ασφάλειας δικαίου και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικούμενου προς την Πολιτεία, όπως κατοχυρώνεται στη νομολογία ΣτΕ. **Συμπέρασμα:** Η παράγραφος 3 πρέπει να απαλειφθεί ή να αναδιατυπωθεί ώστε να **διασφαλίζει ρητώς ότι οι υφιστάμενες υγειονομικές κρίσεις που έχουν δημοσιευθεί σε ΦΕΚ παραμένουν σε πλήρη ισχύ**. --- **ΙΙ. Επί της κατηγορίας “Ελαφράς Υπηρεσίας” – Ζήτημα Ισονομίας** Η υφιστάμενη ρύθμιση οδηγεί σε άνιση μεταχείριση μεταξύ: α) στελεχών/στρατευσίμων που αντιμετωπίζουν προσωπικά προβλήματα υγείας και β) στελεχών που λαμβάνουν διευκολύνσεις λόγω ευθύνης φροντίδας τρίτου (ΑμεΑ ή ηλικιωμένου). Η διαφοροποίηση αυτή αντίκειται: – στην αρχή της ισότητας (άρθρο 4 Συντ.), – στην αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 Συντ.), – στην υποχρέωση της Πολιτείας να μεριμνά για όσους έχουν αντικειμενική αδυναμία πλήρους εκτέλεσης υπηρεσίας. Στρατεύσιμοι και στελέχη με αποδεδειγμένα προβλήματα υγείας που περιορίζουν την ικανότητά τους πρέπει να τυγχάνουν **ίδιων διευκολύνσεων**, όπως ισχύει ήδη για τους φροντιστές ΑμεΑ. Ο αποκλεισμός αυτός είναι αδικαιολόγητος και αντίθετος στην κοινωνική αρχή του κράτους δικαίου. --- **ΙΙΙ. Επί του Άρθρου 101 – Ειδικές Καταστάσεις Υπηρεσίας** Το άρθρο 101 επιχειρεί να κωδικοποιήσει το πλαίσιο ειδικών καταστάσεων υπηρεσίας, πλην όμως παρουσιάζει σημαντικά νομικά και λειτουργικά κενά. 1. **Έλλειψη εξειδίκευσης καθήκοντων και προστασίας** Το άρθρο δεν προσδιορίζει: – ποια καθήκοντα θεωρούνται συμβατά με κάθε κατηγορία ειδικής κατάστασης, – τα όρια επιβάρυνσης, – τις υποχρεώσεις της διοίκησης για προστασία της υγείας, – ρητή απαγόρευση ανάθεσης ακατάλληλων ή επιβαρυντικών εργασιών, – διαδικασία ενστάσεων ή ελέγχου νομιμότητας των αναθέσεων. Το κενό αυτό αφήνει κρίσιμα ζητήματα στη διακριτική ευχέρεια των μονάδων, με κίνδυνο άνισης αντιμετώπισης και αυθαιρεσίας. Η προσέγγιση αυτή αντίκειται στις αρχές της **χρηστής διοίκησης** και της **ασφάλειας δικαίου**. 2. **Ανεπαρκής συμμόρφωση με διεθνείς συμβάσεις** Το άρθρο δεν λαμβάνει υπόψη: – τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα Ατόμων με Αναπηρίες (CRPD), – την ΕΣΔΑ, – τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ, – τη Σύμβαση του Οβιέδο, – τον GDPR/ιατρικό απόρρητο. Η CRPD επιβάλλει εύλογη προσαρμογή, προστασία της υγείας και αποφυγή επιβάρυνσης του εργαζομένου — αρχές που δεν κατοχυρώνονται στο άρθρο. 3. **Απουσία διάκρισης μεταξύ κατηγοριών παθήσεων** Το άρθρο δεν διαφοροποιεί: – προσωρινές παθήσεις, – χρόνιες παθήσεις, – μη αναστρέψιμες παθήσεις. Η ενιαία αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει σε υπέρμετρη διοικητική επιβάρυνση και σε υποχρέωση συνεχούς επαναξιολόγησης στελεχών με μη αναστρέψιμες παθήσεις, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας. 4. **Απουσία ιατρού εργασίας από τη διαδικασία** Δεν υπάρχει πρόβλεψη ρόλου για ιατρό εργασίας, ο οποίος αποτελεί απαραίτητο φορέα για την εξειδίκευση κατάλληλων καθηκόντων. --- **IV. Προτάσεις Αναδιατύπωσης** Για να καταστεί το πλαίσιο σύμφωνο με το Σύνταγμα και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, προτείνονται: 1. **Ρητή διατήρηση της ισχύος όλων των υφιστάμενων υγειονομικών κρίσεων** που έχουν δημοσιευθεί σε ΦΕΚ. 2. **Σαφής εξειδίκευση καθηκόντων** που μπορούν να ανατεθούν σε κάθε ειδική κατάσταση υπηρεσίας. 3. **Απαγόρευση ανάθεσης ακατάλληλων ή επιβαρυντικών εργασιών** και ρητή υποχρέωση συμμόρφωσης προς υγειονομικούς περιορισμούς. 4. **Θέσπιση διαδικασίας ένστασης** σε περιπτώσεις παραβίασης των ιατρικών οδηγιών. 5. **Διάκριση μεταξύ προσωρινών, χρόνιων και μη αναστρέψιμων παθήσεων**. 6. **Ρόλος ιατρού εργασίας** στον καθορισμό καθηκόντων γραφείου. 7. **Ρητή συμμόρφωση με CRPD, ΕΣΔΑ, GDPR και ιατρική δεοντολογία**. 8. **Ίση μεταχείριση** στελεχών με προβλήματα υγείας με όσους λαμβάνουν διευκολύνσεις λόγω φροντίδας τρίτου προσώπου, προς αποφυγή παραβίασης της αρχής της ισονομίας. --- **Τελικό συμπέρασμα:** Τα άρθρα 111 και 101 απαιτούν σημαντική αναδιατύπωση, ώστε να διασφαλίζεται η συνταγματικότητα των ρυθμίσεων, η προστασία των δικαιωμάτων των στελεχών, η ασφάλεια δικαίου και η προσαρμογή στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Η διατήρηση των υφιστάμενων υγειονομικών κρίσεων και η παροχή σ