Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΑΣΜΙΑΣ ΣΤΥΑ' | 1 Δεκεμβρίου 2025, 09:47

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Το Μέρος Δ΄ για τη σταδιοδρομία των ΕΠΟΠ συνεχίζει τη λογική των προηγούμενων Μερών, αλλά εδώ η εργαλειοποίηση του προσωπικού φαίνεται σχεδόν απροκάλυπτα. Το άρθρο 57 στήνει μια εντυπωσιακά μακριά κλίμακα βαθμών, με συνεχείς διαβαθμίσεις από τον Στρατιώτη μέχρι τον Επιλοχία Διοίκησης Α΄ Τάξης. Στην πράξη όμως αυτή η «πλούσια» ιεραρχία δεν εκφράζει πραγματική επαγγελματική προοπτική, αλλά ένα μηχανισμό λεπτομερούς μισθολογικού και υπηρεσιακού κατακερματισμού. Ο ΕΠΟΠ βρίσκεται εγκλωβισμένος σε ένα σύστημα στο οποίο ανεβαίνει σκαλιά μόνο εφόσον το επιτρέψουν οι οργανικές θέσεις και οι κρίσεις, χωρίς καμία θεσμική διέξοδο προς ανώτερες κατηγορίες προσωπικού, εκτός αν μεταταγεί και αλλάξει καθεστώς. Ουσιαστικά του λένε: θα παραμείνεις δια βίου οπλίτης καριέρας, απλώς με πιο “βαρύ” γαλόνι κάθε λίγα χρόνια, εφόσον βολεύουν οι αριθμοί. Το άρθρο 58 για την αξιολόγηση επαναλαμβάνει τα γνωστά περί αξιοκρατίας και αμεροληψίας, χωρίς όμως να κατοχυρώνει ούτε διαφάνεια, ούτε ουσιαστικές εγγυήσεις. Δεν προβλέπεται κανένας αυτόνομος μηχανισμός ελέγχου των αξιολογήσεων, ούτε ουσιαστικός ρόλος των ίδιων των ΕΠΟΠ στη διαδικασία. Η αξιολόγηση έτσι γίνεται ένα ακόμη φίλτρο σταδιοδρομίας, απόλυτα ελεγχόμενο από την ιεραρχία, που μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να λειτουργήσει ως εργαλείο αποκλεισμού. Στο πλαίσιο αυτό, η παραμικρή απόκλιση από το «ιδανικό προφίλ» μπορεί να μεταφραστεί σε επιβράδυνση ή μπλοκάρισμα της εξέλιξης, χωρίς ο ΕΠΟΠ να έχει ουσιαστικά μέσα αντίδρασης. Το άρθρο 59 αποκαλύπτει τον κεντρικό στόχο του Μέρους Δ΄: οι ΕΠΟΠ και οι ΕΜΘ καταλαμβάνουν κοινές οργανικές θέσεις και προάγονται αποκλειστικά για κάλυψη κενών. Αυτό σημαίνει ότι η σταδιοδρομία τους δεν είναι ούτε προσωπικό δικαίωμα ούτε διαδρομή που χτίζεται πάνω σε προσόντα και εμπειρία, αλλά αποτέλεσμα αριθμητικών χειρισμών του Υπουργείου και των Γενικών Επιτελείων. Η πρόβλεψη ότι η εξέλιξη «αποτυπώνεται» σε Παράρτημα Β΄ ενισχύει την εικόνα ενός μηχανισμού διαχείρισης μαζικού προσωπικού, όπου οι άνθρωποι αντιμετωπίζονται ως σειρές σε πίνακα προώθησης. Για τους ΕΠΟΠ της ΠΑ αυτό σημαίνει ότι, ανεξαρτήτως συνθηκών διαθεσιμότητας, επιχειρησιακής εμπειρίας ή επιδόσεων, η εξέλιξη θα είναι πάντα υπό αίρεση. Το άρθρο 60 για τον ελάχιστο χρόνο παραμονής στον βαθμό καθιστά σαφές ότι η σταδιοδρομία ενός ΕΠΟΠ είναι μια μακρόχρονη, απαιτητική και εξαιρετικά αβέβαιη πορεία. Οκτώ χρόνια στον βαθμό του Στρατιώτη, στη συνέχεια πολυετείς απαιτήσεις σε κάθε επόμενο βαθμό, με διακλαδώσεις που υποτίθεται ότι επιτρέπουν «εναλλακτικές» διαδρομές (π.χ. Βοηθός Επιτελούς ή πορείες προς βαθμούς Διοίκησης). Στην πράξη ο χρόνος που απαιτείται για να φτάσει κάποιος στα ανώτερα κλιμάκια των ΕΠΟΠ αγγίζει ή ξεπερνά τα τριάντα έτη. Η προσμέτρηση ειδικών περιόδων (άδειες, νοσηλείες κ.λπ.) υπό αυστηρά όρια δείχνει ότι το σύστημα είναι σχεδιασμένο ώστε να μην «χαρίζεται» σε κανέναν, ακόμη και όταν ο ΕΠΟΠ έχει επιβαρυνθεί από την ίδια την υπηρεσία. Στο άρθρο 61, η ένταξη των ΕΠΟΠ στα ίδια συμβούλια κρίσεων με τους μόνιμους υπαξιωματικούς σημαίνει ότι η τύχη τους εξαρτάται πλήρως από όργανα όπου δεν έχουν καμία εκπροσώπηση. Κρίνονται για μονιμοποίηση, για διατήρηση και για προαγωγή με κατηγορίες όπως «κατάλληλος», «ακατάλληλος», «διατηρητέος», «αποστρατευτέος» κ.λπ., που επαναλαμβάνουν το μοντέλο των υπαξιωματικών, χωρίς όμως να προσφέρουν τις αντίστοιχες προοπτικές. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η πρόβλεψη ότι, αν κριθεί κάποιος «διατηρητέος στον αυτό βαθμό» επανειλημμένα, αυτό μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε απόλυση, κάτι που μετατρέπει τη στασιμότητα όχι απλώς σε επαγγελματική ματαίωση, αλλά σε υπαρξιακή απειλή για τον ίδιο και την οικογένειά του. Οι ειδικές διατάξεις του άρθρου 62 αποδίδουν έναν σαφή ελιτιστικό χαρακτήρα στις ανώτερες βαθμίδες των ΕΠΟΠ. Η προαγωγή σε βαθμούς όπως Λοχίας Βοηθός Επιτελούς, Επιλοχίας Βοηθός Επιτελούς και οι βαθμοί Διοίκησης επιτρέπεται αποκλειστικά για όσους κρίνονται «κατ’ επιλογή», δηλαδή με βαθμολογίες «εξαίρετα». Αυτό στηρίζεται σε μια λογική ότι οι ανώτεροι ΕΠΟΠ πρέπει να αποτελούν μια μικρή, «άριστη» μειοψηφία, ενώ η πλειοψηφία θα παραμένει εγκλωβισμένη στις χαμηλότερες και μεσαίες βαθμίδες. Επιπλέον, η σύνδεση της πρώτης προαγωγής (Δεκανέας Β΄ Τάξης) με την κρίση για μονιμοποίηση σημαίνει ότι ένα σημαντικό ποσοστό προσωπικού μπορεί να «τελειώνει» πριν καν προλάβει να διαμορφώσει ουσιαστική σταδιοδρομία. Το άρθρο 63, με την αναλογική εφαρμογή διατάξεων του Μέρους Γ΄, εντάσσει τους ΕΠΟΠ στον ίδιο σκληρό αποστρατευτικό μηχανισμό με τους μόνιμους υπαξιωματικούς, χωρίς όμως να τους αναγνωρίζει τις ίδιες προοπτικές εξέλιξης. Έτσι, υιοθετούνται πλήρως τα εργαλεία απονομής αποστρατευτικού βαθμού και τιμητικών διακρίσεων, χωρίς να αίρεται η πραγματικότητα ότι οι ΕΠΟΠ παραμένουν εγκλωβισμένοι σε μια «κατηγορία δεύτερης ταχύτητας». Η εικόνα που αναδύεται είναι ότι το σύστημα ενδιαφέρεται περισσότερο για το πώς θα τους αποστρατεύσει «όμορφα» παρά για το πώς θα τους αξιοποιήσει ουσιαστικά. Τέλος, το άρθρο 64 δίνει στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας και στο ΣΑΓΕ σχεδόν απόλυτη ευχέρεια να καθορίζουν προσόντα, οργανικές θέσεις, ένταξη σε επετηρίδες και προϋποθέσεις προαγωγής, με αποφάσεις που σε κρίσιμα σημεία δεν δημοσιεύονται καν. Αυτό σημαίνει ότι το σύνολο της σταδιοδρομίας ενός ΕΠΟΠ μπορεί να αναδιαμορφωθεί ανά πάσα στιγμή, χωρίς δημόσιο έλεγχο ή διαβούλευση. Το άρθρο 65 απλώς τυπικά καταργεί το παλιό άρθρο του ν. 2936/2001, αλλά η ουσία είναι ότι το νέο πλαίσιο δεν αναβαθμίζει θεσμικά τους ΕΠΟΠ, απλώς καθιστά πιο εξελιγμένο και πιο σκληρό τον μηχανισμό διαχείρισής τους.