Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΑΣΜΙΑΣ ΣΤΥΑ' | 1 Δεκεμβρίου 2025, 09:26

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Το Μέρος Ε΄ ρυθμίζει τις μετατάξεις μόνιμων υπαξιωματικών και ΕΠΟΠ και λειτουργεί ως «βαλβίδα» περιορισμένης κινητικότητας μέσα στην αυστηρά διαστρωματωμένη ιεραρχία του νόμου. Δεν αναιρεί τη βασική λογική των προηγούμενων Μερών· αντίθετα, τη συμπληρώνει, επιτρέποντας πολύ συγκεκριμένες και αυστηρά φιλτραρισμένες διεξόδους προς ανώτερες κατηγορίες προσωπικού, πάντοτε όμως υπό τον έλεγχο των ανώτατων συμβουλίων και των πολιτικοστρατιωτικών ηγεσιών. Το άρθρο 66 θεσπίζει τη δυνατότητα μετάταξης μόνιμων υπαξιωματικών στο Σώμα των αξιωματικών, αποκλειστικά για κάλυψη κενών οργανικών θέσεων Ανθυπολοχαγού και αντιστοίχων, με καταληκτικό βαθμό τον Ταγματάρχη. Αυτό συνιστά τυπικά μια θεσμική διαδρομή «ανόδου» για αποφοίτους ΑΣΣΥ, ουσιαστικά όμως πρόκειται για μια στενή πύλη: απαιτούνται τουλάχιστον δεκατέσσερα έτη πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας, κατοχή πανεπιστημιακού πτυχίου (ή ισότιμου τίτλου της αλλοδαπής), σταθερή βαθμολογία τουλάχιστον «λίαν καλώς» στα ουσιαστικά προσόντα για μια ολόκληρη δεκαετία, καθώς και αντίστοιχη επίδοση στα υποχρεωτικά σχολεία. Ακόμη και όταν πληρούνται αυτά τα κριτήρια, η μετάταξη δεν αποτελεί δικαίωμα, αλλά εξαρτάται από την ύπαρξη κενών οργανικών θέσεων και από την κρίση του οικείου ανώτατου συμβουλίου, που εισηγείται την έκδοση προεδρικού διατάγματος. Επιπλέον, όσοι μετατάσσονται εγγράφονται στην επετηρίδα μετά τους ήδη υπηρετούντες ομοιόβαθμούς, γεγονός που σημαίνει ότι δεν εξισώνονται πραγματικά με τους αποφοίτους ΑΣΕΙ ως προς την αρχαιότητα και τη μελλοντική εξέλιξη. Η μετάταξη μοιάζει περισσότερο με «ανώτατο όριο διόρθωσης» για ελάχιστους και όχι με ευρεία δικλείδα επαγγελματικής αναγνώρισης της εμπειρίας των υπαξιωματικών. Αντίστοιχη λογική, ακόμη πιο περιοριστική, συναντάται στο άρθρο 67 για τους ΕΠΟΠ. Αυτοί μπορούν να μεταταχθούν στο Σώμα των μόνιμων υπαξιωματικών, μόνο όμως για κάλυψη κενών θέσεων Επιλοχία Β΄ Τάξης, δηλαδή σε ένα ενδιάμεσο σημείο της ιεραρχίας, χωρίς καμία πρόβλεψη για περαιτέρω θεσμική «αναβάθμιση» της κατηγορίας προέλευσής τους. Και εδώ απαιτούνται δεκαπέντε έτη πραγματικής υπηρεσίας ως ΕΠΟΠ, πανεπιστημιακός τίτλος σπουδών, δεκαετής αξιολογική επίδοση τουλάχιστον «λίαν καλώς» και αντίστοιχη βαθμολογία στα σχολεία. Η μετάταξη γίνεται με απόφαση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και όχι με προεδρικό διάταγμα, κάτι που τυπικά απλοποιεί τη διαδικασία, αλλά δεν αναιρεί τον έντονο συγκεντρωτικό χαρακτήρα της. Και εδώ οι μετατασσόμενοι τοποθετούνται στο τέλος της επετηρίδας, πίσω από όλους τους ήδη υπηρετούντες ομοιόβαθμους, γεγονός που τους τοποθετεί σε μια «δεύτερη ταχύτητα» εντός του ίδιου βαθμού, παρά την τυπική εξομοίωση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Το άρθρο 68 προσδιορίζει τη διαδικασία των μετατάξεων και αναδεικνύει την προσήλωση του νομοθέτη στην πολυεπίπεδη φιλτράρισή τους. Το ανώτατο συμβούλιο καταρτίζει πίνακα υποψηφίων κατά σειρά αρχαιότητας, αλλά η επιλογή δεν γίνεται αυτοματοποιημένα με βάση μόνο τυπικά κριτήρια. Συνυπολογίζονται η συνάφεια και ο βαθμός του πτυχίου με την ειδικότητα της προς κάλυψη θέσης, η κατοχή συναφούς μεταπτυχιακού τίτλου, καθώς και οι πειθαρχικές ποινές της τελευταίας δεκαετίας. Το πλέγμα αυτό καθιστά σαφές ότι προτιμώνται στελέχη με «καθαρό» πειθαρχικό παρελθόν και αυξημένα ακαδημαϊκά προσόντα, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση μέσα στην ίδια επαγγελματική κατηγορία. Ο αποκλεισμός όσων έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για μια εκτεταμένη σειρά ποινικών και στρατιωτικών αδικημάτων λειτουργεί ως μηχανισμός «ηθικής θωράκισης» του Σώματος, αλλά ταυτόχρονα υπογραμμίζει πόσο στενά είναι οριοθετημένη η δεξαμενή όσων μπορούν να διεκδικήσουν μετάταξη. Η δυνατότητα ενδικοφανούς προσφυγής προς τον Υπουργό ή τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ είναι περισσότερο μια διαδικαστική εγγύηση, παρά πραγματικό αντίβαρο, αφού η κρίση παραμένει στα ίδια θεσμικά κέντρα ισχύος. Το άρθρο 69 αφορά τις μετατάξεις μόνιμων υπαξιωματικών εντός του ίδιου Κλάδου και έχει καθαρά λειτουργικό χαρακτήρα: εξυπηρέτηση υπηρεσιακών αναγκών σε εξειδικευμένες θέσεις, με δυνατότητα μεταφοράς από Όπλο σε Όπλο, από Όπλο σε Σώμα και το αντίστροφο, καθώς και μεταξύ Σωμάτων ή ειδικοτήτων. Εδώ γίνεται σαφές ότι οι μετατάξεις δεν νοούνται ως ατομικό δικαίωμα σχεδιασμού σταδιοδρομίας, αλλά ως εργαλείο διαχείρισης προσωπικού, ενεργοποιούμενο από τα Γενικά Επιτελεία. Η απόφαση λαμβάνεται από τον Αρχηγό του οικείου ΓΕ, μετά από πρόταση του ανώτατου συμβουλίου κρίσεων, ενώ οι θέσεις και οι ειδικότητες που μπορούν να καλυφθούν καθορίζονται επίσης από τα ίδια συμβούλια. Η υποχρέωση δημοσίευσης των προκηρύξεων στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εισάγει ένα ελάχιστο επίπεδο διαφάνειας, χωρίς όμως να αίρει την πλήρη υπαγωγή της διαδικασίας στη λογική των «υπηρεσιακών αναγκών» και όχι των επαγγελματικών προτιμήσεων του προσωπικού. Το άρθρο 70 συγκεντρώνει τις εξουσιοδοτικές διατάξεις και αποκαλύπτει το εύρος της διακριτικής ευχέρειας του Υπουργού Εθνικής Άμυνας και των ΓΕ. Ο Υπουργός, μετά από προτάσεις των ανώτατων συμβουλίων ή του οικείου ΓΕ, καθορίζει με απόφαση ποιες θέσεις προκηρύσσονται για μετάταξη, ποιες ειδικότητες ζητούνται, ποια προσόντα απαιτούνται, ποια κριτήρια επιλογής εφαρμόζονται και ποια είναι η ακριβής διαδικασία. Αυτό σημαίνει ότι ο πυρήνας των μετατάξεων δεν είναι «κλειδωμένος» στο επίπεδο του νόμου, αλλά μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τις εκάστοτε αντιλήψεις περί υπηρεσιακών αναγκών ή οργανωτικού σχεδιασμού. Η ειδική πρόβλεψη για εξειδίκευση των κριτηρίων των μετατάξεων των ΕΠΟΠ ανά Κλάδο και ΚΣ ενισχύει ακόμη περισσότερο τη διαφοροποίηση στο εσωτερικό των ΕΔ, δημιουργώντας ένα μωσαϊκό ρυθμίσεων που μόνο κατ’ επίφαση στηρίζεται σε ενιαίες αρχές. Τέλος, το άρθρο 71 προβλέπει ότι μέχρι την 31.12.2028 οι μετατάξεις μόνιμων υπαξιωματικών και ΕΠΟΠ διεξάγονται με βάση τις διατάξεις των άρθρων 9 έως 13 του ν. 3883/2010. Πρόκειται για μια χαρακτηριστική μεταβατική ρύθμιση, που στην ουσία παρατείνει τη συνύπαρξη παλαιού και νέου καθεστώτος για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό δημιουργεί μια ζώνη νομικής πολυπλοκότητας, στην οποία διαφορετικές σειρές και κατηγορίες προσωπικού ενδέχεται να υπάγονται σε διαφορετικά μεταταξιακά πλαίσια, ανάλογα με τον χρόνο ένταξης ή τον χρόνο προκήρυξης των θέσεων. Από την οπτική των στελεχών, η εικόνα είναι μια εικόνα αβεβαιότητας: οι όροι και οι δυνατότητες μετατάξεων είναι όχι μόνο αυστηροί, αλλά και δυναμικά μεταβαλλόμενοι.