Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Λάζαρος78' | 2 Δεκεμβρίου 2025, 14:11

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Κύριε νομοθέτα, κύριε υπουργέ. Με το παρόν σχόλιο επιθυμώ να θέσω υπόψη σας ορισμένα κρίσιμα νομικά, συνταγματικά και διοικητικά ζητήματα που ανακύπτουν από τις ρυθμίσεις του Γ΄ και Δ΄ Μέρους του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και των Παραρτημάτων Α και Β, τα οποία αφορούν τη βαθμολογική εξέλιξη του ήδη υπηρετούντος προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι ρυθμίσεις που εισάγονται με το νομοσχέδιο αυτό, επηρεάζουν άμεσα τόσο την υπηρεσιακή κατάσταση όσο και τα δικαιώματα της συντριπτικής πλειοψηφίας των στελεχών που ήδη υπηρετούν και παραμένουν στάσιμοι βαθμολογικά μέχρι το τέλος της καριέρας τους. Τα Παραρτήματα Α και Β που συνοδεύουν το Σχέδιο Νόμου, αποτυπώνουν δυστυχώς με λεπτομέρεια την ανωτέρω διαφοροποίηση, σύμφωνα με την οποία στελέχη των προελεύσεων ΑΣΣΥ - ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ καθηλώνονται βαθμολογικά μέχρι το τέλος τη καριέρας τους. Ενδεικτικά και εξωφρενικά παραδείγματα, ΑΣΣΥ-2008 να παραμένουν Ανθυπολοχαγοί μέχρι την συμπλήρωση 35ετίας το 2041, δηλαδή 16 ολόκληρα χρόνια (!!!) καθηλωμένοι στον ίδιο βαθμό χωρίς ουδεμία προοπτική περαιτέρω εξέλιξης. Το ίδιο ισχύει για όλες τις προελεύσεις στελεχών οι οποίοι παραμένουν καθηλωμένοι στον αυτό βαθμό για σειρά ετών. Άλλα παραδείγματα που δείχνουν τις στρεβλώσεις που δημιουργεί η βαθμολογική καθήλωση των ήδη υπηρετούντων στελεχών ΑΣΣΥ - ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ είναι: Υπολοχαγοί (και αντίστοιχοι στο ΠΝ και ΠΑ) προέλευσης ΑΣΣΥ, οι οποίοι σήμερα είναι ανώτεροι Ανθυπολοχαγών προέλευσης ΑΣΕΙ, θα καταστούν νεότεροι αυτών διότι θα παραμείνουν καθηλωμένοι στον αυτό βαθμό. Ανθυπολοχαγοί προέλευσης ΕΠΥ/ΕΜΘ, που προηγούνται ιεραρχικά Ανθυπασπιστών προέλευσης ΑΣΣΥ, θα βρεθούν ξαφνικά νεότεροι λόγω μη προαγωγής τους σε Ανθυπολοχαγούς και Υπολοχαγούς. Επιπλέον τα Παραρτήματα του Σχεδίου Νόμου βρίσκονται σε ευθεία αντίθεση με το άρθρο 11 του ίδιου Σχεδίου, όσον αφορά τη βαθμολογική εξέλιξη των ήδη υπηρετούντων αξιωματικών. Με την εφαρμογή τους δεν τηρείται ο ελάχιστος χρόνος παραμονής στους βαθμούς (Ανθυπολοχαγού, Υπολοχαγού κ.λπ.), όπως ρητώς ορίζει το άρθρο 11. Για παράδειγμα ΕΜΘ 1995 παραμένει 5 χρόνια Ανθυπασπιστής και άλλα 5 χρόνια Ανθυπολοχαγός μέχρι την αποστρατεία του, ενώ βάσει του άρθρου 11 του παρόντος νομοσχεδίου (αλλά και της παραγράφου 4 και 6, του άρθρου 13 του Ν.1848/1989) προβλέπεται, η παραμονή 4 χρόνων στο βαθμό του Ανθυπολοχαγού, ενός χρόνου στο βαθμό του Υπολοχαγού και απονομή αποστρατευτικού βαθμού Λοχαγού. Το καλύτερο; ΕΜΘ 1996, με κατάταξη δηλαδή στις ΕΔ ένα χρόνο αργότερα, θα παραμείνει 10 χρόνια Ανθυπασπιστής. Η διαφοροποίηση αυτή συνιστά παραβίαση της αρχής της ισότητας, καθώς δεν προβλέπεται αντίστοιχη μεταχείριση ή μεταβατικό πλαίσιο για τα στελέχη της κατηγορίας Α (προέλευσης ΑΣΕΙ), ενώ ταυτόχρονα διαφοροποιείται αυθαίρετα η υπηρεσιακή εξέλιξη μεταξύ στελεχών των ιδίων κατηγοριών Β και Γ (προέλευσης ΑΣΣΥ, ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ) και ετών υπηρεσίας. Τα ερωτήματα που γεννούνται είναι πολλά: α. Είναι δυνατόν κύριε νομοθέτα στελέχη ίδιας προέλευσης, που έχουν λάβει την ίδια εκπαίδευση, που έχουν αποφοιτήσει από τα ίδια υποχρεωτικά σχολεία που προβλέπονται από τον βαθμό τους, που εκτελούν τις ίδιες υπηρεσίες και εν κατακλείδι πληρούν όλοι τις ίδιες προϋποθέσεις, άλλοι να προήχθησαν και άλλοι να παραμείνουν στάσιμοι μέχρι την λήξη της καριέρας τους έχοντας ως μοναδικό κριτήριο την εισαγωγή του νομοσχεδίου αυτού; Ως προς τι η διαφοροποίηση; Είναι ηθικό; Είναι έντιμο; Εν κατακλείδι είναι νόμιμο; Η επιλογή σας να θέσετε το έτος 2026 ως όριο για την περαιτέρω προαγωγή και απόκτηση βαθμού, αφήνοντας ένα μεγάλο τμήμα ομοιογενών στελεχών αποκλεισμένο από την ίδια εξέλιξη, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, ισότητας, αξιοκρατίας, αναλογικότητας, προστασίας επαγγελματικών δικαιωμάτων και συμμόρφωσης προς το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο. β. Γιατί ενώ ο υπουργός Εθνικής Άμυνας έχει δηλώσει ότι υπάρχει μεταβατικός χρόνος 20 και επιπλέον ετών (και μάλιστα ότι ο χρόνος αυτός είναι ο μεγαλύτερος που έχει υπάρξει σε νομοθέτημα σύμφωνα πάντα με τα λεγόμενα του), αυτός δεν ισχύει για τα ήδη υπηρετούντα στελέχη προέλευσης ΑΣΣΥ - ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ; Γιατί να μην ολοκληρώσουν την καριέρα τους με την ήδη ισχύουσα νομοθεσία που ισχύει ανά προέλευση αλλά καθηλώνονται βαθμολογικά έως τη λήξη της; γ. Γιατί η ισχύς της υποπερίπτωση εβ) της περίπτωσης ε) της παρ. 1 του άρθρου 11 (που αφορά παραμονή εννέα ετών ή τριάντα ετών συνολικής υπηρεσίας αξιωματικού στον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη εφόσον δεν είναι απόφοιτοι της ΑΔΙΣΠΟ) αρχίζει την 1η Ιανουαρίου του 2037 (Άρθρο 298 του παρόντος νομοσχεδίου), δηλαδή δίνεται μεταβατική περίοδος 11 (!!!) ετών και έτσι η αλλαγή αυτή δεν αφορά τους ήδη υπηρετούντες; Μήπως επειδή είναι προέλευσης ΑΣΕΙ; Γιατί δεν δίνεται μεταβατική περίοδος για τις βαθμολογικές αλλαγές που προωθούνται στα Παραρτήματα Α΄ και Β΄ του νομοσχεδίου για τα ήδη υπηρετούντα στελέχη προέλευσης ΑΣΣΥ - ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ; Είναι ολοφάνερο ότι η εφαρμογή των ρυθμίσεων του Γ΄ και Δ΄ Μέρους του Σχεδίου Νόμου και των Παραρτημάτων Α΄ και Β΄, οδηγεί σε σοβαρή διατάραξη της στρατιωτικής ιεραρχίας, πλήττει την εύρυθμη λειτουργία του στρατεύματος μέσω της βαθμολογικής καθήλωσης των στελεχών προέλευσης ΑΣΣΥ - ΕΠΥ/ΕΜΘ - ΕΠΟΠ και δημιουργεί υπηρεσιακή αστάθεια. Η μη πρόβλεψη ομαλής μετάβασης θα οδηγήσει με βεβαιότητα σε πολλαπλές αγωγές για ηθική βλάβη και προσβολή δικαιωμάτων υπηρεσιακής εξέλιξης, εξώθηση στελεχών σε πρόωρη αποστρατεία, με αποτέλεσμα τη μείωση της ενεργού στρατιωτικής δύναμης κατά τρόπο αδικαιολόγητο και επιζήμιο. Αναλυτικότερα στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο διαπιστώνεται: 1. Παραβίαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας (άρθρο 4 §1 Συντ.) Η διαφοροποίηση μεταξύ στελεχών ίδιας προέλευσης με μοναδικό κριτήριο το έτος 2026, στερείται οποιασδήποτε αντικειμενικής, τεχνικής ή υπηρεσιακής αιτιολόγησης. Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει επανειλημμένως κρίνει ότι η διαφορετική υπηρεσιακή μεταχείριση επιτρέπεται μόνο όταν στηρίζεται σε πραγματικές, ουσιαστικές και λογικές διαφορές, οι οποίες απουσιάζουν εν προκειμένω. Η διάκριση που εισάγεται βασίζεται αποκλειστικά στο τυπικό κριτήριο του έτους κατάταξης, το οποίο δεν αποτελεί συνταγματικά ανεκτό λόγο διαφοροποίησης εντός της ίδιας υπηρεσιακής κατηγορίας. 2. Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας (άρθρο 25 §1 Συντ.) Η απόλυτη και μόνιμη αποστέρηση προαγωγής και απόδοσης του καταληκτικού βαθμού των ήδη υπηρετούντων στελεχών, όπως αυτά ισχύουν μέχρι σήμερα: • δεν είναι κατάλληλη για εξυπηρέτηση κάποιας συγκεκριμένης επιχειρησιακής ανάγκης, • δεν είναι αναγκαία, αφού υπήρχαν ηπιότερες και πιο ισόρροπες λύσεις, • δεν είναι ανάλογη, διότι δημιουργεί ακραία δυσμενή μεταχείριση εις βάρος μιας ομοιογενούς ομάδας στελεχών. Η αναλογικότητα λειτουργεί ως θεσμικό φρένο σε νομοθετικές επιλογές που παράγουν δυσανάλογα αποτελέσματα, όπως συμβαίνει στην παρούσα περίπτωση. 3. Παραβίαση της αρχής της αξιοκρατίας και της υπηρεσιακής εξέλιξης (άρθρο 103 Συντ.) Η υπηρεσιακή εξέλιξη των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων οφείλει να στηρίζεται σε: • αντικειμενικά κριτήρια, • αξιοκρατικές διαδικασίες, • διαφανείς κανόνες. Το έτος κατάταξης δεν αποτελεί κριτήριο ούτε για την επιχειρησιακή ικανότητα, ούτε για την υπηρεσιακή απόδοση, ούτε για την ιεραρχική σειρά εντός βαθμού. Η διαφοροποίηση αυτή οδηγεί σε αξιοκρατικά κενά και υποβαθμίζει το σύνολο των Αξιωματικών και Υπαξιωματικών προέλευσης ΑΣΣΥ, EΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ. 4. Νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας - Απαγόρευση αυθαίρετης διάκρισης Το ΣτΕ έχει καταστήσει σαφές ότι: • (ΣτΕ 1917/2014) Δεν επιτρέπεται διαφορετική μεταχείριση εντός της ίδιας κατηγορίας υπαλλήλων όταν δεν υφίσταται ουσιαστική διαφορά. • (ΣτΕ 171/2020) Η υπηρεσιακή εξέλιξη πρέπει να θεμελιώνεται σε αντικειμενικούς, αξιοκρατικούς λόγους, όχι σε τυπικά κριτήρια. • (ΣτΕ 2332/2017) Η διοίκηση οφείλει να σέβεται τη χρηστή διοίκηση και τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των στελεχών. Όλες οι παραπάνω περιπτώσεις Αξιωματικών και Υπαξιωματικών προέλευσης ΑΣΣΥ, ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ, αναλόγως της χρονιάς που κατατάχθηκαν στις ΕΔ, δεν διαφέρουν σε τίποτα ουσιαστικό ως προς: • καθήκοντα, • προσόντα, • επιχειρησιακό ρόλο, • υποχρεώσεις, • δικαιώματα. Συνεπώς η διακριτική μεταχείριση συνιστά ανεπίτρεπτη άνιση μεταχείριση κατά την κρίση του ΣτΕ. 5. Αντίθεση προς το Ενωσιακό Δίκαιο – Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ (Άρθρα 20 & 21) Το ενωσιακό δίκαιο απαγορεύει διακρίσεις λόγω: • ηλικίας, • έτους πρόσληψης, • ή άλλων κριτηρίων χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει επανειλημμένα κρίνει ότι η αυθαίρετη θέσπιση «ορίων-τομών» (cut-off dates), όταν δεν εξυπηρετεί αναγκαίο και θεμιτό σκοπό, συνιστά αδικαιολόγητη διάκριση. 6. Παραβίαση άρθρου 14 ΕΣΔΑ – Απαγόρευση διακρίσεων Το άρθρο 14 ΕΣΔΑ προστατεύει από διακρίσεις εντός επαγγελματικών κατηγοριών. Η διαφοροποίηση εν προκειμένω: • δεν στηρίζεται σε αντικειμενικά στοιχεία, • δεν επιδιώκει θεμιτό σκοπό, • παράγει δυσανάλογη βλάβη στους νεότερους Αξιωματικούς και Υπαξιωματικούς προέλευσης ΑΣΣΥ, ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ. Κατά συνέπεια, η ρύθμιση βρίσκεται σε προφανή αντίθεση με το ευρωπαϊκό δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 7. Παραβίαση της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης Οι Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί προέλευσης ΑΣΣΥ, ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ: • υπηρέτησαν δεκαετίες • με προσδοκία αντίστοιχης υπηρεσιακής εξέλιξης • σύμφωνα με το προηγούμενο καθεστώς. Η ξαφνική θέσπιση ενός ορίου διαχωρισμού χωρίς αιτία και ο ουσιαστικός αποκλεισμός μιας ολόκληρης ομάδας στελεχών από την προαγωγή σε ανώτερους βαθμούς παραβιάζει τη θεμελιώδη αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης προς τη διοίκηση. 8. Συνέπειες για στελέχη με αναπηρία – Παραβίαση της CRPD (ΟΗΕ) Για όσα στελέχη εντάσσονται στις ρυθμίσεις των άρθρων 101 και 111 παρ. ζ (ειδικές καταστάσεις), η διαφοροποίηση στην υπηρεσιακή εξέλιξη μπορεί να συνιστά: • έμμεση διάκριση λόγω αναπηρίας (άρθρο 27 CRPD), • παραβίαση του δικαιώματος στην εργασία, • παραβίαση της προστασίας της επαγγελματικής τους θέσης. Η CRPD, την οποία η Ελλάδα έχει κυρώσει, επιβάλλει την ίση μεταχείριση και την αποφυγή μέτρων που οδηγούν άτομα με αναπηρία σε υποβάθμιση ή στασιμότητα. Οι ρυθμίσεις του Μέρους Γ΄ και Δ΄ και των Παραρτημάτων Α και Β του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου σχετικά με τη βαθμολογική εξέλιξη των Αξιωματικών και Υπαξιωματικών προέλευσης ΑΣΣΥ, ΕΠΥ/ΕΜΘ και ΕΠΟΠ δημιουργούν: • αντισυνταγματική διάκριση, • προσβολή της αξιοκρατίας, • παραβίαση της αναλογικότητας, • παράβαση του ενωσιακού και διεθνούς δικαίου, • στασιμότητα και υπηρεσιακή αδικία για εκατοντάδες στελέχη, • κίνδυνο καταρρεύσεως ενώπιον του ΣτΕ λόγω αδικαιολόγητης άνισης μεταχείρισης. Συνεπώς: Οι αλλαγές στο βαθμολόγιο των στελεχών που εισάγοντα με το παρών σχέδιο νόμου, δεν πρέπει και δεν μπορούν να ισχύσουν για όσους ήδη υπηρετούν ως στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων ή φοιτούν ήδη στις Στρατιωτικές Σχολές. Έτσι διατηρείται η υπηρεσιακή συνέχεια χωρίς αιφνίδια ανατροπή. Η άμεση εφαρμογή του νέου βαθμολογίου στα ήδη υπηρετούντα στελέχη παραβιάζει την συνταγματική αρχή της ασφάλειας δικαίου και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου, καθόσον ανατρέπει αιφνιδιαστικά το καθεστώς βαθμολογικής εξέλιξης, χωρίς μάλιστα την πρόβλεψη ουσιαστικών μεταβατικών διατάξεων. Παραβιάζει επίσης την αρχή της ισότητας διότι στελέχη με την ίδια προέλευση, την ίδια εκπαίδευση και τα ίδια προσόντα, εξελίσσονται διαφορετικά με μόνο κριτήριο τον διαφορετικό χρόνο κατάταξης στις Ένοπλες Δυνάμεις. Εάν δεν γίνει αυτό, η ζημιά που θα δημιουργηθεί στις ΕΔ θα είναι ανεπανόρθωτη.