|
Υπουργείο Εθνικής Άμυνας Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων OpenGov.gr Ανοικτή Διακυβέρνηση |
Πολιτική Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα Πολιτική Ασφαλείας και Πολιτική Cookies Όροι Χρήσης Πλαίσιο Διαλόγου |
Creative Commons License Με Χρήση του ΕΛ/ΛΑΚ λογισμικού Wordpress. |
Παρατήρηση επί των άρθρων 107, 108 και 111 – Υποχρέωση παραμονής λόγω εκπαίδευσης – Μη αναδρομική επιβάρυνση: Με το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τον «Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στην Νέα Εποχή», τα άρθρα 107 και 108 επανακαθορίζουν την υποχρέωση παραμονής στις ΕΔ των στελεχών που έχουν λάβει ή λαμβάνουν εκπαιδευτική άδεια/εκπαίδευση σε φορείς εκτός ΕΔ, καθώς και την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης. Συγκεκριμένα, η παρ. 3 του άρθρου 107 ορίζει ότι οι αξιωματικοί και μόνιμοι υπαξιωματικοί που ορίζονται για εκπαίδευση ή φοίτηση σε εκπαιδευτικούς φορείς εκτός ΕΔ «αναλαμβάνουν επιπλέον υποχρέωση παραμονής στις ΕΔ για χρονικό διάστημα τριπλάσιο του χρόνου εκπαίδευσής τους και σε κάθε περίπτωση όχι μικρότερο των δύο (2) ετών», ενώ το άρθρο 108 συνδέει ευθέως την μη τήρηση της υποχρέωσης αυτής με αποζημίωση υπέρ του Δημοσίου, ίση με το γινόμενο των καθαρών αποδοχών επί τους υπολειπόμενους μήνες υποχρεωτικής παραμονής. 1. Προφανές νομοτεχνικό σφάλμα στην παρ. 4 του άρθρου 111: Η παρ. 4 του άρθρου 111 (Μεταβατικές διατάξεις Μέρους Ζ΄) αναφέρει ότι: «Η παρ. 3 του άρθρου 108 εφαρμόζεται για όσους ορίζονται από την υπηρεσία για εκπαίδευση ή φοίτηση σε εκπαιδευτικούς φορείς εκτός ΕΔ, μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος Μέρους.» Όπως έχει ήδη επισημανθεί επανειλημμένα από συμμετέχοντες στη διαβούλευση, η αναφορά αυτή είναι προφανώς εσφαλμένη, καθώς η εκπαίδευση σε εκπαιδευτικούς φορείς εκτός ΕΔ ρυθμίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 107 και όχι στο άρθρο 108. Η μεταβατική διάταξη υπ’ αριθ. 4 αφορά, ουσιαστικά και λογικά, το άρθρο 107. Προτείνεται συνεπώς η νομοτεχνική διόρθωση ως εξής: «Η παρ. 3 του άρθρου 107 εφαρμόζεται για όσους ορίζονται από την υπηρεσία για εκπαίδευση ή φοίτηση σε εκπαιδευτικούς φορείς εκτός ΕΔ, μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος Μέρους.» 2.Μη αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης περί 3πλάσιου χρόνου παραμονής: Πέραν του νομοτεχνικού ζητήματος, τίθεται ζήτημα ουσίας: η παρ. 3 του άρθρου 107, εφόσον ερμηνευθεί ως γενικής εφαρμογής, θα μπορούσε να καταλάβει και στελέχη τα οποία: * Έχουν λάβει εκπαιδευτική άδεια πριν από 5, 6 ή και περισσότερα έτη, υπό το προϊσχύσαν καθεστώς, που προέβλεπε 2πλάσιο χρόνο υποχρεωτικής παραμονής μετά το πέρας της άδειας, * Βρίσκονται σήμερα κοντά στην ολοκλήρωση ή έχουν ήδη σχεδιάσει την επαγγελματική και προσωπική τους πορεία με βάση τον 2πλάσιο χρόνο. Η αιφνίδια επιβολή 3πλάσιου χρόνου υποχρεωτικής παραμονής στις ΕΔ για τις ήδη χορηγηθείσες εκπαιδευτικές άδειες: * Παραβιάζει την αρχή της προστατευόμενης δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, καθώς τα στελέχη αποδέχθηκαν την εκπαιδευτική άδεια με σαφείς όρους (διπλάσιο χρόνο παραμονής), που αποτέλεσαν θεμέλιο του προσωπικού και οικογενειακού τους προγραμματισμού. * Συγκρούεται με την αρχή της μη αναδρομικότητας δυσμενέστερων διοικητικών ρυθμίσεων και της αναδρομικής εφαρμογής της ευμενέστερης κύρωσης, όπως έχει αναγνωριστεί από τη νομολογία για χρηματικές/οικονομικές επιβαρύνσεις διοικητικής φύσης. Η αύξηση από 2πλάσιο σε 3πλάσιο χρόνο δεν είναι θεωρητική: μέσω του άρθρου 108 μεταφράζεται αυτομάτως σε πολλαπλάσια αποζημίωση προς το Δημόσιο σε περίπτωση παραίτησης ή δυσμενούς αποστρατείας. * Θίγει την αρχή της αναλογικότητας, αφού σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγεί σε δυσανάλογα, ακόμη και πρακτικά ανεξόφλητα ποσά, τα οποία μετατρέπουν την υποχρεωτική παραμονή από μέσο υπηρεσιακής ισορροπίας σε μηχανισμό οικονομικού καταναγκασμού. * Αντίκειται στην καλή πίστη και τη χρηστή διοίκηση, διότι το στέλεχος αποδέχθηκε την άδεια με ένα γνωστό, συγκεκριμένο «κόστος» (2πλάσιο χρόνο παραμονής) και σήμερα καλείται, χωρίς καμία δική του υπαιτιότητα, να αντιμετωπίσει νέους, βαρύτερους όρους τους οποίους δεν θα είχε αποδεχθεί, αν τους γνώριζε εξ' αρχής. Χαρακτηριστικά, για στέλεχος που έλαβε εκπαιδευτική άδεια π.χ. 3 ετών, με 2πλάσιο χρόνο παραμονής (6 έτη), η μετατροπή σε 3πλάσιο (9 έτη) λίγο πριν τη λήξη της αρχικής υποχρέωσης συνεπάγεται αιφνίδια προσθήκη 3 επιπλέον ετών ή, σε περίπτωση παραίτησης, αντίστοιχα αυξημένη αποζημίωση επί βάση τριετούς επιπλέον υποχρέωσης. Το ύψος της εν δυνάμει οφειλής καθίσταται ακραία δυσβάστακτο και εκτός μέτρου. 3.Προτεινόμενη λύση – Ρητή μεταβατική ρύθμιση υπέρ των ήδη εκπαιδευθέντων: Για τους λόγους αυτούς, προτείνεται: α) Να αποσαφηνιστεί ρητά στο άρθρο 111 ότι: * Η παρ. 3 του άρθρου 107 εφαρμόζεται μόνο για στελέχη τα οποία ορίζονται από την υπηρεσία για εκπαίδευση ή φοίτηση μετά την έναρξη ισχύος του Μέρους Ζ΄. * Για όλα τα στελέχη που έχουν ήδη λάβει εκπαιδευτική άδεια/εκπαίδευση εκτός ΕΔ μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, εξακολουθεί να εφαρμόζεται αυτούσιος ο όρος υποχρεωτικής παραμονής που ίσχυε κατά τον χρόνο χορήγησης της άδειας (δηλαδή ο 2πλάσιος χρόνος παραμονής). β) Να διευκρινιστεί ότι η επιπλέον υποχρέωση παραμονής που εισάγει η παρ. 3 του άρθρου 107 δεν υπολογίζεται αναδρομικά επί του ήδη διανυθέντος χρόνου εκπαίδευσης/άδειας, αλλά ισχύει αποκλειστικά για εκπαιδεύσεις που θα εγκριθούν εφεξής υπό το νέο πλαίσιο, ώστε τα στελέχη να γνωρίζουν εκ των προτέρων τους όρους και να μπορούν να αποφασίσουν ελεύθερα αν θα αποδεχθούν ή όχι την εκπαίδευση. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ο θεμιτός σκοπός του νομοθέτη να προστατεύσει την επένδυση του Δημοσίου στην εκπαίδευση των στελεχών, χωρίς να παραβιάζονται θεμελιώδεις αρχές του διοικητικού δικαίου και του κράτους δικαίου και χωρίς να δημιουργούνται αιφνίδιες, αναδρομικές και υπέρμετρες οικονομικές επιβαρύνσεις σε στελέχη που ενήργησαν καλόπιστα, στηριζόμενα στην τότε ισχύουσα υποχρέωση παραμονής (2πλάσιο) κατά τον χρόνο που έλαβαν την εκπαιδευτική άδεια.