Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Τασος' | 3 Δεκεμβρίου 2025, 13:27

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας δεν επιχειρεί απλώς βελτιώσεις. Προχωρά σε πλήρη κατάργηση του Ν.3883/2010, ενός νόμου που για περισσότερο από μία δεκαετία αποτέλεσε τη θεσμική ραχοκοκαλιά του συστήματος κρίσεων, μεταθέσεων, προαγωγών και υγειονομικής αξιολόγησης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρόβλεψη για οριζόντια, μη εξατομικευμένη επαναποστολή στρατιωτικών ειδικών καταστάσεων σε νέες υγειονομικές επιτροπές αποκτά τελείως διαφορετικό νομικό βάρος – και σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας. 1. Η κατάργηση του Ν.3883/2010 δεν επιτρέπει μηδενισμό τελεσίδικων πράξεων Ακόμη και όταν ένας νόμος καταργείται, οι τελεσίδικες διοικητικές πράξεις που έχουν εκδοθεί βάσει του δεν δύνανται να ακυρωθούν, να επανεξεταστούν ή να απονομιμοποιηθούν αναδρομικά, εκτός αν ο νέος νόμος το προβλέπει ρητά και με συνταγματικά ανεκτό τρόπο. Οι αποφάσεις υπαγωγής σε ειδικές καταστάσεις που εκδόθηκαν βάσει του Ν.3883/2010 αποτελούν δεσμευτικές πράξεις της Διοίκησης. Δεν είναι πρόχειρες γνωμοδοτήσεις που «ξανανοίγουν» επειδή αλλάζει το νομοθετικό πλαίσιο. Η νομολογία του ΣτΕ έχει κρίνει ότι η Διοίκηση δεν επιτρέπεται να ανατρέπει καταστάσεις που δημιούργησαν δικαιώματα, ακόμη και αν αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο. (ΣτΕ 2816/2013, 1917/2014, 2387/2019 – αρχές συνέχειας και σταθερότητας διοικητικών πράξεων.) 2. Παραβίαση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης Οι στρατιωτικοί που υπήχθησαν σε ειδικές καταστάσεις έλαβαν διοικητική πράξη με συγκεκριμένο περιεχόμενο, διάρκεια, αναθεωρησιμότητα και όρους. Η κατάργηση του Ν.3883/2010 δεν ακυρώνει τις νόμιμες προσδοκίες τους ότι η κατάστασή τους είναι σε ισχύ έως ότου υπάρξει είτε νέα ιατρική μεταβολή είτε λόγος που ήδη προβλέπεται από το υφιστάμενο πλαίσιο. Το Σύνταγμα (άρθρα 5 και 25 παρ.1) απαγορεύει τη Διοίκηση να μεταχειρίζεται τα στελέχη σαν να μην έχει προηγηθεί τίποτε. Η λογική «καταργούμε τον νόμο άρα ξανακρίνουμε όλους» αντιβαίνει ευθέως στην ασφάλεια δικαίου. 3. Παραβίαση της αναλογικότητας – η οριζόντια επανεξέταση είναι δυσανάλογη Ακόμη και ο νέος νόμος πρέπει να σέβεται το Σύνταγμα. Η επανεξέταση όλων των στελεχών ειδικών καταστάσεων χωρίς εξατομίκευση: – δεν τεκμηριώνει ανάγκη δημοσίου συμφέροντος, – δεν είναι αναγκαίο μέτρο (θα αρκούσαν στοχευμένοι έλεγχοι όπου υπάρχει νέα ιατρική ή υπηρεσιακή ένδειξη), – δημιουργεί υπερβολική επιβάρυνση σε προσωπικό με αποδεδειγμένα προβλήματα υγείας. Η αρχή της αναλογικότητας δεν επιτρέπει «γενικές σκούπες» σε υγειονομικά ζητήματα. Το ΣτΕ έχει κρίνει επανειλημμένα ότι η Διοίκηση πρέπει να εφαρμόζει μέτρα ελάχιστης όχλησης όταν επηρεάζει τη ζωή των στελεχών. 4. Παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης Το να καταργείς ένα νομοθετικό πλαίσιο και, αντί να δημιουργείς μεταβατική περίοδο, να ξαναστέλνεις σε επιτροπές άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας, χωρίς νέο ιατρικό δεδομένο, αντιβαίνει στη χρηστή διοίκηση (άρθρο 2 παρ.1 Συντ. – προστασία της ανθρώπινης αξίας). Η Διοίκηση υποχρεούται να περιορίζει τα διοικητικά βάρη, όχι να τα επεκτείνει τεχνητά. 5. Το νέο πλαίσιο δεν μπορεί να έχει αναδρομική εφαρμογή σε βάρος προσωπικού Υγειονομικές κρίσεις που έχουν ολοκληρωθεί υπό τον Ν.3883/2010 δεν μπορούν να ακυρωθούν «εν τοις πράγμασι» μέσω μιας μαζικής νέας κρίσης. Η αναδρομική επιδείνωση της θέσης του διοικούμενου απαγορεύεται. Οποιαδήποτε ρύθμιση επιχειρεί «να ξαναξεκινήσει» το υγειονομικό μητρώο του προσωπικού είναι εκτεθειμένη σε ακύρωση από το ΣτΕ. 6. Η κατάργηση του 3883/10 απαιτεί μεταβατικές διατάξεις – όχι κενό που γεμίζει με διοικητική αυθαιρεσία Κανένα σύγχρονο νομικό σύστημα δεν ακυρώνει ένα νόμο 15 ετών χωρίς μεταβατικό πλαίσιο. Το εύλογο και συνταγματικά ορθό θα ήταν: – διατήρηση των τελεσίδικων υγειονομικών αποφάσεων, – επανεξέταση μόνο σε περιπτώσεις νέων δεδομένων, – σταδιακή ένταξη στο νέο σύστημα κρίσεων. Αντί αυτού, το νομοσχέδιο δημιουργεί το θεσμικό κενό που καλύπτει με μαζικές επανακρίσεις. Αυτό δεν είναι «μεταρρύθμιση». Είναι αναδρομική διοικητική επέμβαση σε δικαιώματα που έχουν ήδη θεμελιωθεί. Συμπέρασμα Η πρόβλεψη για επαναποστολή στρατιωτικών ειδικών καταστάσεων σε νέες επιτροπές, σε συνδυασμό με την κατάργηση του Ν.3883/2010, δημιουργεί: – πιθανή αντισυνταγματικότητα, – παραβίαση της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, – παραβίαση της αναλογικότητας, – διοικητική ανασφάλεια, – και κίνδυνο μαζικών δικαστικών προσφυγών. Η Πολιτεία οφείλει, όταν αλλάζει θεμελιώδες νομικό πλαίσιο, να διασφαλίζει τη συνέχεια δικαίου, την προστασία των στελεχών και τη σταθερότητα των διοικητικών πράξεων. Η μαζική επανεξέταση υγειονομικά επιβαρυμένων στρατιωτικών όχι μόνο δεν εξυπηρετεί τον σκοπό αυτό, αλλά μπορεί να αποτελέσει μια από τις πιο προβληματικές ρυθμίσεις του νέου νομοθετήματος.