Αρχική Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων...ΜΕΡΟΣ Β΄ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ (άρθρα 4-31)Σχόλιο του χρήστη Βασίλης Τσιλιγιάννης | 4 Δεκεμβρίου 2025, 22:12




ΜΕΡΟΣ Β΄ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ (άρθρα 4-31) Γενική εκτίμηση συνταγματικότητας Υπάρχουν σημαντικά σημεία που ενδέχεται να είναι νομικά ευάλωτα ή να δημιουργήσουν προβλήματα αντισυνταγματικότητας ή ακυρωσιμότητας σε μελλοντικό δικαστικό έλεγχο (ιδίως ΣτΕ). Αναλυτικά: Εύρος εξουσιοδοτήσεων προς τον ΥΕΘΑ και τα ΓΕ - Προβληματισμοί άρθρου 43§2 Συντάγματος Στα άρθρα 28 και κυρίως 6, 7, 12, 25 το νομοσχέδιο μεταφέρει υπερβολικά μεγάλο μέρος ουσιαστικών ρυθμίσεων: • είτε σε απόφαση Υπουργού που δεν δημοσιεύεται, • είτε σε προεδρικά διατάγματα, • είτε σε απλές αποφάσεις ΣΑΓΕ. Το άρθρο 43 §2 του Συντάγματος απαιτεί ότι τα ουσιώδη στοιχεία υπηρεσιακής κατάστασης (κριτήρια προαγωγών, αξιολόγηση, υποχρεώσεις, δικαιώματα) πρέπει να ρυθμίζονται από νόμο και όχι από κανονιστικές διοικητικές πράξεις. • Αν αφεθούν σε μελλοντικές αποφάσεις του Υπουργού κρίσιμα θέματα (π.χ. κριτήρια αξιολόγησης, διαδικασίες κρίσεων, αριθμοί θέσεων, βαρύτητα κριτηρίων), υπάρχει κίνδυνος το ΣτΕ να τα κρίνει ανίσχυρα λόγω υπέρβασης νομοθετικής εξουσιοδότησης. • Η πρόβλεψη της μη δημοσίευσης της απόφασης περί οργανικών θέσεων (άρθρο 28 παρ. 1) μπορεί να προσβληθεί ως αντισυνταγματική λόγω έλλειψης δημοσιότητας κανονιστικής πράξης. • Τα «ουσιαστικά προσόντα», τα «κριτήρια αξιολόγησης» και οι «εγγυήσεις» θα έπρεπε να ορίζονται μέσα στον νόμο και όχι να παραπέμπονται σε ΠΔ. Αιτιολογία κρίσεων – κίνδυνος ακυρώσεων από το ΣτΕ Η φράση «βάσει της τεκμηριωμένης προσωπικής αντίληψης των μελών» (Άρθρο 21) είναι επικίνδυνη γιατί: Το ΣτΕ έχει κρίνει κατ’ επανάληψη ότι οι κρίσεις πρέπει να βασίζονται σε αντικειμενικά στοιχεία φακέλου, όχι σε «προσωπική αντίληψη». Η διατύπωση αυτή δίνει περιθώριο για υποκειμενισμό, άρα κινδυνεύει να κριθεί ότι: • δεν εξασφαλίζεται τεκμηριωμένος έλεγχος, • παραβιάζεται η αρχή της αξιοκρατίας (άρθρο 103 §7), • υπάρχει περιθώριο αυθαιρεσίας. Διατήρηση επί τιμή τίτλου – ευρύτατη διακριτική ευχέρεια (Άρθρο 27) Το άρθρο δίνει στα συμβούλια τη δυνατότητα να χορηγούν ή να αφαιρούν τον τίτλο με βάση “προσωπική αντίληψη” και “επαγγελματικά/ηθικά προσόντα” χωρίς αντικειμενικά κριτήρια. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι: • Έλλειψη σαφήνειας → παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου. • Μεγάλη διακριτική ευχέρεια στην αφαίρεση τίτλου → κίνδυνος υπέρμετρης κύρωσης χωρίς επαρκή εγγυήσεις (άρθρο 25 Σ). • Έλλειψη λεπτομερών κριτηρίων → κίνδυνος ακύρωσης από ΣτΕ. ΕΟΘ – τοποθέτηση στο τέλος επετηρίδας και στέρηση προαγωγών (άρθρο 24) Η δυνατότητα να τεθούν αξιωματικοί ΕΟΘ: • μετονομασία ηθικά ουδέτερη, • αλλά συνεπάγεται στέρηση προαγωγών και αποκλεισμό από οργανικές θέσεις. Η θέση τους αυτοδίκαια στο τέλος της επετηρίδας μπορεί να θεωρηθεί: • υπέρμετρο μέτρο, • ενδεχομένως δυσανάλογο αν δεν υπάρξει πλήρης εξατομικευμένη αιτιολόγηση. Το ΣτΕ έχει κρίνει επανειλημμένα ότι παρόμοιες ρυθμίσεις πρέπει να είναι απολύτως αιτιολογημένες και όχι αυτοματοποιημένες. Κάλυψη κενών οργανικών θέσεων χωρίς χρονικά όρια (άρθρο 26 παρ. 3–4) Η μετατροπή κενών θέσεων ανώτερου βαθμού σε θέσεις κατώτερου βαθμού χωρίς σαφή όριο μπορεί να επηρεάσει την ιεραρχική εξέλιξη. Μπορεί να δημιουργήσει ανισότητες (άρθρο 4 Συντ.) σε βάρος άλλων στελεχών που αναμένουν προαγωγή. Πολύ σύντομες προθεσμίες ενδικοφανούς προσφυγής (Άρθρο 21) Η προθεσμία 5 εργάσιμων ημερών για προσφυγή: • ενδέχεται να θεωρηθεί υπερβολικά μικρή, • ιδίως όταν επηρεάζεται καριέρα δεκαετιών. Υπάρχει νομολογιακή αρχή ότι οι προθεσμίες πρέπει να επιτρέπουν πραγματική και αποτελεσματική άσκηση δικαιώματος. Πιθανή παραβίαση του άρθρου 20 του Συντάγματος (δικαίωμα δικαστικής προστασίας). Μεταβατικές διατάξεις (Άρθρο 29) — πιθανή παραβίαση ισότητας Η διατήρηση προνομιακών καθεστώτων για στελέχη που είχαν 25ετία έως 2012 εισάγει ισχυρή διάκριση μεταξύ αξιωματικών με ίδια καθήκοντα αλλά διαφορετικές νομοθετικές μεταχειρίσεις. Το ΣτΕ επιτρέπει μεταβατικές διατάξεις αλλά όταν είναι: • πλήρως αιτιολογημένες, • χρονικά περιορισμένες, • αναλογικές. Η προνομιακή μεταχείριση μίας συγκεκριμένης κατηγορίας ενδέχεται να θεωρηθεί μη επαρκώς αιτιολογημένη. Συμπέρασμα Το νομοσχέδιο στο Β΄μέρος μπορεί να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει αρκετά σημεία νομικά ευάλωτα, τα οποία: • μπορούν να οδηγήσουν σε μελλοντικές ακυρώσεις από το ΣτΕ, • δημιουργούν περιθώριο αυθαιρεσίας στην κρίση–προαγωγή, • βασίζονται σε εξουσιοδοτήσεις που πιθανώς υπερβαίνουν τα επιτρεπτά όρια.