Yπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ)' | 13 Απριλίου 2026, 23:21

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Παρατηρήσεις της Ελληνικής Εταιρείας Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ) επί του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 (RED III) Η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ), ως θεσμικός εκπρόσωπος του κλάδου αξιοποίησης στερεής βιομάζας στην Ελλάδα και Εθνικός Υποστηρικτικός Φορέας (National Supporting Body) του εθελοντικού συστήματος επαλήθευσης αειφορίας SURE, χαιρετίζει την προσπάθεια εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο επιχειρεί να συμβάλει στην επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών, την ενίσχυση των αγορών ενέργειας και την προώθηση της αποκεντρωμένης παραγωγής. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τη στερεή βιομάζα και ειδικότερα τη βιώσιμη αξιοποίηση υπολειμματικών ροών (αγροτικά υπολείμματα, δασική βιομάζα, αγροβιομηχανικά κατάλοιπα), επισημαίνονται τα ακόλουθα κρίσιμα σημεία: Άρθρο 32 – Αλυσιδωτή χρήση βιομάζας • Να αποσαφηνιστεί ότι η εφαρμογή της αρχής της αλυσιδωτής χρήσης: - λαμβάνει υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες, - ιδίως την υψηλή διαθεσιμότητα υπολειμματικής βιομάζας (αγροτικά, δασικά και αγροβιομηχανικά υπολείμματα). • Να προβλεφθεί ρητά ότι: - η ενεργειακή αξιοποίηση υπολειμματικής ή χαμηλής ποιότητας βιομάζας, για την οποία δεν υφίσταται εναλλακτική οικονομικά βιώσιμη χρήση, δεν συνιστά στρέβλωση της αγοράς. • Να ενισχυθεί η πρόβλεψη για: - χρήση βιομάζας από εργασίες πρόληψης δασικών πυρκαγιών, - τοπικές εφοδιαστικές αλυσίδες μικρής κλίμακας. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας οφείλει να προχωρήσει το ταχύτερο δυνατό στη δημοσιοποίηση απόφασης σύμφωνα με τα προβλεπόμενα της παραγράφου 6, ειδικά όσον αφορά τις διατάξεις που αφορούν την αλυσιδωτή χρήση βιομάζας. Τυχόν καθυστέρηση δημιουργεί αβεβαιότητες ως προς το θεσμικό πλαίσιο και τα καθεστώτα υποστήριξης επενδύσεων ενεργειακής αξιοποίησης δασικής βιομάζας, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την πρόθεση του Υπουργείου να προχωρήσει η αξιοποίηση τέτοιων κλασμάτων βιομάζας στο πλαίσιο της αειφόρου διαχείρισης δασών και της πυροπροστασίας. Η παράγραφος 5(γ) μπορεί να παραλειφθεί, καθώς δεν υπάρχουν «εξόχως απόκεντρες περιοχές» στην Ελλάδα, όπως ορίζονται στο άρθρο 349 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρθρο 36 – Κριτήρια αειφορίας και μείωσης εκπομπών για καύσιμα βιομάζας - παρ. 3 & παρ. 7. Κρίσιμη παρατήρηση επί της διατύπωσης για τη δασική βιομάζα: Η προτεινόμενη διατύπωση δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο εσφαλμένης ερμηνείας, καθώς δύναται να οδηγήσει σε έμμεσο αποκλεισμό της δασικής βιομάζας από τον χαρακτηρισμό της ως ανανεώσιμης πηγής ενέργειας. Ειδικότερα: • Στην παρ. 7 (αστ) γίνεται παραπομπή στην παρ. 3 (α) ως προς την αποφυγή συλλογής πρώτων υλών προερχόμενων από εδάφη με υψηλή αξία βιοποικιλότητας και ειδικό καθεστώς προστασίας προς τα χαρακτηριστικά γης. • Στην παρ. 3(α), η ελληνική διατύπωση περιλαμβάνει πρωτογενή δάση αλλά και εν γένει και εν γένει δάση, δασικά οικοσυστήματα και δασικές εκτάσεις, σύμφωνα με την ερμηνευτική δήλωση που προστέθηκε στο άρθρο 24 του Συντάγματος με το Ψήφισμα της 6ης Απριλίου 2001 και το άρθρο 3 του ν. 998/1979 (Α’ 289), καθώς και αναδασωτέες εκτάσεις. • Αντιθέτως, η παράγραφος 3(α) της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 αναφέρεται ρητά σε πρωτογενή δάση (primary forests) και παλαιά δάση (old-growth forests) και όχι στο σύνολο των δασών, δασικών οικοσυστημάτων και δασικών εκτάσεων. Πρόβλημα: Η υφιστάμενη διατύπωση: • εξισώνει τον όρο “old-growth forest” με το σύνολο των δασών, όπως αυτά ορίζονται στην ελληνική νομοθεσία, • οδηγώντας πρακτικά σε καθολικό αποκλεισμό της δασικής βιομάζας από επιλέξιμες πρώτες ύλες. Συνέπειες: • Τεχνητή και αδικαιολόγητη μείωση του ποσοστού ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα. • Δημιουργία ισχυρού αντικινήτρου για επενδύσεις στον τομέα της δασικής βιομάζας. • Υπονόμευση υφιστάμενων πολιτικών του Υπουργείου: - πρόληψης δασικών πυρκαγιών, - διαχείρισης καύσιμης ύλης, - αξιοποίησης υπολειμματικής δασικής βιομάζας. Τεκμηρίωση: Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκή Επιτροπή: • τα old-growth forests ορίζονται ως οικοσυστήματα με χαρακτηριστικά ώριμων, ελάχιστα διαταραγμένων φυσικών διεργασιών, • και αποτελούν ειδική και περιορισμένη κατηγορία δασών, όχι το σύνολο. Πρόταση: • Να αναδιατυπωθεί η παρ. 3(α) ή/και η παρ. 7(αστ) ώστε οι περιορισμοί στη δασική βιομάζα να αφορούν μόνο τα πρωτογενή και παλαιά δάση, όχι το σύνολο των δασών. • Να αποσαφηνιστεί ποια δάση στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται ως πρωτογενή ή παλαιά ώστε να είναι σαφές από ποιες περιοχές δεν επιτρέπεται η συλλογή δασικής βιομάζας για ενεργειακή αξιοποίηση. • Να αποφευχθεί οποιαδήποτε παραπομπή που οδηγεί σε γενικευμένη απαγόρευση χρήσης δασικής βιομάζας. • Να προβλεφθεί ρητά ότι: - η αξιοποίηση υπολειμματικής δασικής βιομάζας από διαχειριστικές εργασίες (π.χ. καθαρισμοί, πρόληψη πυρκαγιών), είναι επιλέξιμη και συμβατή με τα κριτήρια αειφορίας, εφόσον δεν αφορά προστατευόμενες κατηγορίες δασών. Συμπέρασμα: Απαιτείται άμεση διόρθωση της διατύπωσης, ώστε: • να διασφαλιστεί η συμβατότητα με την Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413, • να αποφευχθούν στρεβλώσεις στην αγορά ΑΠΕ, • και να υποστηριχθεί η ορθολογική και αειφορική αξιοποίηση της δασικής βιομάζας στην Ελλάδα. Άρθρο 36 – Κριτήρια αειφορίας (όρια ισχύος) • Το όριο των 7,5 MW θερμικής ισχύος για την υποχρεωτική πιστοποίηση αειφορίας, αν και δεν ανταποκρίνεται στην ελληνική πραγματικότητα μικρής κλίμακας έργων, προτείνεται να παραμείνει. • Παράλληλα, είναι σημαντικό να τονιστεί και ο ρόλος της εθελοντικής πιστοποίησης αειφορίας στα έργα μικρότερης κλίμακας ώστε να: - καταστεί εφικτή η ανάπτυξη και διασφάλιση αειφορικής διαχείρισης και επαλήθευσης μικρών συστημάτων τηλεθέρμανσης, - αξιοποιηθεί τοπικά διαθέσιμη υπολειμματική βιομάζα, - υποστηριχθούν ορεινοί και αγροτικοί οικισμοί. • Να εξεταστεί η θέσπιση: - διαβαθμισμένου πλαισίου απαιτήσεων (tiered approach), ανάλογα με το μέγεθος και τη δυναμικότητα των εγκαταστάσεων, ώστε να διασφαλίζεται αναλογικότητα και να αποφεύγεται δυσανάλογη επιβάρυνση των μικρότερων μονάδων. Άρθρο 36 – Κριτήρια αειφορίας (εφαρμογή) • Η εφαρμογή των κριτηρίων αειφορίας: - πρέπει να είναι αναλογική και να αποφεύγει υπέρμετρο διοικητικό φόρτο για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. • Προτείνεται: - αναγνώριση ομαδικής πιστοποίησης (group certification), - προώθηση ψηφιακών εργαλείων ιχνηλασιμότητας, - ρητή αναφορά σε αναγνωρισμένα εθελοντικά συστήματα (π.χ. SURE). • Να αξιοποιηθεί ο ρόλος εθνικών υποστηρικτικών φορέων: - για μείωση κόστους συμμόρφωσης, - για ομοιόμορφη εφαρμογή. Άρθρο 39 – Κανόνες υπολογισμού ΑΠΕ σε θέρμανση και ψύξη – Πρόσβαση σε δίκτυα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης • Θετική η πρόβλεψη για ανάπτυξη δικτύων ΑΠΕ. • Θετική η πρόβλεψη στο εδάφιο ια) για προώθηση δικτύων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης από κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας, ιδίως μέσω ρυθμιστικών μέτρων, χρηματοδοτικών ρυθμίσεων και στήριξης, • Να δοθεί έμφαση: - σε αποκεντρωμένα δίκτυα μικρής κλίμακας με χρήση βιομάζας, - σε αγροτικές και ορεινές περιοχές. • Να αναγνωριστεί ρητά η συμβολή της στερεής βιομάζας: - στη θερμική ενέργεια, - στη βιομηχανική θερμότητα χαμηλών και μεσαίων θερμοκρασιών. • Να προβλεφθούν: - στοχευμένα μέτρα για αντικατάσταση ορυκτών καυσίμων με βιομάζα. Η διαμόρφωση ενός λειτουργικού και αναλογικού πλαισίου ενσωμάτωσης της RED III στην Ελλάδα είναι κρίσιμη ώστε η βιώσιμη αξιοποίηση στερεής υπολειμματικής βιομάζας να συμβάλει ουσιαστικά στην ενεργειακή μετάβαση, την αγροτική ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές και τοπικές ιδιαιτερότητες και ενεργοποιώντας αποκεντρωμένες, βιώσιμες αλυσίδες αξίας. Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ παραμένει στη διάθεση της Πολιτείας για την τεχνική υποστήριξη της εφαρμογής του νέου πλαισίου.