Αρχική Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξειςΜΕΡΟΣ Β΄ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (άρθρα 48-60)Σχόλιο του χρήστη Χρήστος Τρυφωνόπουλος | 4 Δεκεμβρίου 2025, 10:52
  • Σχόλιο του χρήστη 'Χρήστος Τρυφωνόπουλος' | 4 Δεκεμβρίου 2025, 10:52

    Ζητήματα σχετικά με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 5140/2024 (Α’ 154), για έργα που χρηματοδοτούνται από προγράμματα /πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΣΧΕΤ.: 1. Ο ν. 5140/2024 «Νέο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και συμπληρωματικές διατάξεις» (Α’ 154) και ιδίως παρ. 5 του άρθρου 9. 2. Η υπ΄ αριθμ. 1150/03-04-2025 (ΑΔΑ: 9328Η-5ΚΦ) εγκύκλιος οδηγιών που αφορά στην «Έγκριση και Χρηματοδότηση του ΑΠΔΕ 2025 και τον Προγραμματισμό Δαπανών ΑΠΔΕ 2026–2029» Σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 5140/2024, έργα που χρηματοδοτούνται από προγράμματα/πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τα οποία δεν λειτουργεί υπηρεσία με σχετικά καθήκοντα διαχείρισης, εντάσσονται στο ΑΠΔΕ κατόπιν σύμφωνης γνώμης: α) του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, για επιβάρυνση του ΑΠΔΕ άνω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, και β) του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης για επιβάρυνση του ΑΠΔΕ κάτω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, πριν από την υποβολή του σχετικού αιτήματος προς τους αρμόδιους οικονομικούς φορείς (π.χ. πριν την υποβολή αίτησης συμμετοχής του φορέα στην Πρόσκληση της ΕΕ). Με την ανωτέρω σχετική εγκύκλιο της ΔΔΕ του ΥΠΕΘΟΟ, καθορίστηκε η διαδικασία διάθεσης της εθνικής συμμετοχής μέσω του ΑΠΔΕ, είτε για νέα έργα είτε για τροποποίηση συνεχιζόμενων έργων (ΣΑ/2 Λοιπών Κοινοτικών Προγραμμάτων). Ειδικότερα, σύμφωνα με την εγκύκλιο, το έγγραφο της απαιτούμενης σύμφωνης γνώμης του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης υπογράφεται από το κατά περίπτωση αρμόδιο για την υποβολή πρότασης στο ΑΠΔΕ όργανο και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τον τίτλο και το χρηματοδοτικό σχήμα προϋπολογισμού (ενωσιακή και εθνική συμμετοχή) του έργου σε συνάφεια με τον συμμετέχοντα φορέα, καθώς και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης όπως συνάγονται με βάση την Πρόσκληση / Ανακοίνωση της ΕΕ ή άλλο αντίστοιχο έγγραφο. Με την έκδοση δε της σύμφωνης γνώμης ο αρμόδιος φορέας χρηματοδότησης δεσμεύεται ότι η προκαλούμενη επιβάρυνση αναλαμβάνεται εντός των ορίων του ισχύοντος ΜΠΔΣ (πλέον ΠΔΠ) για το ΑΠΔΕ του ΥΠΑΙΘΑ, και συνάδει με τις εκτιμήσεις δαπανών/πληρωμών σύμφωνα με τις διαδικασίες των άρθρων 7 και 8 του ν. 5140/2024. Με το παρόν, θα θέλαμε να σας γνωρίσουμε την δυσκολία τήρησης της ανωτέρω συνθήκης σχετικά με την δέσμευση κάλυψης της ενδεχόμενης προκαλούμενης επιβάρυνση καθώς και σχετικά ζητήματα που ανακύπτουν. Πιο συγκεκριμένα, για φορείς χρηματοδότησης του εύρους και φύσης αντικειμένου αλλά και του όγκου των έργων ΑΠΔΕ που διαχειρίζονται, όπως είναι το Υπουργείο μας, είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθούν οι υποβαλλόμενες προτάσεις των δικαιούχων προκειμένου να χορηγηθεί η σύμφωνη γνώμη, στο μέρος που αφορά την προκαλούμενη επιβάρυνση και την εντός των ορίων του ΠΔΠ δέσμευση. Ενδεικτικά, το Υπουργείο μας ως φορέας χρηματοδότησης, διαχειρίζεται στο ΑΠΔΕ περί τους 2.650 εναρίθμους εκ των οποίων περί τους 1.750 στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος, στο οποίο πέραν των ΣΑ Ε0462 και Ε4452, ασκούν καθήκοντα διαχειρίσεις 5 διαφορετικές Ειδικές Υπηρεσίες Διαχείρισης (ΕΣΠΑ και Interreg) και αντιστοιχούν σε 7 Συλλογικές Αποφάσεις (Ε0432, Ε1451, Ε1452, Ε2457, Ε3451, Ε4451, Ε6457). Οι 5 ΕΥΔ είναι αρμόδιες για την διαχείριση των έργων τους, τόσο για την ένταξη νέων πράξεων στα προγράμματά τους όσο και για την τροποποίησή τους, διαδικασία στην οποία η υπηρεσία μας δεν προβλέπεται να έχει συμμετοχή ούτε δύναται εκ των αρμοδιοτήτων της να έχει εκ τον προτέρων γνώση των προϋπολογισμών που εντάσσονται. Ωστόσο, οι ενέργειες αυτές, οι οποίες είναι μεγάλου όγκου διαχείρισης και που προκαλούν εξαιρετικά συχνά μεταβολές, διαμορφώνουν τον συνολικό προϋπολογισμό του φορέα μας και τελικώς την προκαλούμενη επιβάρυνση του ΠΔΠ. Ενδεικτικά, ο συνολικό προϋπολογισμός των εναρίθμων του συγχρηματοδοτούμενου ΑΠΔΕ του φορέα μας είναι άνω των 5,7 εκ.€. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι μέχρι το έτος 2019 η νυν ΓΓΕΚ χορηγούσε τα ποσά αυτά που αφορούσαν στην εθνική συμμετοχή σε έργα των ΕΛΚΕ των ΑΕΙ και από την μεταφορά της στο Υπουργείο Ανάπτυξης έχει διακόψει τη χρηματοδότηση. Εξ’ αυτού του λόγου σήμερα, ο φορέα μας δέχεται πλήθος αιτημάτων των ΕΛΚΕ των ΑΕΙ για την κάλυψη της εθνικής συμμετοχής για αντίστοιχα έργα που χρηματοδοτούνται από προγράμματα/πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς δεν διαθέτουν επαρκείς ίδιους πόρους για το σκοπό αυτό. Σε ό,τι αφορά στην υποχρέωση του φορέα μας, για κάθε έργο που πρόκειται να προταθεί από τους ΕΛΚΕ των ΑΕΙ (καθώς και λοιπών ΝΠ εποπτευόμενων από το ΥΠΑΙΘΑ) για χρηματοδότηση σε προγράμματα/πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να εκδίδει σύμφωνη γνώμη βεβαιώνοντας ότι η ενδεχόμενη μελλοντική επιβάρυνση θα αναλαμβάνεται εντός των ορίων του ισχύοντος ΜΠΔΣ (πλέον ΠΔΠ), δεν μπορεί να εξασφαλιστεί. Και τούτο διότι, δεν μπορεί να είναι γνωστό σε κάθε χρονική στιγμή στο φορέα μας ο προϋπολογισμός με τον οποίο θα επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός (σε μέλλοντα χρόνο) από τις πράξεις που διαχειρίζονται οι ΕΥΔ ο οποίο είναι μεγάλου ύψους. Επιπρόσθετα, ακόμη και αν αυτό θα μπορούσε να συμβεί, η υποβολή προτάσεων των φορέων για χρηματοδότηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν εξασφαλίζει και την έγκρισή τους καθώς τα προγράμματα είναι κυρίως ανταγωνιστικά και κάθε πρόταση αξιολογείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ε.Ε. Άρα, οι τυχούσες σύμφωνες γνώμες οι οποίες θα δέσμευαν τρόπον τινά ποσά στο ΜΠΔΣ, εφόσον τελικά δεν θα εγκρίνονταν θα έπρεπε να αποδεσμεύονταν και άρα αυτό θα απαιτούσε ένα νέο συστημικό μηχανισμό παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο και την ανάλογη στελέχωση με προσωπικό. Παράλληλα μέχρι την αποδέσμευση των ποσών των μη εγκεκριμένων προτάσεων από την Ε.Ε., δε θα είναι επιτρεπτή η χορήγηση σύμφωνης γνώμης σε πλήθος άλλων έργων τα οποία στο μεταξύ θα μπορούν να έχουν ή να είχαν λάβει έγκριση. Αυτό θα συνιστούσε υψηλό κόστος ευκαιρίας καθώς αξιόλογες προτάσεις, οι οποίες τελικά θα τύχουν έγκρισης της Ε.Ε., θα αποκλειστούν από την κάλυψη της εθνικής συμμετοχής και θα οδηγήσουν σε αδυναμία τους φορείς να εκτελέσουν τελικά τα αντίστοιχα έργα ελλείψει ιδίων πόρων. Εδώ θα πρέπει να συνυπολογιστούν και οι σημαντικοί χρόνοι που απαιτούνται μέχρι την ολοκλήρωση της αξιολόγησης κάθε πρότασης από την Ε.Ε. και τη σύναψη των Grant Agreement. Συνεπώς, αν τηρηθούν τα μέχρι σήμερα ανωτέρω προβλεπόμενα, εκτιμάται ότι η όλη διαδικασίας θα λειτουργήσει ανασταλτικά στην αναπτυξιακή προοπτική των ΑΕΙ και στη συμμετοχή τους σε ανταγωνιστικά προγράμματα, τα οποία εισφέρουν σημαντικά τόσο με την εισροή πόρων στην χώρα από την της Ε.Ε. όσο και με ποιοτικότερη έρευνα στη χώρα μας. Τέλος, το διοικητικό κόστος, τόσο της υπηρεσίας μας όσο και των φορέων, θα αυξηθεί δυσανάλογα σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Για όλους τους ανωτέρω λόγους, προτείνεται να μην είναι δεσμευτική η υποχρέωση ελέγχου της προκαλούμενης επιβάρυνσης αν είναι εντός των ορίων του ισχύοντος ΜΠΔΣ αλλά δυνητική κατά την χορήγηση της σύμφωνης γνώμης και κατά την υποβολή της πρότασης του Φορέα Χρηματοδότησης για ένταξη της εθνικής συμμετοχής στο ΑΠΔ τότε να ελέγχεται υποχρεωτικά ότι θα είναι εντός των ορίων του ισχύοντος ΜΠΔΣ/ΠΔΠ εφόσον θα έχει εγκριθεί η πρόταση από την Ε.Ε. Προσβλέπουμε στην άμεση ανταπόκρισή σας προκειμένου η διαδικασία έγκρισης της εθνικής συμμετοχής των φορέων, να τύχει αποτελεσματικότερης διαχείρισης από τις υπηρεσίες μας με στόχο την αύξηση του επιδιωκόμενου αναπτυξιακού αποτυπώματος στο πλαίσιο απλοποίησης των διαδικασιών.