• Σχόλιο του χρήστη 'Fotios Tzanos' | 7 Ιουνίου 2026, 12:10

    ### 1. Γενική προσέγγιση: στοχευμένες πολιτικές με μετρήσιμα αποτελέσματα Η ανάγκη ενίσχυσης της στεγαστικής πολιτικής και διεύρυνσης του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος αποτελεί αδιαμφισβήτητη προτεραιότητα. Ωστόσο, κάθε παρέμβαση οφείλει να βασίζεται σε αξιόπιστα δεδομένα, να είναι αναλογική ως προς τον επιδιωκόμενο σκοπό και να συνοδεύεται από σαφείς δείκτες αξιολόγησης. Ιδιαίτερα όταν θεσπίζονται χωρικοί περιορισμοί που επηρεάζουν σημαντικά την αγορά ακινήτων, είναι αναγκαίο να προηγείται και να ακολουθεί συστηματική αξιολόγηση των επιπτώσεών τους, ώστε να διαπιστώνεται εάν επιτυγχάνονται οι στόχοι για τους οποίους θεσπίστηκαν. ### 2. Παράγραφος 2Α (Αθήνα): παράταση περιορισμών χωρίς επαρκή αποτίμηση Η αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής στα τρία πρώτα Δημοτικά Διαμερίσματα της Αθήνας εφαρμόζεται ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2025. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει δημοσιοποιηθεί κάποια ολοκληρωμένη αξιολόγηση που να τεκμηριώνει ότι το μέτρο συνέβαλε ουσιαστικά είτε στη συγκράτηση των ενοικίων είτε στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Η δυνατότητα παράτασης του περιορισμού μέσω κοινής υπουργικής απόφασης, χωρίς προκαθορισμένο πλαίσιο αξιολόγησης και λογοδοσίας, δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας για τους ιδιοκτήτες και τους επενδυτές. Η έλλειψη προβλεψιμότητας επηρεάζει αρνητικά αποφάσεις που σχετίζονται με ανακαινίσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις και άλλες επενδύσεις που απαιτούν μακροχρόνιο σχεδιασμό. **Πρόταση:** Κάθε ενδεχόμενη παράταση να συνοδεύεται υποχρεωτικά από δημόσια έκθεση αξιολόγησης, σε ετήσια ή περιοδική βάση, με συγκεκριμένους δείκτες όπως η εξέλιξη των ενοικίων, ο αριθμός διαθέσιμων κατοικιών προς μίσθωση, τα ποσοστά κενών κατοικιών, οι νέες οικοδομικές άδειες και τα στοιχεία συμμόρφωσης ή παραβατικότητας. ### 3. Παράγραφος 2Β (Θεσσαλονίκη): επέκταση του μέτρου χωρίς επαρκή τεκμηρίωση Η πρόβλεψη για εφαρμογή αντίστοιχου περιορισμού στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης από την 1η Ιουλίου 2026 ουσιαστικά επεκτείνει το ίδιο ρυθμιστικό εργαλείο σε μια διαφορετική αγορά. Ωστόσο, η επέκταση αυτή προτείνεται χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που παρήγαγε η εφαρμογή του μέτρου στην Αθήνα και χωρίς να παρουσιάζονται εξειδικευμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζει αντίστοιχες συνθήκες και ανάγκες. Βασική επιφύλαξη αποτελεί το γεγονός ότι περιοριστικά μέτρα με σημαντικές συνέπειες για την αγορά δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται σε νέες περιοχές χωρίς προηγούμενη απόδειξη της αποτελεσματικότητάς τους και χωρίς εξέταση εναλλακτικών, πιο στοχευμένων παρεμβάσεων. **Πρόταση:** Η εφαρμογή της παραγράφου 2Β να επανεξεταστεί μετά την ολοκλήρωση ανεξάρτητης αξιολόγησης των αποτελεσμάτων της Αθήνας και την παρουσίαση αναλυτικών στοιχείων που να τεκμηριώνουν την αναγκαιότητα του μέτρου στη Θεσσαλονίκη. ### 4. Παράγραφος 2Γ (μεταβιβάσεις ακινήτων): δυσανάλογες επιπτώσεις στην αγορά Η παράγραφος 2Γ προβλέπει ότι ακίνητα που βρίσκονται στις περιοχές εφαρμογής των παραγράφων 2Α και 2Β και μεταβιβάζονται για οποιονδήποτε λόγο — είτε μέσω πώλησης, είτε μέσω γονικής παροχής, δωρεάς ή κληρονομικής διαδοχής — διαγράφονται από το Μητρώο και δεν μπορούν να επανενταχθούν όσο διαρκεί ο περιορισμός. Η συγκεκριμένη ρύθμιση δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά ακινήτων. Αφενός λειτουργεί αποτρεπτικά για τις μεταβιβάσεις, επηρεάζοντας αρνητικά τη ρευστότητα και τις αξίες των ακινήτων. Αφετέρου αποθαρρύνει επενδύσεις σε ανακαινίσεις και αναβαθμίσεις, καθώς η δυνατότητα αξιοποίησης του ακινήτου μπορεί να χαθεί οριστικά λόγω μιας μελλοντικής μεταβίβασης. Παράλληλα, περιορίζει τη διαδικασία ανανέωσης και επαναχρησιμοποίησης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος στα αστικά κέντρα. Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η διάταξη αυτή οδηγεί σε σταδιακή συρρίκνωση του αριθμού των νόμιμα καταχωρισμένων ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, καθώς οι μεταβιβάσεις αποτελούν φυσική και αναπόφευκτη εξέλιξη της ιδιοκτησίας. Ως αποτέλεσμα, η δραστηριότητα δεν περιορίζεται μέσω στοχευμένης ρύθμισης αλλά μέσω σταδιακής εξάλειψης του υφιστάμενου μητρώου. Μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την τουριστική οικονομία, τα δημόσια έσοδα, την απασχόληση, τις τοπικές επιχειρήσεις και τη συντήρηση των κτιρίων. **Πρόταση:** Να προβλεφθεί η δυνατότητα μεταφοράς της υφιστάμενης εγγραφής στον νέο ιδιοκτήτη, με επικαιροποίηση των στοιχείων του ακινήτου και του δικαιούχου, χωρίς απώλεια του δικαιώματος καταχώρισης και υπό τις ίδιες προϋποθέσεις συμμόρφωσης. Εναλλακτικά, εφόσον στόχος είναι η αποφυγή αύξησης του συνολικού αριθμού καταχωρίσεων, θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα σύστημα συνέχισης της υφιστάμενης εγγραφής αποκλειστικά για το ίδιο ακίνητο, χωρίς δυνατότητα δημιουργίας νέας καταχώρισης. ### Συμπέρασμα Η προτεινόμενη μορφή του Άρθρου 5 επεκτείνει περιορισμούς από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη χωρίς να έχουν παρουσιαστεί δημόσια και τεκμηριωμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητά τους ως προς τη μείωση των ενοικίων ή την αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Παράλληλα, η ρύθμιση για τις μεταβιβάσεις ακινήτων δημιουργεί σημαντικά αντικίνητρα για επενδύσεις, ανακαινίσεις και συναλλαγές, ενώ μακροπρόθεσμα οδηγεί σε σταδιακή συρρίκνωση της νόμιμης δραστηριότητας βραχυχρόνιας μίσθωσης στα αστικά κέντρα. Μια αποτελεσματική στεγαστική πολιτική οφείλει να στηρίζεται σε μέτρα που ενισχύουν την προσφορά κατοικιών και βελτιώνουν την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, χωρίς να προκαλούν δυσανάλογες στρεβλώσεις στην αγορά ή να αποθαρρύνουν την αναβάθμιση των ακινήτων.