Αρχική Mέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών...ΜΕΡΟΣ Α΄ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ, ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΦΕΙΛΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ (Άρθρα 3-7)Σχόλιο του χρήστη Νίκος Γεωργακόπουλος | 10 Ιουνίου 2026, 20:47
  • Σχόλιο του χρήστη 'Νίκος Γεωργακόπουλος' | 10 Ιουνίου 2026, 20:47

    Παρατηρήσεις – Ενστάσεις επί του άρθρου 5 Άρθρο 111 ν. 4446/2016 Μέτρα για την ενίσχυση του αποθέματος προσιτής κατοικίας – Ρυθμίσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση 1. Γενική τοποθέτηση: ανάγκη για τεκμηριωμένα, αναλογικά και αξιολογήσιμα μέτρα Ο στόχος της ενίσχυσης της στεγαστικής πολιτικής και της αύξησης του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών είναι απολύτως κρίσιμος και κοινωνικά αναγκαίος. Ωστόσο, τα μέτρα που επιλέγονται για την επίτευξή του οφείλουν να είναι **τεκμηριωμένα, αναλογικά, στοχευμένα και αξιολογήσιμα**. Ιδίως όταν θεσπίζονται γεωγραφικοί περιορισμοί που επηρεάζουν άμεσα την αγορά ακινήτων, την επενδυτική δραστηριότητα, την αξία περιουσιακών στοιχείων και τη λειτουργία μιας νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας, είναι αναγκαίο να προηγείται και να ακολουθεί **ουσιαστική μελέτη επιπτώσεων**. Η επιβολή περιοριστικών μέτρων χωρίς σαφείς δείκτες επιτυχίας, χωρίς δημόσια διαθέσιμα στοιχεία και χωρίς μηχανισμό επανεξέτασης ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε ρυθμίσεις με υψηλό οικονομικό και κοινωνικό κόστος, χωρίς αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. **Πρόταση:** Να προβλεφθεί ρητά ότι κάθε περιοριστικό μέτρο στη βραχυχρόνια μίσθωση συνοδεύεται από: - δημόσια έκθεση τεκμηρίωσης πριν από την εφαρμογή του, - προκαθορισμένους και μετρήσιμους δείκτες αξιολόγησης, - περιοδική δημόσια αποτίμηση των αποτελεσμάτων, - επανεξέταση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητάς του σε τακτά χρονικά διαστήματα. 2. Παράγραφος 2Α – Αθήνα: παράταση ή επέκταση χωρίς δημόσια τεκμηρίωση αποτελέσματος Η αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής για το 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων εφαρμόζεται ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2025. Παρά ταύτα, μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια, σαφής και μετρήσιμη αξιολόγηση που να αποδεικνύει ότι το μέτρο πέτυχε τον δηλωμένο στόχο του, δηλαδή: - την αποκλιμάκωση των ενοικίων, - την ουσιαστική αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, - ή τη βελτίωση της πρόσβασης των κατοίκων σε προσιτή στέγη. Η δυνατότητα παράτασης της αναστολής μέσω κοινής υπουργικής απόφασης, χωρίς θεσμικά κατοχυρωμένο πλαίσιο αξιολόγησης, λογοδοσίας και δημοσιοποίησης αποτελεσμάτων, δημιουργεί σημαντική **ρυθμιστική αβεβαιότητα**. Η αβεβαιότητα αυτή υπονομεύει: - τη νομική ασφάλεια, - την επενδυτική εμπιστοσύνη, - τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό ιδιοκτητών και επαγγελματιών, - την υλοποίηση ανακαινίσεων και αναβαθμίσεων ακινήτων. Αγορές όπως η αγορά ακινήτων απαιτούν σταθερό και προβλέψιμο κανονιστικό περιβάλλον, καθώς οι αποφάσεις επένδυσης λαμβάνονται με ορίζοντα πολλών ετών. **Πρόταση:** Τυχόν παράταση της αναστολής να επιτρέπεται μόνο κατόπιν δημόσιας έκθεσης αξιολόγησης, η οποία θα περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον δείκτες όπως: - μεταβολή μέσων ενοικίων ανά περιοχή, - αριθμός διαθέσιμων κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση, - αριθμός κενών κατοικιών, - νέες οικοδομικές άδειες και ανακαινίσεις, - στοιχεία συμμόρφωσης και παραβατικότητας, - επίδραση στα φορολογικά έσοδα και στην τοπική οικονομία. 3. Παράγραφος 2Β – Θεσσαλονίκη: επέκταση του ίδιου περιοριστικού μοντέλου χωρίς ειδική τεκμηρίωση Η εισαγωγή αντίστοιχης απαγόρευσης στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης από την 1η Ιουλίου 2026 συνιστά επέκταση του ίδιου περιοριστικού εργαλείου σε νέα πόλη. Ωστόσο, η επέκταση αυτή προτείνεται χωρίς να έχει προηγηθεί: - ανεξάρτητη και δημόσια αποτίμηση της εφαρμογής του μέτρου στην Αθήνα, - τεκμηρίωση ότι το μέτρο είχε πράγματι θετικό αποτέλεσμα, - ειδική ανάλυση των συνθηκών της αγοράς κατοικίας στη Θεσσαλονίκη, - σύγκριση με εναλλακτικά, ηπιότερα και πιο στοχευμένα μέτρα. Η εφαρμογή περιορισμών μεγάλης έντασης με λογική “copy–paste” δεν συνιστά ορθό τρόπο άσκησης δημόσιας πολιτικής. Κάθε πόλη έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά ως προς την αγορά κατοικίας, την τουριστική ζήτηση, το ποσοστό κενών ακινήτων, τη φοιτητική στέγη, τις ανακαινίσεις, την οικοδομική δραστηριότητα και τις κοινωνικές ανάγκες. **Θεμελιώδης ένσταση:** Δεν είναι θεσμικά ορθό ούτε οικονομικά ασφαλές να επεκτείνονται περιορισμοί μεγάλης έντασης σε νέα γεωγραφικά πεδία χωρίς προηγούμενη απόδειξη αποτελεσματικότητας στο αρχικό πεδίο εφαρμογής και χωρίς ειδικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι το συγκεκριμένο μέτρο είναι αναγκαίο, πρόσφορο και αναλογικό. **Πρόταση:** Να ανασταλεί η εφαρμογή της παραγράφου 2Β έως ότου: - ολοκληρωθεί ανεξάρτητη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της παραγράφου 2Α στην Αθήνα, - δημοσιοποιηθούν αναλυτικά στοιχεία για την αγορά κατοικίας στη Θεσσαλονίκη, - εξεταστούν ηπιότερες παρεμβάσεις, - τεκμηριωθεί ειδικά ότι η απαγόρευση νέων εγγραφών αποτελεί το κατάλληλο και αναλογικό μέτρο. 4. Παράγραφος 2Γ – Μεταβιβάσεις: δυσανάλογη ρύθμιση που παγώνει την αγορά και τιμωρεί τις ανακαινίσεις Η παράγραφος 2Γ προβλέπει ότι ακίνητα που βρίσκονται στις περιοχές των παραγράφων 2Α και 2Β και μεταβιβάζονται για οποιαδήποτε αιτία —πώληση, δωρεά, γονική παροχή ή κληρονομιά— διαγράφονται από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και δεν δύνανται να επανεγγραφούν για όσο ισχύει ο περιορισμός. Η διάταξη αυτή είναι η πλέον προβληματική, καθώς δεν περιορίζεται στο να αποτρέψει την αύξηση νέων εγγραφών. Αντιθέτως, οδηγεί σταδιακά σε **απομείωση και τελικά αποψίλωση των ήδη νόμιμα υφιστάμενων εγγραφών**, ακόμη και όταν πρόκειται για το ίδιο ακριβώς ακίνητο. Η ρύθμιση αυτή λειτουργεί ως ισχυρό αντικίνητρο για: - **συναλλαγές**, καθώς παγώνει μεταβιβάσεις και επηρεάζει αρνητικά τις αξίες ακινήτων, - **ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις**, καθώς αποθαρρύνει επενδύσεις σε ακίνητα των οποίων η νόμιμη αξιοποίηση μπορεί να μηδενιστεί με μία μεταβίβαση, - **αναζωογόνηση του κτιριακού αποθέματος**, ιδίως στα κέντρα των πόλεων, - **οικογενειακές μεταβιβάσεις και κληρονομιές**, οι οποίες είναι αναπόφευκτες και δεν αποτελούν κερδοσκοπική επέκταση της αγοράς. Το πρακτικό αποτέλεσμα της διάταξης είναι ότι, σε βάθος χρόνου, η νόμιμη αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης θα εξαφανίζεται σταδιακά από τα κέντρα των πόλεων όχι λόγω αξιολόγησης ή στοχευμένης πολιτικής, αλλά μέσω μιας αυτόματης αποψίλωσης του Μητρώου. Αυτό δεν συνιστά ορθολογική στεγαστική πολιτική. Συνιστά διαρθρωτική αποδόμηση μιας νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας, με σοβαρές παρενέργειες σε: - τουριστική δραστηριότητα, - τοπικές επιχειρήσεις, - φορολογικά έσοδα, - απασχόληση, - συντήρηση και αναβάθμιση κτιρίων, - αξίες ακινήτων, - ασφάλεια δικαίου. Η διάταξη είναι επίσης προβληματική διότι εξομοιώνει ανόμοιες περιπτώσεις. Μία κληρονομιά ή γονική παροχή δεν αποτελεί νέα είσοδο ακινήτου στην αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης. Πρόκειται για συνέχιση της ίδιας υφιστάμενης κατάστασης, με αλλαγή κυριότητας. **Πρόταση – ελάχιστη θεσμική διόρθωση:** Η κατοχή Αριθμού Μητρώου Ακινήτου να μην χάνεται λόγω μεταβίβασης. Αντιθέτως, να προβλεφθεί διαδικασία μεταφοράς ή επικαιροποίησης της υφιστάμενης εγγραφής στον νέο κύριο, με νέο ΑΤΑΚ και επικαιροποιημένα στοιχεία, υπό τις ίδιες υποχρεώσεις συμμόρφωσης. Με απλά λόγια: **Αλλαγή ιδιοκτησίας δεν πρέπει να ισοδυναμεί με μηδενισμό νόμιμου δικαιώματος χρήσης.** Εναλλακτικά, εφόσον ο στόχος του νομοθέτη είναι να μην αυξηθεί ο συνολικός αριθμός εγγραφών, μπορεί να εφαρμοστεί μοντέλο: **“replacement without expansion”**, δηλαδή: - επιτρέπεται η επανεγγραφή μόνο ως συνέχιση υφιστάμενης εγγραφής του ίδιου ακινήτου, - δεν επιτρέπεται νέα πρόσθετη εγγραφή, - δεν αυξάνεται το συνολικό απόθεμα ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, - διατηρείται όμως η αξία, η λειτουργικότητα και η συνέχεια μιας ήδη νόμιμης δραστηριότητας. 5. Συμπέρασμα Η ανάγκη ενίσχυσης της προσιτής κατοικίας είναι αδιαμφισβήτητη. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις στη βραχυχρόνια μίσθωση πρέπει να στηρίζονται σε στοιχεία, να είναι αναλογικές και να μην προκαλούν ανεπιθύμητες παρενέργειες στην αγορά ακινήτων, στις ανακαινίσεις, στην τοπική οικονομία και στη νομική ασφάλεια. Ιδίως: - η παράταση των περιορισμών στην Αθήνα πρέπει να συνδέεται με δημόσια αξιολόγηση αποτελεσμάτων, - η επέκταση στη Θεσσαλονίκη πρέπει να ανασταλεί μέχρι να υπάρξει ειδική τεκμηρίωση, - η διάταξη περί μεταβιβάσεων πρέπει να διορθωθεί άμεσα, ώστε η αλλαγή κυριότητας να μην οδηγεί σε απώλεια υφιστάμενης νόμιμης εγγραφής. Η ορθή ρύθμιση δεν πρέπει να αποδομεί σταδιακά μια νόμιμη δραστηριότητα, αλλά να επιτυγχάνει ισορροπία μεταξύ στεγαστικής πολιτικής, οικονομικής δραστηριότητας, φορολογικής συμμόρφωσης και ασφάλειας δικαίου.