• Σχόλιο του χρήστη 'ΕΝΩΣΗ ΜΕΛΩΝ Ν.Σ.Κ.' | 5 Φεβρουαρίου 2026, 15:11

    Παρατηρήσεις Ένωσης Μελών Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Ι. Εισαγωγικό σχόλιο : Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης εισάγουν μια εξαιρετικά πιεστική προθεσμία για τις εκκρεμείς υποθέσεις, η οποία ελλοχεύει σοβαρό κίνδυνο απώλειας δικαιωμάτων, ειδικά για το Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ που διαχειρίζονται τεράστιο όγκο υποθέσεων. ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 19 του σχεδίου: Αναμορφώνεται το άρθρο 495 ΚΠολΔ με προσθήκη νέας παρ. 7 που ορίζει ότι για όσες εφέσεις έχουν κατατεθεί έως την 31η.12.2025 στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση, πρέπει να ζητηθεί ο προσδιορισμός τους στο αρμόδιο δικαστήριο το αργότερο έως την 31η.12.2026 και προβλέπει ως κύρωση ότι αν παρέλθει η ημερομηνία αυτή χωρίς να ζητηθεί ο προσδιορισμός, το ένδικο μέσο λογίζεται ως μη ασκηθέν. Σύμφωνα με το άρθρο 26 του σχεδίου στην παρ. 5 του άρθρο 568 ΚΠολΔ προβλέπονται αντίστοιχες ρυθμίσεις για τον προσδιορισμό δικασίμου στην αναίρεση, με στόχο την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων. Οι προτεινόμενες ως άνω ρυθμίσεις, οι οποίες επιβάλλουν τον προσδιορισμό όλων των εκκρεμών ενδίκων μέσων εντός ενός έτους (έως 31.12.2026) επί ποινή να θεωρηθεί το ένδικο μέσο "μη ασκηθέν", κρίνονται υπέρμετρα επαχθείς και πρακτικά ανεφάρμοστες για τους ακόλουθους λόγους: 1. Το Δημόσιο, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ και οι νομικοί τους παραστάτες (ΝΣΚ, νομικές υπηρεσίες φορέων) διαχειρίζονται χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις σε όλη την επικράτεια. Η υποχρέωση μαζικού προσδιορισμού μέσα σε 12 μήνες θα οδηγήσει σε αντικειμενική αδυναμία ανταπόκρισης, με αποτέλεσμα την απώλεια ενδίκων μέσων χωρίς υπαιτιότητα των διαδίκων αλλά λόγω δομικών αδυναμιών. 2. Η απώλεια ενδίκων μέσων που ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα από το Δημόσιο κατά αποφάσεων που επιδικάζουν υπέρογκα ποσά, θα επιφέρει ανεπανόρθωτη ζημία στα δημόσια οικονομικά. Και τούτο γιατί, για υποθέσεις με οικονομικό αντικείμενο σε βάρος του Δημοσίου, περιοδικές παροχές, αποζημιώσεις κλπ, η θέση ασφυκτικών προθεσμιών για τον προσδιορισμό της συζήτησης ένδικου μέσου, δημιουργεί τον κίνδυνο να καταστούν αμετάκλητες οι σχετικές αποφάσεις και να υποχρεωθεί το Δημόσιο στην καταβολή απρόβλεπτων ποσών, με δεδομένο ότι στις αστικές δίκες ισχύει το συζητητικό σύστημα και την πρωτοβουλία του προσδιορισμού την έχει ο επιμελέστερος των διαδίκων. 3. Η κύρωση να λογίζεται ως "μη ασκηθέν" το ένδικο μέσο είναι η βαρύτερη δυνατή δικονομική συνέπεια. Η επιβολή της για παράλειψη μιας τυπικής πράξης (προσδιορισμός), εν μέσω μιας τόσο σύντομης προθεσμίας, προσκρούει στην αρχή της δίκαιης δίκης (άρθρο 6 ΕΣΔΑ) και στο δικαίωμα δικαστικής προστασίας (άρθρο 20 Συντ.). ΙΙΙ. Προτείνουμε αντί των ως άνω ρυθμίσεων: -Επιμήκυνση της προβλεπόμενης προθεσμίας: Η προθεσμία προσδιορισμού να οριστεί τουλάχιστον σε τρία (3) έτη (έως 31.12.2028), ώστε να καταστεί εφικτός ο έλεγχος των αρχείων από τους νομικούς παραστάτες του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ ή -Κλιμακωτός Προσδιορισμός των ασκηθέντων ενδίκων μέσων: Ο προσδιορισμός να γίνεται κλιμακωτά ανάλογα με το έτος κατάθεσης του ενδίκου μέσου (π.χ. τα παλαιότερα πρώτα) και ο χρόνος έναρξης της προθεσμίας προσδιορισμού τους να αφορά αυτά που εκκρεμεί ο προσδιορισμός του π.χ. πέραν της τελευταίας δεκαετίας ή - Ειδική Μέριμνα για το Δημόσιο, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ: Λόγω του όγκου των υποθέσεων, να προβλεφθεί ειδική διαδικασία αυτόματου προσδιορισμού των ασκηθέντων ενδίκων μέσων από τις γραμματείες των δικαστηρίων για τις υποθέσεις όπου διάδικος είναι το Δημόσιο, ΟΤΑ ή ΝΠΔΔ. - Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να αποτραπεί το ενδεχόμενο να οδηγηθούμε στον μαζικό προσδιορισμό ένδικων μέσων από πλευράς του Ελληνικού Δημοσίου, αποκλειστικά προς αποφυγή απώλειας δικαιωμάτων του. Τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα τη δυσανάλογη επιβάρυνση των δικαστηρίων και θα αναιρούσε τον επιδιωκόμενο σκοπό της επιτάχυνσης της απονομής της δικαιοσύνης. Αντιθέτως, θα πρέπει να διασφαλιστεί επαρκές χρονικό περιθώριο, ώστε να καταστεί δυνατή η ουσιαστική αξιολόγηση και το φιλτράρισμα των εκκρεμών ενδίκων μέσων του Δημοσίου, έτσι ώστε, όπου συντρέχει περίπτωση, κατόπιν τήρησης των προβλεπόμενων εσωτερικών νόμιμων διαδικασιών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, να χωρήσει παραίτηση από ένδικα μέσα που κρίνονται αβάσιμα ή τα οποία ασκήθηκαν αποκλειστικά προς διαφύλαξη των σχετικών προθεσμιών.