Αρχική Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και συναφείς διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ – ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΜΠΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Άρθρο 3 Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου – Αντικατάσταση Πέμπτου Βιβλίου Αστικού ΚώδικαΣχόλιο του χρήστη ΜΙΧΑΗΛ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ | 6 Απριλίου 2026, 11:30
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΜΙΧΑΗΛ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ' | 6 Απριλίου 2026, 11:30

    ΆΡΘΡΟ 1892 Η υπό διαβούλευση ρύθμιση του άρθρου 1892 ΑΚ αποκαθιστά την κοινή λογική στους κόλπους του κληρονομικού δικαίου. Δυστυχώς η εν λόγω τομή, έρχεται αδικαιολόγητα και ανεπίτρεπτα καθυστερημένη τουλάχιστον κατά 16 χρόνια ήτοι τουλάχιστον από την έναρξη της ζοφερής οικονομικής κρίσης και εντεύθεν. Καθ’ όλα αυτά τα χρόνια η Πολιτεία υπήρξε σιωπηλός και αδιάφορος μάρτυρας των τεράστιων ουρών, που μέχρι και σήμερα σχηματίζονται έξω από τα γραφεία των δικαστηρίων από πολίτες, που προσέρχονταν σωρηδόν να αποποιηθούν κατάχρεες κληρονομίες αρκετές φορές μάλιστα άνευ ενεργητικού. Η αδιαμφισβήτητα ραγδαία αύξηση των αποποιήσεων αποδεικνύει περίτρανα πως εδώ και τουλάχιστον 16 χρόνια το άλλοτε τεκμήριο ότι οι κληρονομίες γίνονται κατά κανόνα αποδεκτές, μετατράπηκε σε σχεδόν αμάχητο τεκμήριο περί μη αποδοχής ήτοι περί βούλησης αποποίησης των κληρονομιών. Η κοινή λογική παραβιάστηκε βάναυσα εδώ και χρόνια και μόνο στη σκέψη ότι ο νόμος επιτρέπει να θεωρείται πως ο μη αποποιηθείς πολίτης αποδέχεται έστω και πλασματικά, κληρονομίες ακόμα κι αν τα χρέη αυτών ανέρχονται σε εκατομμύρια ευρώ, ενώ παράλληλα στερούνται ενεργητικού. Η πολιτεία ανέχεται δια της αδικαιολόγητης σιωπής της να ταλαιπωρούνται επί σειρά ετών οι πολίτες ενώπιον των δικαστηρίων, προσπαθώντας εναγωνίως να αποδείξουν και να πείσουν ότι «δεν είναι ελέφαντες», ότι τελούσαν σε πλάνη, ότι αγνοούσαν την επαγωγή της κληρονομίας. Εν τέλει δε η πολιτεία ανέχεται να καταστρέφονται και να περιέρχονται σε απόλυτο βιοτικό, κοινωνικό, οικονομικό τέλμα ανυποψίαστοι πολίτες, οι οποίοι ακόμη και δεκαετίες μετά το θάνατο του κληρονομούμενου γίνονται εν μία νυκτί αποδέκτες ατομικών ειδοποιήσεων, αγωγών κλπ που αφορούν σε χρέη εκ κληρονομίας. Εδώ και δεκαετίες το κληρονομικό δίκαιο, ιδίως στο πεδίο της εξ αδιαθέτου διαδοχής, δεν αποτελεί ρύθμιση που προάγει την κοινωνική ειρήνη αλλά έχει μετατραπεί σε ένα μηχανισμό ΠΑΓΙΔΕΥΣΗΣ και ταλαιπωρίας των πολιτών. Η ανεπίτρεπτη αυτή κατάσταση επιτείνεται περαιτέρω λόγω της ανασφάλειας δικαίου εκ της πληθώρας ερμηνειών των κληρονομικών διατάξεων, της ετερότητας των ερμηνευτικών προσεγγίσεων και αντιθέσεων μεταξύ θεωρίας και νομολογίας. Με την επιχειρούμενη αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου η Πολιτεία οφείλει να αποδείξει ότι έχει επαρκώς αντιληφθεί πως ο πολίτης – κληρονόμος χρήζει προστασίας. Εν προκειμένω αναφορικά με τη διάταξη της 1892 ΑΚ, η πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει την ατομική περιουσία του κληρονόμου , καθιστώντας αυτή ΜΗ ΥΠΕΓΓΥΑ για την ικανοποίηση των τυχόν χρεών της κληρονομίας. Προς το σκοπό αυτό προτείνεται: α) η έναρξη ισχύος της υπό διαβούλευση διάταξης του άρθρου 1892ΑΚ αναφορικά με την ευθύνη του κληρονόμου, από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και όχι από 16/9/2026. β) η νομοθέτηση αυτοτελούς διάταξης με την οποία θα διευκρινίζεται ότι η εν λόγω θεσπιζόμενη ρύθμιση περί μη ευθύνης του κληρονόμου με την ατομική του περιουσία, καταλαμβάνει κάθε υφιστάμενη κληρονομία ανεξαρτήτως του χρόνου θανάτου του κληρονομούμενου και ανεξαρτήτως του εάν έλαβε ή όχι χώρα αποποίηση της κληρονομίας. Η αυτοτελώς νομοθετούμενη διάταξη δέον να ορίζει παράλληλα ότι απαγορεύεται η διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης εις βάρος της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου για πάσης φύσεως χρέη της κληρονομίας ανεξαρτήτως του χρόνου θανάτου του κληρονομούμενου, ορίζοντας ταυτόχρονα τις προϋποθέσεις δικαστικής προσβολής ήδη εκκρεμών πράξεων εκτέλεσης κατά ατομικής περιουσίας κληρονόμου για χρέη της κληρονομίας, πλην εξαιρετικώς αυτών που έχουν ήδη κριθεί και καταστεί δικαστικώς αμετάκλητες. Τυγχάνει επιτακτική ανάγκη, έστω και δι’ αυτού του τρόπου, η Πολιτεία να αποκαταστήσει εν τίνι μέτρω την επί σειρά ετών ανεπίτρεπτη και αδικαιολόγητη παράλειψή της να προστατεύσει τους πολίτες που εγκλωβίστηκαν και παγιδεύτηκαν στην αβεβαιότητα, την ανασφάλεια και τις εγγενείς αδυναμίες του μηχανισμού αποποίησης κληρονομίας, ταλαιπωρούμενοι και καταδιωκόμενοι, παρά τη δεδομένη έστω και ως αυτονόητα εικαζόμενη βούλησή τους να μην αποδεχθούν κατάχρεες κληρονομίες.