Αρχική Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και συναφείς διατάξειςΆρθρο 2 ΑντικείμενοΣχόλιο του χρήστη Στυλιανός Καμπουρακης | 13 Απριλίου 2026, 03:52
- Αρχική
- Πρωθυπουργός της Ελλάδας
- Ανοικτή Διακυβέρνηση
- Δικτυακός Τόπος Υπουργείου
- Διαβουλεύσεις Υπουργείων
Προτείνεται να προστεθεί ειδική ρύθμιση στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου για τους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, όταν αποδεικνύεται ότι τα χρήματα προέρχονται αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από έναν μόνο συνδικαιούχο, ενώ ο έτερος συνδικαιούχος έχει προστεθεί απλώς για λόγους διευκόλυνσης της διαχείρισης, αναλήψεων ή πληρωμών. Στην πράξη, ιδίως σε οικογενειακές σχέσεις, είναι εξαιρετικά συνηθισμένο ένας ηλικιωμένος, ένας αδελφός, ένας γονέας ή συγγενής να προσθέτει δεύτερο όνομα σε τραπεζικό λογαριασμό όχι επειδή θέλει να στερήσει τους κληρονόμους του από την περιουσία του, αλλά μόνο για λόγους πρακτικής εξυπηρέτησης. Πολύ συχνά ο δεύτερος συνδικαιούχος δεν συνεισφέρει χρήματα στον λογαριασμό, δεν έχει πραγματικό περιουσιακό δικαίωμα επί των καταθέσεων και υπάρχει μόνο για να βοηθά τον κύριο δικαιούχο στις τραπεζικές συναλλαγές. Παρ’ όλα αυτά, με το ισχύον καθεστώς, μετά τον θάνατο του πραγματικού καταθέτη, ο επιζών συνδικαιούχος μπορεί να εμφανίζεται ως μόνος δικαιούχος έναντι της τράπεζας, με αποτέλεσμα οι νόμιμοι κληρονόμοι να αναγκάζονται να εμπλέκονται σε χρονοβόρες, δαπανηρές και εξαντλητικές δικαστικές διαδικασίες για να διεκδικήσουν χρήματα που στην ουσία ανήκαν στον θανόντα. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα δικαιοσύνης και ασφάλειας δικαίου. Δεν είναι ορθό να εξισώνεται πάντοτε ο τυπικός συνδικαιούχος με τον πραγματικό κύριο των χρημάτων, ούτε να θεωρείται αυτονόητο ότι η προσθήκη δεύτερου ονόματος σε έναν λογαριασμό σημαίνει και πρόθεση μεταβίβασης ολόκληρης της κατάθεσης σε αυτόν, αποκλείοντας τα παιδιά και τους λοιπούς κληρονόμους του αποβιώσαντος. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ρητά ότι οι τράπεζες οφείλουν να διευκολύνουν τους κληρονόμους και όχι να τους αποκρούουν ή να δυσχεραίνουν τη θέση τους έναντι του επιζώντος συνδικαιούχου. Σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις, οι κληρονόμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με άρνηση ή υπερβολικά εμπόδια στην πρόσβαση σε κρίσιμα στοιχεία, όπως η σύμβαση του λογαριασμού, το είδος του κοινού λογαριασμού, οι κινήσεις, τα υπόλοιπα και τα έγγραφα από τα οποία μπορεί να προκύπτει ποιος ήταν ο πραγματικός δικαιούχος των χρημάτων. Η πρακτική αυτή δημιουργεί ανισότητα, διότι ο επιζών συνδικαιούχος εμφανίζεται εξαρχής σε πλεονεκτικότερη θέση, ενώ οι κληρονόμοι αναγκάζονται να ξεκινούν από μειονεκτική αφετηρία και να τρέχουν δικαστικά μόνο και μόνο για να μάθουν την αλήθεια. Για τον λόγο αυτό προτείνεται: 1) να θεσπιστεί ρητά ότι, όταν αποδεικνύεται από τις κινήσεις του λογαριασμού, από τα εισοδήματα, τις καταθέσεις, τα έγγραφα και τα λοιπά αποδεικτικά μέσα ότι τα χρήματα ανήκαν αποκλειστικά ή κυρίως σε έναν μόνο συνδικαιούχο, οι κληρονόμοι του να έχουν άμεσο και σαφές δικαίωμα να τα διεκδικούν χωρίς να επιβαρύνονται με δυσανάλογο δικαστικό αγώνα, 2) να προβλεφθεί ότι οι τράπεζες οφείλουν να διευκολύνουν τους κληρονόμους στην αναζήτηση της αλήθειας, χορηγώντας χωρίς αδικαιολόγητα εμπόδια τα αναγκαία στοιχεία, όπως τη σύμβαση του λογαριασμού, το είδος του κοινού λογαριασμού, τις κινήσεις, τα υπόλοιπα και κάθε κρίσιμο έγγραφο που απαιτείται για τη διαπίστωση του ποιος ήταν ο πραγματικός κύριος των χρημάτων, ώστε να μην αποκρούουν ή να δυσχεραίνουν αδικαιολόγητα τη θέση των κληρονόμων έναντι του επιζώντος συνδικαιούχου, 3) να προβλεφθεί ειδικός κανόνας ότι, όταν ο δεύτερος συνδικαιούχος αποδεικνύεται πως μπήκε μόνο για λόγους διευκόλυνσης και όχι ως πραγματικός συνεισφέρων ή συνκύριος των καταθέσεων, τα ποσά που αντιστοιχούν στον αποβιώσαντα να περιέρχονται στην κληρονομία του και όχι να παραμένουν αυτομάτως στον επιζώντα συνδικαιούχο, 4) να υποχρεούνται οι τράπεζες, κατά το άνοιγμα κοινού λογαριασμού, να ενημερώνουν με σαφή, ειδική και κατανοητή δήλωση όλους τους καταθέτες για τις κληρονομικές συνέπειες της επιλογής αυτής, ώστε να μην δημιουργούνται στο μέλλον τραγικές παρεξηγήσεις και αδικίες σε βάρος των οικογενειών. Η αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου είναι ευκαιρία να αντιμετωπιστεί ένα υπαρκτό και σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα. Πρέπει να προστατεύεται ο πραγματικός χαρακτήρας της περιουσίας και να μη μένουν οι κληρονόμοι στο έλεος μιας τυπικής τραπεζικής εγγραφής, όταν αποδεικνύεται ότι ο επιζών συνδικαιούχος δεν ήταν ο πραγματικός δικαιούχος των χρημάτων αλλά ένα πρόσωπο που είχε προστεθεί μόνο για διευκόλυνση.