Αρχική Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και συναφείς διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ – ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΜΠΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Άρθρο 3 Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου – Αντικατάσταση Πέμπτου Βιβλίου Αστικού ΚώδικαΣχόλιο του χρήστη Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) | 20 Απριλίου 2026, 08:02
  • Σχόλιο του χρήστη 'Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.)' | 20 Απριλίου 2026, 08:02

    Άρθρο 1729 "Αδυναμία σύμπραξης ως μάρτυρα σε διαθήκη" Η περίπτωση (1) του άρθρου 1729 «Αδυναμία σύμπραξης ως μάρτυρα σε διαθήκη», η οποία προβλέπει ότι, μεταξύ άλλων, ως μάρτυρες δεν μπορούν να συμπράττουν όσοι δεν έχουν καθόλου όραση ή ακοή, χρήζει επανεξέτασης ως προς τη συμβατότητά της με τη Σύμβαση των ΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες. Πιο συγκεκριμένα, η διάταξη αυτή εισάγει έναν γενικό και απόλυτο αποκλεισμό των ατόμων με αναπηρία όρασης και ακοής από τη συμμετοχή τους ως μάρτυρες σε διαθήκη, με βάση την αναπηρία τους. Ωστόσο, ο εν λόγω αποκλεισμός, σύμφωνα με τη Σύμβαση, συνιστά δυσμενή διάκριση εις βάρος τους. Σύμφωνα με τη Σύμβαση και το Γενικό Σχόλιο 1 της Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες σχετικά με το άρθρο 12 (ισότητα ενώπιον του νόμου), τα κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους σε ίση βάση με τα άτομα χωρίς αναπηρία, μέσω της παροχής εύλογων προσαρμογών. Συνεπώς, τα άτομα με αναπηρία όρασης ή ακοής, με την παροχή κατάλληλων προσαρμογών, όπως η χρήση της γραφής Braille και της διερμηνείας στην ελληνική νοηματική γλώσσα, είναι σε θέση να αντιληφθούν πλήρως το περιεχόμενο και τη διαδικασία σύνταξης της διαθήκης και να επιτελέσουν τον ρόλο τους ως μάρτυρες. Επιπρόσθετα, το πρόβλημα της εν λόγω διάταξης γίνεται εντονότερο αν συνεκτιμηθούν τα άρθρα 1736 και 1737 του παρόντος σχεδίου νόμου, τα οποία αναγνωρίζουν ότι η αναπηρία, συγκεκριμένα η κώφωση, δεν αποκλείει ένα άτομο από τη σύνταξη διαθήκης, αλλά αντιμετωπίζεται με την πρόβλεψη ειδικών διαδικαστικών εγγυήσεων. Η αντίθεση αυτή -μεταξύ των άρθρων 1729 και 1736 και 1737- υποδηλώνει ότι ο πλήρης αποκλεισμός που προβλέπει το άρθρο 1729 από τον ρόλο του μάρτυρα δεν είναι αναγκαίος, καθώς μπορούν να ληφθούν λιγότερο περιοριστικά μέτρα. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η περίπτωση (1) του άρθρου 1729 έρχεται σε αντίθεση με τα άρθρα 5 (ισότητα και μη διάκριση), 9 (προσβασιμότητα), 12 (ισότητα ενώπιον του νόμου) και 13 (πρόσβαση στη δικαιοσύνη) της Σύμβασης, στο μέτρο που δεν προβλέπει τη δυνατότητα παροχής εύλογων προσαρμογών. Για τον λόγο αυτό προτείνουμε την κατάργηση της εν λόγω πρόβλεψης και την αντικατάστασή της με ρύθμιση που θα διασφαλίζει την παροχή των αναγκαίων εύλογων προσαρμογών για τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία ως μαρτύρων.