Αρχική Ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, σύσταση νέας κατηγορίας θέσεων Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης …ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΄ Θέματα λειτουργίας και οργάνωσης Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης (άρθρο 36)Σχόλιο του χρήστη Αναστασια Κόρδαρη | 3 Μαρτίου 2026, 15:14




Το κουκλοθέατρο αποτελεί μια αυτόνομη παραστατική τέχνη που τα τελευταία χρόνια κερδίζει σταθερά έδαφος και αναγνώριση στην Ελλάδα. Η δυναμική αυτή αποδεικνύεται από την παρουσία πολυάριθμων αξιόλογων ομάδων κουκλοθεάτρου, την εδραίωση διεθνών φεστιβάλ κουκλοθεάτρου (ενδεικτικά: Μαιρηβή-Αθήνα, Καλαμάτα, Κιλκίς), καθώς και από την έντονη ακαδημαϊκή έρευνα που διεξάγεται γύρω από το αντικείμενο. Πρόκειται για μια οικουμενική και πανάρχαια τέχνη, η οποία δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε παιδικό κοινό, αλλά διαθέτει μια ισχυρή παραστατική γλώσσα για ενήλικες. Η κούκλα, ως καλλιτεχνικό μέσο, έχει μελετηθεί διεξοδικά από κορυφαίους θεωρητικούς και πρακτικούς παγκοσμίως (όπως οι Sergei Obraztsov, Edward Gordon Craig, Henryk Jurkowski, κ.ά.), αλλά και από διακεκριμένους Έλληνες ακαδημαϊκούς (όπως Ελ. Θεοχάρη-Περάκη, Απ. Μαγουλιώτης, Β. Πούχνερ, Αντ. Παρούση, Άλκ. Κοντογιάννη, Μ. Βελιώτη κ.α.). Το κουκλοθέατρο χαρακτηρίζεται από μια μοναδική καλλιτεχνική πολυπλοκότητα, καθώς συνδυάζει οργανικά σχεδόν όλα τα είδη των τεχνών, όπως εικαστικά (ζωγραφική, γλυπτική, κατασκευή), παραστατικές τέχνες (Θέατρο, μιμική, θέατρο μάσκας, θέατρο αντικειμένων, χορός) αλλά και τεχνικές δεξιότητες (φωτισμός, σκηνογραφία, ήχος, ηλεκτρολογία κτλ) και οργάνωση, παραγωγή, προώθηση και διαχείριση παραστάσεων. Ως εκ τούτου, ο σύγχρονος κουκλοπαίκτης οφείλει να διαθέτει ένα ευρύτατο φάσμα γνώσεων και δεξιοτήτων. Η ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα σπουδών που θα καλύπτει αυτά τα πεδία είναι επιτακτική. Επιπροσθέτως, ο ρόλος του κουκλοθεάτρου στην εκπαίδευση είναι θεμελιώδης. Ήδη περιλαμβάνεται στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών του Υπουργείου Παιδείας για το Νηπιαγωγείο (βλ. ΑΠΣ και Οδηγό Νηπιαγωγού 2022, σ. 132-140), όπου αναγνωρίζεται η αξία της κούκλας ως εργαλείο έκφρασης και μάθησης. Η ένταξη του κουκλοθεάτρου στη νέα Σχολή Παραστατικών Τεχνών θα πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνει μαθήματα στο πεδίο "Τέχνες και Εκπαίδευση", ώστε να υποστηριχθεί η σύνδεση της τέχνης του κουκλοθέατρου με την παιδαγωγική διαδικασία. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στην Ελλάδα δεν υφίσταται δημόσιος φορέας επαγγελματικής εκπαίδευσης για το κουκλοθέατρο, με αποτέλεσμα οι καλλιτέχνες να καταφεύγουν σε ιδιωτικά σεμινάρια ή σπουδές στο εξωτερικό, όπως επισημαίνει σε άλλο σχόλιο και η UNIMA Hellas (Ελληνικό Κέντρο της Διεθνούς Ένωσης Κουκλοθεάτρου). Ωστόσο, υπάρχουν λαμπρά διεθνή παραδείγματα σχολών για την τέχνη του κουκλοθεάτορυ που η χώρα μας οφείλει να ακολουθήσει: * Γαλλία: École Nationale Supérieure des Arts de la Marionnette (ESNAM) στο Charleville-Mézières (1987). * Τσεχία: Ακαδημία DAMU (Πράγα) με εξειδικευμένη κατεύθυνση και μεταπτυχιακά προγράμματα (1952). * Μεγάλη Βρετανία: Royal Central School of Speech and Drama (Puppetry: Design and Performance) BA (1997) και MA (1995). * Βουλγαρία: Εθνική Ακαδημία Θεάτρου και Κινηματογράφου με ξεχωριστό τμήμα για το Κουκλοθέτρο (NATFA, 1962). Αυτά τα παραδείγματα υπογραμμίζουν ότι το κουκλοθέατρο απαιτεί μακροχρόνια, συστηματική και υψηλού επιπέδου θεωρητική και πρακτική κατάρτιση. Επομένως, ως κουκλοπαίκτρια, εκπαιδευτικός και ερευνήτρια, ζητώ τη συμπερίληψη του κουκλοθεάτρου στη νέα Σχολή Παραστατικών Τεχνών, όχι μόνο ως μεμονωμένο μάθημα, αλλά ως διακριτή κατεύθυνση σπουδών. Η κίνηση αυτή θα αναβαθμίσει το καλλιτεχνικό τοπίο της χώρας και θα προσφέρει στους νέους δημιουργούς τα εφόδια που απαιτεί μια τόσο σύνθετη και απαιτητική τέχνη.