Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'Ντίνα Τρούτπεγλη' | 4 Μαρτίου 2026, 13:11

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Άρθρο 71 –Σχολικές Βιβλιοθήκες Στο άρθρο 71 προβλέπεται ότι η σχολική βιβλιοθήκη ορίζεται ως φυσικός και ψηφιακός χώρος μάθησης και δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αποθήκη βιβλίων, αλλά ως οργανωμένη συλλογή υλικών και ψηφιακών τεκμηρίων. Επιπλέον, γίνεται αναφορά τόσο στη δημιουργία δικτύων βιβλιοθηκών αλλά και στο «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών». Αρχικά, είναι θετικό ότι κατοχυρώνεται θεσμικά η ύπαρξη και λειτουργία σχολικής βιβλιοθήκης σε κάθε σχολείο. Όμως: • Δεν καθορίζεται πουθενά το ελάχιστο επίπεδο υποδομών και εξοπλισμού ούτε πώς θα βρεθούν οι χώροι που θα στεγάσουν τις σχολικές βιβλιοθήκες. • Δεν προβλέπεται ποιος θα είναι ο χρόνος και το ωράριο λειτουργίας τους (θα εναρμονίζεται με το ωρολόγιο πρόγραμμα του κάθε σχολείου;). • Δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο θα ενισχυθεί η σύνδεση του σχολείου με την ευρύτερη κοινωνία, δεδομένου ότι οποιοσδήποτε εκτός της σχολικής κοινότητας (ακόμη και γονέας μαθητή/μαθητρίας) χρειάζεται άδεια για να μπει στον φυσικό χώρο του σχολείου. • Δεν προβλέπεται πουθενά ο τρόπος με τον οποίο οι σχολικές βιβλιοθήκες θα ενισχύσουν τη λειτουργία των νηπιαγωγείων, για τα οποία η λειτουργία των Κινητών Βιβλιοθηκών έχει αποδείξει ότι είναι ζωτικής σημασίας η χρήση παιδικών λογοτεχνικών και πληροφοριακών βιβλίων για την επίτευξη του παιδαγωγικού τους ρόλου. • Είναι πολύ γενική και ασαφής η αναφορά των δικτύων και της διασύνδεσης των σχολικών, και όχι μόνο, βιβλιοθηκών και δεν προσδιορίζονται οι φορείς που θα είναι υπεύθυνοι για τη «διαλειτουργικότητα», έννοια που αποτελεί διαχρονικό ζητούμενο για την παγκόσμια βιβλιοθηκονομική κοινότητα. • Για την ψηφιακή πλατφόρμα «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών» δεν διευκρινίζεται ποιο ακριβώς θα είναι το περιεχόμενο και η λειτουργία της, ποιος θα έχει την επιστημονική αλλά και την τεχνική ευθύνη και υποστήριξή της, αν θα υπάρξει υποχρεωτική επιμόρφωση για τη χρήση της και ποια είναι η πρόβλεψη για την μακροπρόθεσμη συντήρηση και βιωσιμότητά της. Άρθρο 72 - Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών Στις αρμοδιότητες της Ε.Σ.Ε.Σ.Β. παρατηρείται έμφαση στην επιλογή και ανάπτυξη των συλλογών, ενώ ζητήματα βιβλιοθηκονομικής επεξεργασίας (τεκμηρίωση, πρότυπα καταλογογράφησης, μεταδεδομένα, τεχνικές προδιαγραφές, διαλειτουργικότητα συστημάτων) αναφέρονται αποσπασματικά και χωρίς σαφή θεσμική συνοχή. Η αναφορά σε «επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια» περιορίζεται στη διαδικασία επιλογής υλικού, χωρίς να προβλέπεται ρητά ότι η επιστημονική τεκμηρίωση οφείλει να διέπει και: – την επιλογή βιβλιοθηκονομικών προτύπων και κανόνων, – την υιοθέτηση μεταδεδομένων και σχημάτων περιγραφής, – τις πολιτικές καταλογογράφησης και θεματικής ευρετηρίασης, – τη διασφάλιση προσβασιμότητας και διαλειτουργικότητας μεταξύ διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων. Προτείνεται η ρητή προσθήκη αρμοδιότητας της Ε.Σ.Ε.Σ.Β. για τον καθορισμό επιστημονικά τεκμηριωμένων προτύπων και πολιτικών βιβλιοθηκονομικής επεξεργασίας, ώστε να διασφαλίζεται η ενιαία λειτουργία, η διαλειτουργικότητα και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του «Ψηφιακού Οικοσυστήματος Σχολικών Βιβλιοθηκών». Άρθρο 73 – Στελέχωση Σχολικών Βιβλιοθηκών Ενώ κατοχυρώνεται θεσμικά ο ρόλος του υπεύθυνου της βιβλιοθήκης και αναγνωρίζεται η ανάγκη στελέχωσης των σχολικών βιβλιοθηκών με εξειδικευμένο προσωπικό (δίνοντας προτεραιότητα σε επιστήμονες της πληροφόρησης) προβλέπονται μόνο 100 θέσεις βιβλιοθηκονόμων και μάλιστα χωρίς τα εχέγγυα της σταθερούς και αδιάλειπτης σχέσης εργασίας. Επιπλέον, δεν προβλέπεται υποχρεωτική οργανική θέση βιβλιοθηκονόμου ανά σχολείο ή συστάδας σχολείων. Ουσιαστικά οι 100 θέσεις καλύπτουν ένα απειροελάχιστο ποσοστό σχολείων με αποτέλεσμα, αν όντως λειτουργήσει αυτό το μοντέλο, να δημιουργηθούν σχολικές βιβλιοθήκες δύο ταχυτήτων που θα προδιαγράψουν και το μέλλον του θεσμού συνολικά, όπως έγινε πριν 20 περίπου χρόνια με τις 500 σχολικές βιβλιοθήκες του Επιχειρησιακού Προγράμματος ΕΠΕΑΕΚ του Β’ ΚΠΣ. Προτείνεται η αύξηση των οργανικών θέσεων, η πρόβλεψη ελάχιστης αναλογίας βιβλιοθηκονόμου ανά σχολική μονάδα ή συστάδα σχολείων και η διασφάλιση σταθερής σχέσης εργασίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη του θεσμού. Επίσης, η πρόβλεψη για ορισμό εκπαιδευτικού ως υπεύθυνου βιβλιοθήκης (όταν δεν έχει τοποθετηθεί βιβλιοθηκονόμος) στο άρθρο 71 εγείρει σοβαρά θέματα θεσμικής θωράκισης και επιστημονικά άρτιας λειτουργίας των βιβλιοθηκών. Ο εκπαιδευτικός θα είναι πλήρους απασχόλησης ή με «παράλληλο καθήκον»; Θα έχει εξειδικευμένη και αποδεδειγμένη γνώση βιβλιοθηκονομικών θεμάτων; Με ποια κριτήρια θα επιλέγεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων; Ουσιαστικά, το εν λόγω σημείο δημιουργεί θεσμική ασυμμετρία: ενώ για τον βιβλιοθηκονόμο καθορίζονται συγκεκριμένα επιστημονικά προσόντα, για τον εκπαιδευτικό δεν προβλέπονται ελάχιστα κριτήρια επιλογής, εξειδικευμένη επιμόρφωση ή σαφής καθορισμός καθηκόντων. Προτείνεται ο ορισμός εκπαιδευτικού ως συν-υπεύθυνου για τη σχολική βιβλιοθήκη, που θα έχει μόνο επικουρικό ρόλο και κυρίως σε θέματα εκπαιδευτικά και παιδαγωγικά και με σαφώς καθορισμένα αντικείμενα ευθύνης. Συνολικά, στα εν λόγω άρθρα θα έπρεπε να δοθεί περισσότερη βαρύτητα στη διασφάλιση υποδομών και σταθερής στελέχωσης και χρηματοδότησης και λιγότερο στην εκπαιδευτική ιεραρχία που θα είναι υπεύθυνη για τη συγκρότηση των καταλόγων με τα τεκμήρια που θα συμπεριληφθούν στις συλλογές των σχολικών βιβλιοθηκών. Η βιωσιμότητα του θεσμού δεν κρίνεται στην ιεραρχία, αλλά στην υποδομή, τη στελέχωση και τη σταθερή χρηματοδότηση.