Άρθρο 71
Σχολικές Βιβλιοθήκες – Αντικατάσταση άρθρου 43 ν. 1566/1985
Το άρθρο 43 του ν. 1566/1985 (Α’ 167), περί Σχολικών Βιβλιοθηκών, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 43
Σχολικές Βιβλιοθήκες
- α) Στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης λειτουργεί Σχολική Βιβλιοθήκη, η οποία παρέχει υπηρεσίες στους μαθητές, το εκπαιδευτικό προσωπικό, τα μέλη του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.), τα μέλη του Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (Ε.Β.Π.), το διοικητικό προσωπικό, καθώς και τους κατοίκους της έδρας του σχολείου. Η Σχολική Βιβλιοθήκη αποτελεί φυσικό και ψηφιακό χώρο μάθησης στο πλαίσιο της σχολικής μονάδας και διαθέτει οργανωμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη συλλογή έντυπου και ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού, κατάλληλου για τη σχολική κοινότητα που εξυπηρετεί, παρέχει υπηρεσίες πληροφόρησης, μάθησης και έρευνας στη σχολική κοινότητα και ενισχύει τη σύνδεση του σχολείου με την ευρύτερη κοινωνία.
β) Οι σχολικές μονάδες στις οποίες λειτουργούν Σχολικές Βιβλιοθήκες δύνανται να ομαδοποιούνται σε δίκτυα με απόφαση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης, ύστερα από εισήγηση του Διευθυντή Εκπαίδευσης και πρόταση των Συλλόγων Διδασκόντων των σχολικών μονάδων που θα συμμετέχουν στο δίκτυο. Τα δίκτυα των Σχολικών Βιβλιοθηκών συνεργάζονται με τα δίκτυα των Δημόσιων Βιβλιοθηκών, με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (Ε.Β.Ε.) και άλλες βιβλιοθήκες ή δίκτυα βιβλιοθηκών.
γ) Στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δημιουργείται ειδική ψηφιακή εφαρμογή με ονομασία «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών» με σκοπό την εισαγωγή ψηφιακού περιεχομένου, την ψηφιακή διασύνδεση Σχολικών Βιβλιοθηκών με την Ε.Β.Ε. και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, καθώς και τις βιβλιοθήκες των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και την οργάνωση και υποστήριξη των Δικτύων των Σχολικών Βιβλιοθηκών. Οι δαπάνες δημιουργίας, συντήρησης και λειτουργίας της πλατφόρμας βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και μπορεί να καλύπτονται από εθνικούς ή συγχρηματοδοτούμενους πόρους, υπό την προϋπόθεση ότι είναι επιλέξιμες από το θεσμικό πλαίσιο του εκάστοτε προγράμματος και από το θεσμικό πλαίσιο του Α.Π.Δ.Ε..
δ) Το πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας των Σχολικών Βιβλιοθηκών, των δικτύων Σχολικών Βιβλιοθηκών και της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών» καθορίζεται από τον Γενικό Κανονισμό Λειτουργίας Σχολικών Βιβλιοθηκών, ο οποίος συντάσσεται από τη Γενική Διεύθυνση Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ύστερα από εισήγηση της Εθνικής Συντονιστικής Επιτροπής για τις Σχολικές Βιβλιοθήκες του άρθρου 43Α και εγκρίνεται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Κάθε Σχολική Βιβλιοθήκη έχει «Κανονισμό Λειτουργίας Σχολικής Βιβλιοθήκης», ο οποίος συντάσσεται με βάση τον πρότυπο κανονισμό λειτουργίας που περιλαμβάνεται στην απόφαση του προηγούμενου εδαφίου, από τον Σύλλογο Διδασκόντων, ύστερα από εισήγηση του υπεύθυνου Σχολικής Βιβλιοθήκης και εγκρίνεται από τον Επόπτη Ποιότητας της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και τον Διευθυντή Εκπαίδευσης.
ε) Οι βιβλιοθήκες που υπάρχουν ήδη στις σχολικές μονάδες λειτουργούν εφεξής ως Σχολικές Βιβλιοθήκες.
- Η λειτουργία και η ανάπτυξη της Σχολικής Βιβλιοθήκης αποτελούν αντικείμενο του Υπεύθυνου Σχολικής Βιβλιοθήκης. Ο Υπεύθυνος Σχολικής Βιβλιοθήκης είναι βιβλιοθηκονόμος, κλάδου ΠΕ Αρχειονόμων και Βιβλιοθηκονόμων ειδικότητας ΠΕ Βιβλιοθηκονόμων ή κλάδου ΤΕ Βιβλιοθηκονομίας ειδικότητας ΤΕ Βιβλιοθηκονομίας. Εφόσον στη σχολική μονάδα δεν έχει τοποθετηθεί βιβλιοθηκονόμος, ο Σύλλογος Διδασκόντων ορίζει έναν εκπαιδευτικό ως Υπεύθυνο Σχολικής Βιβλιοθήκης. Τη γενική ευθύνη λειτουργίας της Σχολικής Βιβλιοθήκης έχει ο Διευθυντής ή Προϊστάμενος της σχολικής μονάδας. Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ο Υπεύθυνος Σχολικής Βιβλιοθήκης επικουρείται στο έργο του από μαθητές, οι οποίοι ορίζονται από το μαθητικό συμβούλιο.
- α) Ο εμπλουτισμός των Σχολικών Βιβλιοθηκών πραγματοποιείται με την αγορά τεκμηρίων (βιβλία, περιοδικά, βάσεις δεδομένων, ψηφιακό υλικό) ή με την αποδοχή σχετικών δωρεών ή μέσω υπηρεσιών ανταλλαγής, όπως η υπηρεσία ανταλλαγής της Ε.Β.Ε. ή άλλες αντίστοιχες υπηρεσίες. Τα ζητήματα ανάπτυξης, διαχείρισης και εμπλουτισμού των συλλογών των Σχολικών Βιβλιοθηκών, καθώς και η διαδικασία αξιολόγησης και καταγραφής των τεκμηρίων, καθορίζονται στον Γενικό Κανονισμό Λειτουργίας της περ. δ) της παρ. 1. H αγορά βιβλίων γίνεται από τον εγκεκριμένο κατάλογο βιβλίων της περ. γ) της παρ. 5, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής του άρθρου 43Α.
β) Ο εμπλουτισμός των Σχολικών Βιβλιοθηκών γίνεται ως εξής:
βα) αν αφορά επίπεδο σχολικής μονάδας, με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων ύστερα από πρόταση του Διευθυντή ή Προϊσταμένου της σχολικής μονάδας και εισήγηση του Υπεύθυνου Σχολικής Βιβλιοθήκης, η οποία κοινοποιείται στον Επόπτη Ποιότητας της Εκπαίδευσης της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης,
ββ) αν αφορά περισσότερες από μία (1) σχολικές μονάδες, εντός της ίδιας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, με απόφαση του Διευθυντή Εκπαίδευσης, ύστερα από πρόταση του Επόπτη Ποιότητας της Εκπαίδευσης,
βγ) αν αφορά σχολικές μονάδες που υπάγονται σε περισσότερες από μία (1) Διευθύνσεις Εκπαίδευσης εντός της ίδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης, με απόφαση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης, ύστερα από πρόταση του Περιφερειακού Επόπτη Ποιότητας της Εκπαίδευσης και
βδ) αν αφορά σχολικές μονάδες που υπάγονται σε περισσότερες από μία (1) Περιφερειακές Διευθύνσεις, με την απόφαση της περ. γ) της παρ. 5.
- Οι δαπάνες που απαιτούνται για την εν γένει λειτουργία και υποστήριξη των Σχολικών Βιβλιοθηκών, καλύπτονται από πιστώσεις του προϋπολογισμού του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, που μεταφέρονται κατόπιν αιτημάτων στον προϋπολογισμό των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, οι οποίες διενεργούν τις αναγκαίες διαδικασίες προμηθειών αγαθών, υλικού και εξοπλισμού και παροχής υπηρεσιών κατόπιν έγκρισης της Γενικής Διεύθυνσης Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του ως άνω Υπουργείου. Οι ανωτέρω δαπάνες δύναται να καλύπτονται και από το εθνικό και συγχρηματοδοτούμενο σκέλους του Α.Π.Δ.Ε. του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, υπό την προϋπόθεση ότι είναι επιλέξιμες από το θεσμικό πλαίσιο του εκάστοτε προγράμματος και από το θεσμικό πλαίσιο του Α.Π.Δ.Ε..
- Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δύνανται να:
α) καθορίζονται τα ειδικότερα προσόντα, τα κριτήρια, η διαδικασία επιλογής, ο τρόπος απασχόλησης, τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες των Υπευθύνων Σχολικών Βιβλιοθηκών,
β) εξειδικεύονται ο σκοπός των Σχολικών Βιβλιοθηκών, των δικτύων των Σχολικών Βιβλιοθηκών, της εφαρμογής «Ψηφιακό Οικοσύστημα των Σχολικών Βιβλιοθηκών», οι σκοποί, ο τρόπος λειτουργίας τους και τα καθήκοντα των μελών τους, εκδίδεται ο γενικός κανονισμός λειτουργίας των σχολικών βιβλιοθηκών, των δικτύων τους και του ψηφιακού οικοσυστήματος σχολικών βιβλιοθηκών και καθορίζεται κάθε λεπτομερειακό ζήτημα για την εφαρμογή της παρούσας,
γ) εγκρίνεται ο κατάλογος βιβλίων προς αγορά, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής του άρθρου 43Α και,
ε) καθορίζονται ο σχεδιασμός, ο προγραμματισμός, η ανάπτυξη, η λειτουργία, η συντήρηση και η επικαιροποίηση, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών των ατόμων με αναπηρία, της εφαρμογής «Ψηφιακό Οικοσύστημα των Σχολικών Βιβλιοθηκών», εξειδικεύεται το ψηφιακό περιεχόμενο που εισάγεται σε αυτή, καθορίζονται οι προϋποθέσεις και οι όροι της ψηφιακής διασύνδεσης Σχολικών Βιβλιοθηκών με την Ε.Β.Ε. και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, της διαλειτουργικότητας και της διασύνδεσης των σχολικών βιβλιοθηκών με άλλες βιβλιοθήκες, αρχειακούς και πληροφοριακούς φορείς, της οργάνωσης και υποστήριξης των Δικτύων των Σχολικών Βιβλιοθηκών, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας.».
Άρθρο 72
Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών – Προσθήκη άρθρου 43Α στον ν. 1566/1985
Στον ν. 1566/1985 (Α’ 167) προστίθεται άρθρο 43Α, ως εξής:
«Άρθρο 43Α
Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών
- Στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού συστήνεται Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών (Ε.Σ.Ε.Σ.Β) με σκοπό την ανάπτυξη συλλογών και την επιλογή βιβλίων, υλικού και πληροφοριών για τις Σχολικές Βιβλιοθήκες.
- Η Ε.Σ.Ε.Σ.Β. έχει ως αρμοδιότητες:
α) τον καθορισμό επιστημονικά τεκμηριωμένων κριτηρίων, προδιαγραφών και προτύπων για την επιλογή, αξιολόγηση και τεκμηρίωση βιβλίων, τεκμηρίων και λοιπού υλικού, σε έντυπη και ηλεκτρονική/ψηφιακή μορφή,
β) τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την τυποποίηση πολιτικών ανάπτυξης συλλογών για τις σχολικές βιβλιοθήκες, σε εναρμόνιση με τις εθνικές και διεθνείς κατευθύνσεις, καθώς και τον καθορισμό τυπολογίας σχολικών βιβλιοθηκών και των σχετικών τεχνικών προδιαγραφών λειτουργίας,
γ) την αξιολόγηση και πρόταση για τον εμπλουτισμό, τη διαχείριση και τη διαρκή επικαιροποίηση των συλλογών, καθώς και για την αναδρομική καταλογογράφηση και οργάνωση τεκμηρίων,
δ) την παρακολούθηση και αποτίμηση της εφαρμογής των πολιτικών ανάπτυξης, διάθεσης και ανταλλαγής υλικού, σύμφωνα με τα πρότυπα που εγκρίνει η επιτροπή,
ε) την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και της διασύνδεσης των σχολικών βιβλιοθηκών με άλλες βιβλιοθήκες, αρχειακούς και πληροφοριακούς φορείς, καθώς και την οργάνωση και υποστήριξη των δικτύων των Σχολικών Βιβλιοθηκών,
στ) τη συνεργασία με συναρμόδιους θεσμικούς και επιστημονικούς φορείς για την προώθηση της φιλαναγνωσίας, της πληροφοριακής παιδείας, της πρόσβασης στη γνώση και της ανάπτυξης κοινών κανονισμών λειτουργίας και δανεισμού και
ζ) την υποβολή προτάσεων για την αναμόρφωση, εξέλιξη και ενίσχυση των πολιτικών που αφορούν τις Σχολικές Βιβλιοθήκες και την ηλεκτρονική εφαρμογή με την ονομασία «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών».
- Η Ε.Σ.Ε.Σ.Β. συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και απαρτίζεται από δώδεκα (12) μέλη, ως εξής:
α) ένα (1) μέλος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών του άρθρου 9 του ν. 3149/2003 (Α΄141), με τον αναπληρωτή του, ως Πρόεδρο,
β) έναν (1) εκπρόσωπο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, με τον αναπληρωτή του, ως μέλος,
γ) έναν (1) εκπρόσωπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, με τον αναπληρωτή του, ως μέλος,
δ) ένα (1) μέλος Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού στον τομέα της βιβλιοθηκονομίας, με τον αναπληρωτή του, ως μέλος,
ε) δύο (2) εκπροσώπους της Γενικής Διεύθυνσης Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με τους αναπληρωτές τους, ως μέλη,
στ) δύο (2) Επόπτες Ποιότητας της Εκπαίδευσης, με τους αναπληρωτές τους, ως μέλη,
ζ) έναν (1) εκπρόσωπο του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «Διόφαντος» , με τον αναπληρωτή του, ως μέλος,
η) έναν (1) εκπρόσωπο της Ένωσης Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης, με τον αναπληρωτή του, ως μέλος,
θ) έναν (1) εκπρόσωπο του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού, με τον αναπληρωτή του, ως μέλος και
ι) έναν (1) υπάλληλο του κλάδου ΠΕ αρχειονόμων και βιβλιοθηκονόμων, ειδικότητας ΠΕ βιβλιοθηκονόμων, ή του κλάδου ΤΕ βιβλιοθηκονομίας, ειδικότητας ΤΕ βιβλιοθηκονομίας, ο οποίος υπηρετεί σε Δημόσια Βιβλιοθήκη, με τον αναπληρωτή του.
Η θητεία των μελών της Ε.Σ.Ε.Σ.Β. είναι τριετής, με δυνατότητα ανανέωσης για άλλα τρία (3) έτη. Την Ε.Σ.Ε.Σ.Β. δύναται να υποστηρίζουν εμπειρογνώμονες για την εκτέλεση του έργου της. Γραμματέας της Ε.Σ.Ε.Σ.Β. ορίζεται υπάλληλος ή εκπαιδευτικός του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με αντίστοιχο αναπληρωτή.
- Η Ε.Σ.Ε.Σ.Β. επικουρείται στο έργο της από εξήντα (60) κατ’ ανώτατο όριο τριμελείς Ειδικές Επιστημονικές Επιτροπές, καθώς και από δέκα (10) κατ’ ανώτατο όριο Θεματικούς Υπευθύνους, οι οποίοι δύνανται να εισηγούνται την επιλογή τεκμηρίων και λοιπού υλικού ανά θεματική κατηγορία και οι οποίοι ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κατόπιν εισήγησης της Ε.Σ.Ε.Σ.Β.. Με όμοια απόφαση συγκροτούνται οι Ειδικές Επιστημονικές Επιτροπές και ορίζονται το αντικείμενο και τα ειδικά καθήκοντα αυτών. Η διάρκεια της θητείας των μελών των Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών και των Θεματικών Υπευθύνων μπορεί να ανανεώνεται, αλλά δεν μπορεί να υπερβαίνει, κάθε φορά, τη διάρκεια της θητείας των μελών της Ε.Σ.Ε.Σ.Β.
- Η Ε.Σ.Ε.Σ.Β δύναται να προσκαλεί, κατά περίπτωση, επιστημονικούς και επαγγελματικούς φορείς, συνδικαλιστικές ενώσεις, θεσμικούς εκπροσώπους, φορείς της εκδοτικής παραγωγής και κάθε άλλο ειδικό που κρίνεται αναγκαίος για την υποστήριξη του έργου της, με μέριμνα για την ισόρροπη και χωρίς αποκλεισμούς εκπροσώπηση.
- Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού καθορίζονται τα ειδικότερα θέματα οργάνωσης και λειτουργίας της Ε.Σ.Ε.Σ.Β., καθώς και τα ειδικότερα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες των μελών αυτής.
- Στα μέλη της Ε.Σ.Ε.Σ.Β. και τα μέλη των Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών και των Θεματικών Υπευθύνων καταβάλλεται αποζημίωση, το ύψος της οποίας καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 21 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176).
- Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού καθορίζονται τα κριτήρια επιλογής, τα θέματα σύνθεσης, συγκρότησης, οργάνωσης και λειτουργίας των Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών καθώς και τα ειδικότερα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες των μελών τους καθώς και τα ειδικότερα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες των Θεματικών Υπευθύνων.».
Άρθρο 73
Στελέχωση σχολικών βιβλιοθηκών – Αντικατάσταση άρθρου 11 ν. 2986/2002 -Εξουσιοδοτική διάταξη
Το άρθρο 11 του ν. 2986/2002 (Α΄ 24), περί των Σχολικών Βιβλιοθηκών, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 11
Στελέχωση Σχολικών Βιβλιοθηκών
- Για τη λειτουργία των κατά το άρθρο 43 του ν. 1566/1985 σχολικών βιβλιοθηκών συνιστώνται στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού πενήντα (50) θέσεις του κλάδου ΠΕ βιβλιοθηκονόμων και πενήντα (50) θέσεις του κλάδου ΤΕ βιβλιοθηκονομίας.
- Τα τυπικά προσόντα διορισμού στις θέσεις της παρ. 1 καθορίζονται στα άρθρα 3, 4, 7, 8 και 9 του π.δ. 85/2022 (Α΄ 232).
- Η κατανομή των θέσεων προσωπικού της παρ. 1 σε Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, διενεργείται με απόφαση του Υπηρεσιακού Γραμματέα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κατόπιν εισήγησης της Γενικής Διεύθυνσης Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
- 4. Οι θέσεις της παρ. 1 δύναται να καλύπτονται με διορισμό μόνιμου προσωπικού ή πρόσληψη προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου με τη χρήση ενωσιακών πόρων για κάλυψη παροδικών αναγκών με διάρκεια απασχόλησης δέκα (10) μηνών, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 38 του ν. 4765/2021 (Α΄6), με διάρκεια από την 1η Σεπτεμβρίου έως την 30η Ιουνίου εκάστου έτους, που προβλέπονται στον ετήσιο προγραμματισμό ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας διοίκησης του άρθρου 51 του ν. 4622/2019 (Α’ 133). Για το διάστημα των σχολικών διακοπών το μόνιμο προσωπικό του πρώτου εδαφίου δύναται να παρέχει τις υπηρεσίες του εξ αποστάσεως ή σε τόπο που ορίζεται από την Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
- Η αρμοδιότητα διεξαγωγής της διαδικασίας πρόσληψης προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ασκείται από την Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην οποία υπάγεται η Διεύθυνση Εκπαίδευσης με περιοχή αρμοδιότητας τη Σχολική Βιβλιοθήκη ή τις Σχολικές Βιβλιοθήκες όπου θα παρέχει τις υπηρεσίες του. Η απόφαση πρόσληψης του προσωπικού του πρώτου εδαφίου εκδίδεται από τον οικείο Περιφερειακό Διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
- Το μόνιμο και το ορισμένου χρόνου προσωπικό της παρ. 1 παρέχει υπηρεσίες σε Σχολική Βιβλιοθήκη της σχολικής μονάδας Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της περιοχής αρμοδιότητας της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης. Αν στην ίδια περιοχή λειτουργούν περισσότερες από μία (1) Σχολικές Βιβλιοθήκες, με απόφαση του Διευθυντή Εκπαίδευσης το ως άνω προσωπικό μπορεί να προσφέρει υπηρεσία και σε άλλες Σχολικές Βιβλιοθήκες της ίδιας περιοχής, μέχρι τρεις (3) συνολικά. Άμεσος προϊστάμενος του προσωπικού της παρ. 1 είναι ο Διευθυντής ή ο Προϊστάμενος της σχολικής μονάδας στη Σχολική Βιβλιοθήκη της οποίας υπηρετούν.
- Αρμόδια συμβούλια για τα θέματα υπηρεσιακής κατάστασης των διοικητικών υπαλλήλων της παρ. 1 είναι το Κεντρικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Διοικητικού Προσωπικού του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το οικείο Περιφερειακό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Διοικητικού Προσωπικού.
- 8. Για τις δαπάνες μισθοδοσίας του προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου της παρ. 4, μπορεί να γίνει και χρήση πόρων του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
- Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, μπορεί να αυξάνονται οι συνιστώμενες θέσεις της παρ. 1 ανάλογα με τις ανάγκες των Σχολικών Βιβλιοθηκών.».
Άρθρο 74
Αποδοχές προέδρου Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών – Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 18 ν. 3687/2008
- Στην παρ. 4 του άρθρου 18 του ν. 3687/2008 (Α’ 159), περί αποδοχών του προέδρου του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, προστίθεται τέταρτο εδάφιο, και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Ο πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και οι αποδοχές του ορίζονται στο ύψος του βασικού μισθού του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, χωρίς το επίδομα θέσης ευθύνης ή κατ` επιλογήν του, μπορεί να διατηρεί τις αποδοχές του εφόσον προέρχεται από το Δημόσιο ή φορέα που χρηματοδοτείται από το Δημόσιο. Η περ. ε’ της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 3149/2003 (Α’ 141) εφαρμόζεται και για τον πρόεδρο του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών. Για την αποζημίωση των λοιπών μελών και του γραμματέως του Συμβουλίου αυτού εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 21 του ν. 4354/2015 (Α’ 176). Οι αποδοχές του προέδρου του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών βαρύνουν τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και εκκαθαρίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου, εκτός αν ο πρόεδρος επιλέγει να διατηρήσει τις αποδοχές της θέσης του Δημοσίου ή του φορέα που χρηματοδοτείται από το Δημόσιο από την οποία προέρχεται.».
Στο Άρθρο 73 «Στελέχωση σχολικών βιβλιοθηκών – Αντικατάσταση άρθρου 11 ν. 2986/2002 -Εξουσιοδοτική διάταξη», η παρ. 1 του αρ. 11 του ν. 2986/2002 πρέπει να τροποποιηθεί για λόγους ορθής νομοθέτησης και να διαμορφωθεί ως εξής:
Για τη λειτουργία των κατά το άρθρο 43 του ν. 1566/ 1985 Σχολικών Βιβλιοθηκών συνιστώνται στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού πενήντα (50) θέσεις κλάδου ΠΕ ΑΡΧΕΙΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΩΝ ειδικοτήτων ΠΕ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΩΝ ή ΠΕ ΑΡΧΕΙΟΝΟΜΩΝ και πενήντα (50) θέσεις κλάδου ΤΕ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ειδικοτήτων ΤΕ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ”.
Χαιρετίζουμε καταρχάς την επανασύσταση του θεσμού των Σχολικών Βιβλιοθηκών, ο οποίος αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας και την υποστήριξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Με γνώμονα την επιτυχία, τη βιωσιμότητα και την αποτελεσματική λειτουργία του θεσμού, υποβάλλουμε τις ακόλουθες προτάσεις και παρατηρήσεις επί των άρθρων 71–74.
Προτεινόμενες βελτιώσεις στα άρθρα 71–74
1. Άρθρο 71 – Σχολικές Βιβλιοθήκες
________________________________________
1.3. Παρ. 3α – Εμπλουτισμός συλλογών / δωρεές
Η ισχύουσα διατύπωση αναφέρει δωρεές χωρίς διασφάλιση ότι δεν υποκαθιστούν τις προμήθειες.
Προτείνεται να προστεθεί:
«Οι δωρεές βιβλίων και λοιπού υλικού έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν τις προμήθειες με δημόσιους πόρους. Ιδίως ως προς τους εκδότες, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ή συστηματική η δωρεάν διάθεση βιβλίων προς κάλυψη βασικών αναγκών των σχολικών βιβλιοθηκών.»
Θεωρείται αναγκαία η θέσπιση ετήσιου προϋπολογισμού για τον εμπλουτισμό των συλλογών και την υποστήριξη των σχολικών βιβλιοθηκών, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια του συστήματος. Στο παρελθόν 1999-2003 δημιουργήθηκαν σχολικές βιβλιοθήκες, αλλά -χωρίς σταθερή υποστήριξη- σε μεγάλο βαθμό απαξιώθηκαν.
Προτείνεται να προστεθεί:
«Οι προμήθειες βιβλίων για τις σχολικές βιβλιοθήκες χρηματοδοτούνται μέσω προβλεπόμενων πιστώσεων του κρατικού προϋπολογισμού ή άλλων δημόσιων χρηματοδοτικών εργαλείων».
________________________________________
1.4. Παρ. 3α & 5γ – Εγκεκριμένος κατάλογος βιβλίων
Προτείνεται να συμπληρωθεί η παρ. 5γ ως εξής:
«…εγκρίνεται ο κατάλογος βιβλίων προς αγορά, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής του άρθρου 43Α, κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς τους εκδότες βιβλίου, με σαφή, δημοσιευμένα κριτήρια επιλογής και με μέριμνα για την ποικιλία των εκδοτών και των τίτλων.»
«Η εμπορική επιτυχία ενός βιβλίου δεν δύναται να αποτελεί κριτήριο επιλογής του για τις σχολικές βιβλιοθήκες.»
Επιπλέον, να προστεθούν στην παρ. 3α:
«Ο εγκεκριμένος κατάλογος βιβλίων δημοσιεύεται ετησίως στον ιστότοπο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.»
«Η διαδικασία επιλογής βιβλίων και οι σχετικές αποφάσεις τεκμηριώνονται και τηρούνται σε αρχείο, στο πλαίσιο της αρχής της διαφάνειας στη διαχείριση δημόσιων πόρων.»
________________________________________
1.5. Παρ. 3α – Ψηφιακό περιεχόμενο & πνευματικά δικαιώματα
Πρόταση προσθήκης:
«Η προμήθεια ψηφιακού υλικού (ηλεκτρονικά βιβλία, βάσεις δεδομένων κ.λπ.) γίνεται με τη σύναψη νόμιμων αδειών χρήσης, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία για τα πνευματικά δικαιώματα, με κατοχύρωση των δικαιωμάτων δημιουργών και εκδοτών.»
«Η πρόσβαση των σχολικών μονάδων σε ψηφιακές συλλογές οργανώνεται κατά τρόπο που διασφαλίζει τη νόμιμη χρήση και την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας.»
________________________________________
2. Άρθρο 72 – Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών
2.1. Σύνθεση – Εκπροσώπηση εκδοτικού κλάδου
Στην παρ. 3 να προστεθεί επιπλέον περίπτωση:
«ια) έναν (1) εκπρόσωπο των εκδοτών βιβλίου, που υποδεικνύεται από τους αναγνωρισμένους πρωτοβάθμιους επαγγελματικούς φορείς του εκδοτικού κλάδου.»
________________________________________
2.2. Παρ. 5 – Συμμετοχή φορέων εκδοτικής παραγωγής
Η παρ. 5 αναφέρει ότι η ΕΣΕΣΒ «δύναται να προσκαλεί» φορείς εκδοτικής παραγωγής.
Προτείνεται να συμπληρωθούν:
«Η Ε.Σ.Ε.Σ.Β. καλεί συστηματικά σε διαβούλευση τους επαγγελματικούς φορείς των εκδοτών βιβλίου, ιδίως κατά τη διαδικασία κατάρτισης του εγκεκριμένου καταλόγου βιβλίων και του Γενικού Κανονισμού Λειτουργίας των Σχολικών Βιβλιοθηκών.»
«Οι θέσεις που διατυπώνονται στο πλαίσιο της διαβούλευσης καταγράφονται συνοπτικά στα πρακτικά των συνεδριάσεων.»
________________________________________
3. Άρθρο 73 – Στελέχωση Σχολικών Βιβλιοθηκών
3.1. Αριθμός θέσεων
Προτείνεται στην παρ. 1 να προστεθεί:
«Ο αριθμός των θέσεων αναθεωρείται ανά διετία, με στόχο τη σταδιακή αύξησή τους, ώστε να καλυφθεί επαρκώς το σύνολο των σχολικών μονάδων.»
________________________________________
3.2. Συνέχεια στελέχωσης
Στην παρ. 4 προτείνεται να προστεθούν:
«Κατά τον προγραμματισμό του ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού λαμβάνεται μέριμνα για τη διασφάλιση της συνέχειας της λειτουργίας των σχολικών βιβλιοθηκών, με περιορισμό της συνεχούς εναλλαγής προσωπικού ορισμένου χρόνου.»
«Ιδίως επιδιώκεται η σταθερότητα των υπευθύνων των βιβλιοθηκών για επαρκές χρονικό διάστημα, ώστε να διασφαλίζεται η ορθολογική ανάπτυξη και διαχείριση των συλλογών.»
Είναι κρίσιμο οι σχολικές βιβλιοθήκες να λειτουργούν με ειδικευμένους βιβλιοθηκονόμους που θα σχεδιάζουν την πολιτική ανάπτυξης της συλλογής με επιστημονικά κριτήρια, θα καλλιεργούν τον πληροφοριακό γραμματισμό ως διαμεσολαβητές γνώσης και θα συνεργάζονται με το διδακτικό προσωπικό για τη μετατροπή της σχολικής βιβλιοθήκης σε ενεργό εργαστήριο μάθησης.
Το Δ.Σ. του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.)
Άρθρο 71 –Σχολικές Βιβλιοθήκες
Στο άρθρο 71 προβλέπεται ότι η σχολική βιβλιοθήκη ορίζεται ως φυσικός και ψηφιακός χώρος μάθησης και δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αποθήκη βιβλίων, αλλά ως οργανωμένη συλλογή υλικών και ψηφιακών τεκμηρίων. Επιπλέον, γίνεται αναφορά τόσο στη δημιουργία δικτύων βιβλιοθηκών αλλά και στο «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών».
Αρχικά, είναι θετικό ότι κατοχυρώνεται θεσμικά η ύπαρξη και λειτουργία σχολικής βιβλιοθήκης σε κάθε σχολείο. Όμως:
• Δεν καθορίζεται πουθενά το ελάχιστο επίπεδο υποδομών και εξοπλισμού ούτε πώς θα βρεθούν οι χώροι που θα στεγάσουν τις σχολικές βιβλιοθήκες.
• Δεν προβλέπεται ποιος θα είναι ο χρόνος και το ωράριο λειτουργίας τους (θα εναρμονίζεται με το ωρολόγιο πρόγραμμα του κάθε σχολείου;).
• Δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο θα ενισχυθεί η σύνδεση του σχολείου με την ευρύτερη κοινωνία, δεδομένου ότι οποιοσδήποτε εκτός της σχολικής κοινότητας (ακόμη και γονέας μαθητή/μαθητρίας) χρειάζεται άδεια για να μπει στον φυσικό χώρο του σχολείου.
• Δεν προβλέπεται πουθενά ο τρόπος με τον οποίο οι σχολικές βιβλιοθήκες θα ενισχύσουν τη λειτουργία των νηπιαγωγείων, για τα οποία η λειτουργία των Κινητών Βιβλιοθηκών έχει αποδείξει ότι είναι ζωτικής σημασίας η χρήση παιδικών λογοτεχνικών και πληροφοριακών βιβλίων για την επίτευξη του παιδαγωγικού τους ρόλου.
• Είναι πολύ γενική και ασαφής η αναφορά των δικτύων και της διασύνδεσης των σχολικών, και όχι μόνο, βιβλιοθηκών και δεν προσδιορίζονται οι φορείς που θα είναι υπεύθυνοι για τη «διαλειτουργικότητα», έννοια που αποτελεί διαχρονικό ζητούμενο για την παγκόσμια βιβλιοθηκονομική κοινότητα.
• Για την ψηφιακή πλατφόρμα «Ψηφιακό Οικοσύστημα Σχολικών Βιβλιοθηκών» δεν διευκρινίζεται ποιο ακριβώς θα είναι το περιεχόμενο και η λειτουργία της, ποιος θα έχει την επιστημονική αλλά και την τεχνική ευθύνη και υποστήριξή της, αν θα υπάρξει υποχρεωτική επιμόρφωση για τη χρήση της και ποια είναι η πρόβλεψη για την μακροπρόθεσμη συντήρηση και βιωσιμότητά της.
Άρθρο 72 – Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών
Στις αρμοδιότητες της Ε.Σ.Ε.Σ.Β. παρατηρείται έμφαση στην επιλογή και ανάπτυξη των συλλογών, ενώ ζητήματα βιβλιοθηκονομικής επεξεργασίας (τεκμηρίωση, πρότυπα καταλογογράφησης, μεταδεδομένα, τεχνικές προδιαγραφές, διαλειτουργικότητα συστημάτων) αναφέρονται αποσπασματικά και χωρίς σαφή θεσμική συνοχή.
Η αναφορά σε «επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια» περιορίζεται στη διαδικασία επιλογής υλικού, χωρίς να προβλέπεται ρητά ότι η επιστημονική τεκμηρίωση οφείλει να διέπει και:
– την επιλογή βιβλιοθηκονομικών προτύπων και κανόνων,
– την υιοθέτηση μεταδεδομένων και σχημάτων περιγραφής,
– τις πολιτικές καταλογογράφησης και θεματικής ευρετηρίασης,
– τη διασφάλιση προσβασιμότητας και διαλειτουργικότητας μεταξύ διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων.
Προτείνεται η ρητή προσθήκη αρμοδιότητας της Ε.Σ.Ε.Σ.Β. για τον καθορισμό επιστημονικά τεκμηριωμένων προτύπων και πολιτικών βιβλιοθηκονομικής επεξεργασίας, ώστε να διασφαλίζεται η ενιαία λειτουργία, η διαλειτουργικότητα και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του «Ψηφιακού Οικοσυστήματος Σχολικών Βιβλιοθηκών».
Άρθρο 73 – Στελέχωση Σχολικών Βιβλιοθηκών
Ενώ κατοχυρώνεται θεσμικά ο ρόλος του υπεύθυνου της βιβλιοθήκης και αναγνωρίζεται η ανάγκη στελέχωσης των σχολικών βιβλιοθηκών με εξειδικευμένο προσωπικό (δίνοντας προτεραιότητα σε επιστήμονες της πληροφόρησης) προβλέπονται μόνο 100 θέσεις βιβλιοθηκονόμων και μάλιστα χωρίς τα εχέγγυα της σταθερούς και αδιάλειπτης σχέσης εργασίας. Επιπλέον, δεν προβλέπεται υποχρεωτική οργανική θέση βιβλιοθηκονόμου ανά σχολείο ή συστάδας σχολείων. Ουσιαστικά οι 100 θέσεις καλύπτουν ένα απειροελάχιστο ποσοστό σχολείων με αποτέλεσμα, αν όντως λειτουργήσει αυτό το μοντέλο, να δημιουργηθούν σχολικές βιβλιοθήκες δύο ταχυτήτων που θα προδιαγράψουν και το μέλλον του θεσμού συνολικά, όπως έγινε πριν 20 περίπου χρόνια με τις 500 σχολικές βιβλιοθήκες του Επιχειρησιακού Προγράμματος ΕΠΕΑΕΚ του Β’ ΚΠΣ. Προτείνεται η αύξηση των οργανικών θέσεων, η πρόβλεψη ελάχιστης αναλογίας βιβλιοθηκονόμου ανά σχολική μονάδα ή συστάδα σχολείων και η διασφάλιση σταθερής σχέσης εργασίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη του θεσμού.
Επίσης, η πρόβλεψη για ορισμό εκπαιδευτικού ως υπεύθυνου βιβλιοθήκης (όταν δεν έχει τοποθετηθεί βιβλιοθηκονόμος) στο άρθρο 71 εγείρει σοβαρά θέματα θεσμικής θωράκισης και επιστημονικά άρτιας λειτουργίας των βιβλιοθηκών. Ο εκπαιδευτικός θα είναι πλήρους απασχόλησης ή με «παράλληλο καθήκον»; Θα έχει εξειδικευμένη και αποδεδειγμένη γνώση βιβλιοθηκονομικών θεμάτων; Με ποια κριτήρια θα επιλέγεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων; Ουσιαστικά, το εν λόγω σημείο δημιουργεί θεσμική ασυμμετρία: ενώ για τον βιβλιοθηκονόμο καθορίζονται συγκεκριμένα επιστημονικά προσόντα, για τον εκπαιδευτικό δεν προβλέπονται ελάχιστα κριτήρια επιλογής, εξειδικευμένη επιμόρφωση ή σαφής καθορισμός καθηκόντων. Προτείνεται ο ορισμός εκπαιδευτικού ως συν-υπεύθυνου για τη σχολική βιβλιοθήκη, που θα έχει μόνο επικουρικό ρόλο και κυρίως σε θέματα εκπαιδευτικά και παιδαγωγικά και με σαφώς καθορισμένα αντικείμενα ευθύνης.
Συνολικά, στα εν λόγω άρθρα θα έπρεπε να δοθεί περισσότερη βαρύτητα στη διασφάλιση υποδομών και σταθερής στελέχωσης και χρηματοδότησης και λιγότερο στην εκπαιδευτική ιεραρχία που θα είναι υπεύθυνη για τη συγκρότηση των καταλόγων με τα τεκμήρια που θα συμπεριληφθούν στις συλλογές των σχολικών βιβλιοθηκών. Η βιωσιμότητα του θεσμού δεν κρίνεται στην ιεραρχία, αλλά στην υποδομή, τη στελέχωση και τη σταθερή χρηματοδότηση.
Χαιρετίζουμε θερμά την επανασύσταση των Σχολικών Βιβλιοθηκών, ενός θεσμού που συμβάλλει ουσιαστικά στη νοητική, γλωσσική και κοινωνικοσυναισθηματική καλλιέργεια των μαθητών και ενισχύει την κριτική τους σκέψη. Πρόκειται για έναν θεσμό με μακροπρόθεσμη εκπαιδευτική και αναπτυξιακή σημασία, καθώς η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, της ερευνητικής δεξιότητας και της αυτόνομης μάθησης συνδέεται άμεσα με την ποιότητα του ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.
Ωστόσο, για να καταστεί ο θεσμός πραγματικά λειτουργικός και βιώσιμος, απαιτείται ρητή νομοθετική πρόβλεψη για τη σταθερή και διαρκή χρηματοδότηση της αγοράς τεκμηρίων (βιβλίων και λοιπού υλικού). Η σχετική δαπάνη οφείλει να ενταχθεί στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) και να προβλεφθεί δυνατότητα αξιοποίησης κοινοτικών πόρων.
Χωρίς μηχανισμό συστηματικής ανανέωσης των συλλογών, οι Σχολικές Βιβλιοθήκες θα απαξιωθούν σε λίγα χρόνια. Η εμπειρία του παρελθόντος έχει δείξει ότι βιβλιοθήκες χωρίς πρόβλεψη διαρκούς εμπλουτισμού μετατρέπονται σταδιακά σε ανενεργούς χώρους. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητο να υπάρχει μόνιμο και εξειδικευμένο προσωπικό, να γίνονται στοχευμένες επιμορφώσεις των εκπαιδευτικών καθώς και εργαστήρια ανάπτυξης των κατάλληλων δεξιοτήτων στους/τις μαθητές/τριες.
Επιπλέον, ο νόμος πρέπει να προβλέπει τη θεσμική διασύνδεση της Σχολικής Βιβλιοθήκης με την εκπαιδευτική διαδικασία, όπως:
• Υποχρεωτικές ή οργανωμένες εργασίες που εκπονούνται μέσα από τη βιβλιοθήκη
• Καθιέρωση «Ώρας Βιβλιοθήκης»
• Δράσεις τοπικής ιστορίας και πολιτισμού
• Δράσεις φιλαναγνωσίας που θα συνδέονται με τη σχολική βιβλιοθήκη, όπου θα εντάσσονται και «Συναντήσεις με συγγραφείς»
• Προγράμματα γνωριμίας με τοπικά επαγγέλματα και παραγωγικές δραστηριότητες
• Συνεργασίες με δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες
Βιβλιοθήκες χωρίς πρόβλεψη βιωσιμότητας αποτελούν κενή υπόσχεση.
Βιώσιμες, ενεργές και διασυνδεδεμένες βιβλιοθήκες συνιστούν επένδυση στο μέλλον της χώρας.
Το Δ.Σ. της Εταιρείας Συγγραφέων
Το Δ.Σ. της Ένωσης Ελληνικού Βιβλίου
Το Δ.Σ. του Συλλόγου Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών
Το Δ.Σ. του Συλλόγου Εκδοτών Επιστημονικών Βιβλίων
Το Δ.Σ. του Ανεξάρτητου Συλλόγου Εκδοτών Βιβλίου
Το Δ.Σ. του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου
Το Δ.Σ. του Συνδέσμου Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας
Το Δ.Σ. της IBBY – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου
Το Δ.Σ. του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου
Τροποποίηση / Συμπλήρωση των διατάξεων του ν. 4763/2020 σε σχέση με το
Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων
Άρθρο 14 «Τίτλοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και επαγγελματικά δικαιώματα – Τροποποίηση του άρθρου 25 του ν. 4186/2013»:
Α) Συνιστάται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του αρμόδιου οργάνου της, τη Συμβουλευτική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (του European Qualifications Framework – EQF – Advisory Group) όσα προσόντα (τίτλοι σπουδών) κατατάσσονται σε Επίπεδα των Εθνικών Πλαισίων Προσόντων των Κρατών – Μελών, αυτά να αναφέρουν σε ενιαία φράση τον αριθμό του επιπέδου ακολουθούμενο από το λεκτικό «του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (Ε.Π.Π.)».
Ως εκ τούτου, όπου στο άρθρο 14 αναφέρεται η λέξη «επιπέδου» προσδιοριζόμενη με έναν αριθμό προτείνεται να συμπληρωθεί με το λεκτικό «του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (Ε.Π.Π.)» ως ακολούθως:
«α. Πτυχίο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, επιπέδου τρία (3) του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (Ε.Π.Π.)…»
«β. Απολυτήριο Γενικού Λυκείου επιπέδου 4 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (Ε.Π.Π.)…»
«γ. Απολυτήριο Επαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑ.Λ.) επιπέδου 4 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων…»
«δ. Πτυχίο Επαγγελματικής Ειδικότητας, Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, επιπέδου 4 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων…»
«ε. Πτυχίο Επαγγελματικής Ειδικότητας, Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, επιπέδου 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων…»
«στ. Δίπλωμα Επαγγελματικής Ειδικότητας, Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, επιπέδου 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων…»
Β) Το άρθρο 14 αναφέρεται σε «τίτλους επαγγελματικής εκπαίδευσης». Παρ’ όλα αυτά, στο σημείο 1.β. αποτυπώνεται τίτλος σπουδών της τυπικής γενικής εκπαίδευσης, το Απολυτήριο Γενικού Λυκείου. Ο νομοθέτης, προφανώς, σωστά επέλεξε την αναφορά ενός ευρύτατα γνωστού τίτλου σπουδών γενικής εκπαίδευσης, όπως αυτό του Απολυτηρίου Γενικού Λυκείου, για να γίνει κατανοητή, μέσω της σύγκρισής του (v. 4763/2020, άρ. 45, παρ. 6, σημείο ζ), η κατάταξη άλλων τίτλων σπουδών στα 8 επίπεδα του Ε.Π.Π.
Επίσης, κομβικό στοιχείο για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων και των αντίστοιχων Εθνικών Πλαισίων Προσόντων των κρατών-μελών είναι η δίχως εμπόδια «γεωγραφική κινητικότητα» (v. 4763/2020, άρ. 45, παρ. 8) των Ευρωπαίων πολιτών από τη μία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην άλλη για σπουδές ή/και για εργασία. Τα προσόντα (οι τίτλοι σπουδών) που έχουν χορηγηθεί σε πολίτες από φορείς εκπαίδευσης και κατάρτισης στην Ελλάδα, όσο παλαιοί και αν είναι, εξακολουθούν να αξιοποιούνται από τους κατόχους τους στην Ελληνική και στην Ευρωπαϊκή αγορά εργασίας επιφέροντας υποχρεώσεις και δικαιώματα, ώστε να κρίνεται σκόπιμο να αποτυπώνονται στα επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και να αντιστοιχίζονται στα επίπεδα του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων.
Βάσει του ανωτέρω σκεπτικού προτείνεται η ολοκληρωμένη αναφορά (v. 4763/2020, άρ. 45, παρ. 5, σημείο β) και των υπόλοιπων επιπέδων με τα αντίστοιχα προσόντα τους στον υπό τροποποίηση και συμπλήρωση νόμο 4763/2020, ως ακολούθως:
Προσόντα (τίτλοι σπουδών) που προτείνονται να συμπληρώσουν το άρθρο 14 του ν. 4763/2020:
Επίπεδο 1: Απολυτήριο Δημοτικού Σχολείου
Επίπεδο 2: Απολυτήριο Τριτάξιου Γυμνασίου, Πτυχίο Κατώτερης Σχολής Ν.Δ.
580/1970
Επίπεδο 3: Πτυχίο Τεχνικής Επαγγελματικής Σχολής (Τ.Ε.Σ.) ν. 1566/1985,
Πτυχίο Τεχνικού Επαγγελματικού Εκπαιδευτηρίου (Τ.Ε.Ε.) Α΄ Κύκλου
Σπουδών ν.2640/1998
Επίπεδο 4: Απολυτήριο Εξατάξιου Γυμνασίου,
Πτυχίο Μέσων Τεχνικών και Επαγγελματικών Σχολών (Εργοδηγών) Ν.Δ.
580/1970,
Πτυχίο Τεχνικού Επαγγελματικού Λυκείου (Τ.Ε.Λ.) ν. 1566/1985,
Απολυτήριο Ενιαίου Πολυκλαδικού Λυκείου (Γ΄ τάξη) ν. 1566/1985,
Πτυχίο Τμήματος Ειδίκευσης Ενιαίου Πολυκλαδικού Λυκείου (Δ΄
τάξη) ν. 1566/1985,
Πτυχίο Τεχνικού Επαγγελματικού Εκπαιδευτηρίου (Τ.Ε.Ε.) Β΄ Κύκλου
Σπουδών ν.2640/1998,
Πτυχίο Επαγγελματικής Σχολής (ΕΠΑ.Σ.) ν. 3475/2006 (σελ. 93 της
Έκθεσης Αντιστοίχισης),
Επίπεδο 5: Δίπλωμα Σ.Α.Ε.Κ.
Δίπλωμα / Πτυχίο Ανωτέρων Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
(Κ.Α.Τ.Ε., Κ.Α.Τ.Ε.Ε., τρίχρονα Τ.Ε.Ι., Σχολές Υπαξιωματικών
Ενόπλων Δυνάμεων, Σχολή Αστυφυλάκων, Σχολή Πυροσβεστικής, Σχολή
Λιμενικού Σώματος, Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού, Ανώτερες Σχολές
Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, Ανώτερη Σχολή Τουριστικής
Εκπαίδευσης)
Επίπεδο 6: Πτυχίο Ανωτάτης Εκπαίδευσης
Επίπεδο 7: Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης,
Ενιαίος και Αδιάσπαστος Τίτλος Σπουδών Μεταπτυχιακού Επιπέδου
(Integrated Master)
Επίπεδο 8: Διδακτορικό Δίπλωμα
Όπως αντιλαμβάνεται κάποιος, το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων αναφέρεται σε όλα τα επίπεδα μάθησης αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, όχι μόνο στα επίπεδα 3, 4 και 5. Εκκρεμεί λοιπόν η σχετική (για όλα τα επίπεδα του ΕΠΠ) εξουσιοδοτική διάταξη του νόμου 4763/2020, άρθρο 51, παράγραφος 2, όπου ορίζεται πως «… καθορίζονται … τα αντικείμενα … τα όργανα εποπτείας …».
Σπύρος Παπαϊωάννου,
Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.
Προϊστάμενος Τμήματος Εθνικού Πλαισίου Προσόντων
Πρόεδρος Επιτροπής Ισοτιμιών
Πιστοποιημένος Σύμβουλος Σταδιοδρομίας/Επαγγελματικού Προσανατολισμού
Επιπέδου Α – κωδικός Α355
Να ελέγξετε τους Νόμους που παραπέμπετε καθώς υπάρχουν νεότεροι!
Οι συνθήκες στην εκπαίδευση έχουν αλλάξει και άλλαζουν συνεχώς! Ανάλογα αλλάζουν και οι Σχολικές Βιβλιοθήκες διεθνώς.
Όπως δημόσια έχω διατυπώσει και όπως γίνεται πλεον διεθνώς, η Σχολική Βιβλιοθήκη πρέπει να ονομαστεί «Σχολικό Πληροφοριακό Κέντρο» και να είναι άμεσα συνεδεδεμένο με το Σχολικό Εργαστήριο Πληροφορικής και Εφαρμογών Η/Υ.
Στο ΣΠΚ θα ενσωματώνονται λειτουργίες βιβλιοθήκης, πληροφοριακής στήριξης του εκπαιδευτικού έργου, εκπαίδευσης των μαθητών στον πληροφοριακό αλφαβητισμό και στην πληροφοριακή τεχνολογία, των εκμετάλλευση των πρακτικών της ΤΝ.(AI) την ανάπτυξη Δεξιοτήτων κ.α
Η στελέχωση uα γίνεται με άτομα που θα έχουν γνώσεις Βιβλιοθηκονομίας και Πληροφορικής.
Πώς προέκυψε το 100 βιβλιοθηκονόμοι; Ακόμη και αν επιλεγούν μεγάλες σχολικές μονάδες ο αριθμός αυτός είναι πολύ μικρός.
Σχετικά με την χρηματοδότηση για αγορές βιβλίων το σχέδιο τροποποιεί το άρθρο 43 του Ν. 1566/1985 που όμως τροποποιήθηκε ήδη από την παρ. 18α του άρθρου 13 του Ν3149/2003 που προέβλεπε την έγγραφή πιστώσεων από την αρχή στον προϋπολογισμό του ΥΠΕΠΘ. Στη νέα διατύπωση η πρόβλεψη είναι γενική και αόριστη και η χρηματοδότηση γίνεται κατόπιν αιτημάτων.
Αυτό που είναι προφανές ότι λείπει επίσης η πρόβλεψη χρηματοδοτήσεων από το Π.Δ.Ε ή Κοινοτικά χρήματα για παρεμβάσεις στα κτίρια, την επίπλωση, τον εξοπλισμό κ.α. που θα χρειαστούν για την δημιουργία των Σχολικών Βιβλιοθηκών.
Πολύ Φοβάμαι ότι θα ψηφιστεί μια νομοθετική πρόβλεψη που όπως και άλλες στο παρελθόν θα μείνει στα χαρτιά!
Η πρόβλεψη δυνατότητας ακαδημαϊκής εξέλιξης στην θέση του μόνιμου επίκουρου καθηγητή για τα μέλη Δρ ΕΔΙΠ που διαθέτουν διδακτορικό τίτλο, υψηλή ερευνητική δραστηριότητα και αποδεδειγμένο αυτοδύναμο διδακτικό έργο συνιστά αναγκαία θεσμική μεταρρύθμιση, εναρμονισμένη τόσο με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα όσο και με τις συνταγματικές αρχές που διέπουν την ανώτατη εκπαίδευση.
Στο πλαίσιο του European Higher Education Area, όπως διαμορφώθηκε μέσω της Bologna Process, τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια οφείλουν να διασφαλίζουν διαφανείς και αξιοκρατικές διαδρομές ακαδημαϊκής σταδιοδρομίας. Η European University Association επισημαίνει ότι η ποιότητα της ανώτατης εκπαίδευσης συνδέεται άμεσα με σαφή, αντικειμενικά και αξιολογικά τεκμηριωμένα συστήματα εξέλιξης προσωπικού, βασισμένα σε μετρήσιμα κριτήρια (διδακτική αξιολόγηση, διεθνείς δημοσιεύσεις, συμμετοχή σε ερευνητικά έργα, ακαδημαϊκή συνεισφορά).
Παράλληλα, το European Qualifications Framework εδράζεται στην αρχή ότι τα επαγγελματικά και ακαδημαϊκά δικαιώματα πρέπει να αντιστοιχούν σε αποδεδειγμένα μαθησιακά αποτελέσματα, γνώσεις και δεξιότητες, όχι αποκλειστικά στην αρχική διοικητική κατηγορία ένταξης. Η αρχή αυτή εφαρμόζεται ήδη σε πλήθος κρατών-μελών της Ε.Ε., όπου προσωπικό με αυτοδύναμο διδακτικό και ερευνητικό έργο έχει θεσμική δυνατότητα εξέλιξης μέσω αυστηρής αξιολόγησης.
Σε εθνικό επίπεδο, η απουσία δυνατότητας εξέλιξης για Δρ ΕΔΙΠ εγείρει ζητήματα συμβατότητας με:
•Άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος: αρχή της ισότητας, που επιβάλλει όμοια μεταχείριση προσώπων που τελούν υπό τις ίδιες ουσιαστικές συνθήκες (όταν δηλαδή επιτελείται αντίστοιχο διδακτικό και ερευνητικό έργο).
•Άρθρο 16 του Συντάγματος: υποχρέωση της Πολιτείας να διασφαλίζει υψηλού επιπέδου δημόσια ανώτατη εκπαίδευση και να αξιοποιεί το επιστημονικό δυναμικό της χώρας.
•Αρχή της αξιοκρατίας, ως γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, που επιβάλλει σύνδεση προσόντων, έργου και θεσμικής εξέλιξης.
Η διεθνής έρευνα στη διοίκηση της ανώτατης εκπαίδευσης καταδεικνύει ότι η ύπαρξη προβλέψιμων και αξιοκρατικών διαδρομών εξέλιξης:
•αυξάνει την ποιότητα διδασκαλίας και τη φοιτητοκεντρική προσέγγιση,
•ενισχύει την ερευνητική παραγωγικότητα,
•περιορίζει τη θεσμική αποεπένδυση και τη διαρροή επιστημονικού δυναμικού,
•βελτιώνει τους δείκτες διεθνοποίησης των Ιδρυμάτων.
Στα περισσότερα ευρωπαϊκά συστήματα (Γερμανία, Ολλανδία, Σκανδιναβικές χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο) προβλέπονται δομημένες βαθμίδες εξέλιξης για προσωπικό που επιτελεί αυτοδύναμο διδακτικό και ερευνητικό έργο, μέσω αξιολόγησης με σαφή κριτήρια. Η απουσία αντίστοιχης πρόβλεψης στο ελληνικό πλαίσιο δημιουργεί ασυμμετρία μεταξύ πραγματικού ακαδημαϊκού έργου και θεσμικής αναγνώρισης.
Η θέσπιση δυνατότητας εξέλιξης, με αυστηρά και αντικειμενικά κριτήρια αντίστοιχα εκείνων που ισχύουν στον ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό χώρο, δεν αποτελεί ειδική ή χαριστική ρύθμιση. Αντιθέτως, συνιστά θεσμική εξορθολογισμένη προσαρμογή στις αρχές ποιότητας, διαφάνειας και ισότητας, διασφαλίζοντας ότι το υφιστάμενο επιστημονικό κεφάλαιο των ελληνικών ΑΕΙ αξιοποιείται πλήρως προς όφελος των φοιτητών και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Οι προβλεπόμενες θέσεις για τη στελέχωση των σχολικών βιβλιοθηκών (50 ΠΕ και 50 ΤΕ) είναι εξαιρετικά λίγες και δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του θεσμού.
Υπενθυμίζεται ότι σε παλαιότερες δηλώσεις είχε γίνει λόγος για τη δημιουργία 400 θέσεων βιβλιοθηκονόμων, γεγονός που δημιούργησε εύλογες προσδοκίες στον κλάδο.
Οι σχολικές βιβλιοθήκες αποτελούν βασικό πυλώνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας και δεν μπορούν να λειτουργήσουν ουσιαστικά χωρίς επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό.
Ζητείται η επανεξέταση του αριθμού των θέσεων, ώστε να καλυφθούν ουσιαστικά οι ανάγκες των σχολικών μονάδων σε πανελλαδικό επίπεδο.