Υπουργείο Εσωτερικών | Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

Σχόλιο του χρήστη 'Οικοδομικός Συνεταιρισμός Υγειονομικών "Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία" ΣΥΝ.ΠΕ.' | 31 Μαΐου 2026, 20:02

Μόνιμος Σύνδεσμος

Η κύρωση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας για το δικαίωμα συμμετοχής στις υποθέσεις τοπικής αρχής δημιουργεί την ανάγκη πρόβλεψης συγκεκριμένου εφαρμοστικού μηχανισμού στον προγραμματισμό δράσεων δήμων και περιφερειών. Η συμμετοχή δεν μπορεί να εξαντλείται στη γενική δημόσια διαβούλευση, αλλά πρέπει να συνδέεται με τεκμηριωμένη πρόταση, υποχρεωτική εξέταση, αιτιολογημένη απάντηση, περιοδική δημόσια ανασκόπηση και διαφανή δυνατότητα συνεργασίας. Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν μεταφέρει δημόσια εξουσία σε ιδιωτικούς φορείς. Δεν αλλοιώνει τις αρμοδιότητες των δήμων και των περιφερειών. Δεν δημιουργεί προνομιακές σχέσεις. Αντίθετα, δημιουργεί έναν καθαρό κανόνα θεσμικής συνεργασίας: τεκμηριωμένη πρόταση - υποχρεωτική εξέταση - αιτιολογημένη απάντηση - δημόσια ανασκόπηση - διαφανής δυνατότητα συνεργασίας. Αυτό είναι το ελάχιστο πρακτικό περιεχόμενο που πρέπει να αποκτήσει η κύρωση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, ώστε η συμμετοχή στις τοπικές υποθέσεις να μη μείνει θεωρητική, αλλά να γίνει πραγματική διοικητική διαδικασία με διαφάνεια, συνέχεια και λογοδοσία. Παρέμβαση επί του άρθρου 312 Θέμα: Θεσμική ενεργοποίηση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας μέσω υποχρεωτικής εξέτασης, αιτιολογημένης απάντησης και περιοδικής ανασκόπησης τεκμηριωμένων προτάσεων οργανωμένων ΝΠΙΔ ειδικού χωρικού, κοινωνικού ή αναπτυξιακού ενδιαφέροντος Το άρθρο 312 κινείται στη σωστή κατεύθυνση, καθώς συνδέει τον προγραμματισμό δράσεων των δήμων και των περιφερειών με τις αρμοδιότητές τους, τα Πενταετή Σχέδια Δράσεων, τα Ετήσια Προγράμματα Δράσεων, τη δημόσια διαβούλευση και τον απολογισμό πεπραγμένων. Ωστόσο, η πρόβλεψη δημόσιας διαβούλευσης, από μόνη της, δεν αρκεί για την ουσιαστική εφαρμογή του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας. Το Πρωτόκολλο δεν κατοχυρώνει απλώς ένα γενικό δικαίωμα έκφρασης γνώμης. Κατοχυρώνει δικαίωμα συμμετοχής στις υποθέσεις τοπικής αρχής, δηλαδή δικαίωμα επιδίωξης καθορισμού ή επηρεασμού της άσκησης των αρμοδιοτήτων της τοπικής αρχής. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται ειδικός μηχανισμός θεσμικής συμμετοχής για οργανωμένα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία δεν ασκούν δημόσια εξουσία, δεν υποκαθιστούν δήμους ή περιφέρειες, αλλά διαθέτουν άμεσο καταστατικό, χωρικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, τεχνικό ή αναπτυξιακό ενδιαφέρον σε συγκεκριμένη περιοχή. Η πρόταση δεν θεσπίζει προνομιακή μεταχείριση υπέρ οποιουδήποτε συγκεκριμένου φορέα ή περιοχής. Θεσπίζει γενικό, διαφανές και ελεγχόμενο πλαίσιο συνεργασίας, ώστε η συμμετοχή οργανωμένων φορέων της κοινωνίας να μην εξαντλείται σε μια απλή, μη δεσμευτική διαβούλευση, αλλά να συνδέεται με υποχρεωτική εξέταση, αιτιολογημένη απάντηση, δημόσια ανασκόπηση και δυνατότητα προγραμματικής συνεργασίας. Προτείνεται, συνεπώς, να προστεθούν στο άρθρο 312, μετά την παρ. 7, νέες παράγραφοι ως εξής: Προτεινόμενη προσθήκη στο άρθρο 312 8. Κατά την κατάρτιση, αναθεώρηση, υλοποίηση και απολογιστική παρακολούθηση του Πενταετούς Σχεδίου Δράσεων και του Ετήσιου Προγράμματος Δράσεων, οι δήμοι και οι περιφέρειες λαμβάνουν υπόψη τεκμηριωμένες προτάσεις νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου συνεταιριστικού, συλλογικού, επαγγελματικού, επιστημονικού, κοινωφελούς, αναπτυξιακού ή μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εφόσον τα νομικά αυτά πρόσωπα έχουν άμεσο καταστατικό, χωρικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, τεχνικό ή αναπτυξιακό ενδιαφέρον σε συγκεκριμένη περιοχή ή θεματικό αντικείμενο της εδαφικής αρμοδιότητας του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρειας. 9. Τα νομικά πρόσωπα της παρ. 8 δύνανται να υποβάλλουν τεκμηριωμένο φάκελο προτάσεων για ζητήματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες δήμων ή περιφερειών, ιδίως ως προς υποδομές, πρόσβαση, οδικό δίκτυο, ύδρευση, αποχέτευση, δίκτυα ομβρίων, κοινόχρηστους χώρους, πολιτική προστασία, περιβαλλοντική προστασία, χωρικό σχεδιασμό, βιώσιμη κινητικότητα, κοινωνικές υποδομές, τοπική οικονομία και βιώσιμη ανάπτυξη. 10. Ο οικείος δήμος ή η οικεία περιφέρεια υποχρεούται να παραλαμβάνει, να πρωτοκολλεί και να εξετάζει τον φάκελο της παρ. 9 και να παρέχει ειδικώς αιτιολογημένη απάντηση εντός εύλογης προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρεις μήνες από την υποβολή του φακέλου, εκτός αν απαιτείται γνώμη ή ενέργεια συναρμόδιας αρχής. 11. Όταν το αντικείμενο της πρότασης αφορά άμεσα αρμοδιότητα, δράση, πρόγραμμα, έργο ή υπηρεσία που εντάσσεται ή δύναται να ενταχθεί στο Πενταετές Σχέδιο Δράσεων ή στο Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσεων, ο φορέας που υπέβαλε τον φάκελο καλείται σε ακρόαση ή θεσμική διαβούλευση ενώπιον του αρμοδίου οργάνου ή της αρμόδιας υπηρεσίας. 12. Για ζητήματα δημοτικής αρμοδιότητας ή ζητήματα που άπτονται της καθημερινής λειτουργίας, της τοπικής υποδομής, της προσβασιμότητας, των κοινόχρηστων χώρων, της πολιτικής προστασίας, της περιβαλλοντικής προστασίας ή της παροχής τοπικών υπηρεσιών, η πορεία εξέτασης και υλοποίησης των σχετικών προτάσεων εντάσσεται υποχρεωτικά σε εξαμηνιαία ανασκόπηση ενώπιον του αρμοδίου οργάνου του δήμου. 13. Για ζητήματα περιφερειακής αρμοδιότητας, διαδημοτικού, υπερτοπικού, αναπτυξιακού, περιβαλλοντικού, τεχνικού ή χρηματοδοτικού χαρακτήρα, η πορεία εξέτασης και υλοποίησης των σχετικών προτάσεων εντάσσεται υποχρεωτικά σε ετήσια ανασκόπηση ενώπιον του αρμοδίου οργάνου της περιφέρειας. 14. Η ανασκόπηση των παρ. 12 και 13 περιλαμβάνει κατ' ελάχιστον: α) το αντικείμενο του ζητήματος, β) την αρμοδιότητα ή συναρμοδιότητα που αφορά, γ) τη νομοθετική ή κανονιστική βάση της αρμοδιότητας, δ) τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί, ε) τις εκκρεμότητες, στ) το προτεινόμενο ή υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, ζ) τις απαιτούμενες συνεργασίες, εγκρίσεις ή χρηματοδοτήσεις, η) την αιτιολογημένη αποδοχή, μερική αποδοχή ή απόρριψη των προτάσεων. 15. Σε περίπτωση ζητημάτων που αφορούν πολιτική προστασία, ασφάλεια προσώπων, σοβαρό κίνδυνο σε υποδομές, περιβαλλοντική προστασία ή άμεση αποτροπή κινδύνου, ο οικείος δήμος ή η οικεία περιφέρεια δύναται να προβαίνει σε έκτακτη ανασκόπηση ή σύγκληση ειδικής σύσκεψης με τον φορέα που υπέβαλε την τεκμηριωμένη πρόταση. 16. Για λόγους διαφάνειας, οι φάκελοι προτάσεων, οι απαντήσεις των αρμοδίων οργάνων ή υπηρεσιών, οι εκθέσεις ανασκόπησης, τα χρονοδιαγράμματα και οι σχετικές αποφάσεις αναρτώνται στην ιστοσελίδα του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρειας, με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων, απορρήτου, εμπορικού απορρήτου και προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών. 17. Η συμμετοχή των νομικών προσώπων της παρ. 8 δεν συνεπάγεται μεταβίβαση δημόσιας εξουσίας, άσκηση αποφασιστικής αρμοδιότητας ή υποκατάσταση των οργάνων των δήμων και των περιφερειών. Οι τελικές αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά από τα κατά νόμο αρμόδια όργανα. 18. Όταν από την ανασκόπηση προκύπτει ανάγκη συντονισμένης δράσης, ο οικείος δήμος ή η οικεία περιφέρεια δύναται να συγκροτεί ομάδα εργασίας, να συνάπτει μνημόνιο συνεργασίας ή να εξετάζει την επικουρική συμμετοχή του φορέα σε προγραμματική σύμβαση, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. Αιτιολόγηση της προτεινόμενης προσθήκης Η προτεινόμενη ρύθμιση είναι αναγκαία για τέσσερις λόγους. Πρώτον, μετατρέπει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας από διακήρυξη αρχής σε εφαρμοστέο διοικητικό μηχανισμό. Η συμμετοχή στις τοπικές υποθέσεις δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενική δημόσια διαβούλευση χωρίς υποχρέωση εξέτασης, απάντησης και παρακολούθησης. Δεύτερον, ενισχύει τη λογοδοσία των δήμων και των περιφερειών. Δεν υποχρεώνει τα όργανα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αποδεχθούν κάθε πρόταση. Τα υποχρεώνει όμως να την εξετάσουν, να απαντήσουν αιτιολογημένα και να εμφανίσουν δημόσια την πορεία του ζητήματος. Τρίτον, αξιοποιεί οργανωμένους φορείς της κοινωνίας που διαθέτουν τεκμηρίωση, συνέχεια, ειδική γνώση και άμεσο ενδιαφέρον για συγκεκριμένες περιοχές ή αντικείμενα. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν αποδυναμώνεται όταν συνεργάζεται διαφανώς με τέτοιους φορείς. Αντίθετα, αποκτά καλύτερη πληροφόρηση, διοικητική συνέχεια και κοινωνική νομιμοποίηση. Τέταρτον, συνδέει τη διαβούλευση με τον πραγματικό προγραμματισμό. Η υποβολή προτάσεων δεν μένει σε επίπεδο γενικού σχολίου, αλλά εντάσσεται σε Πενταετές Σχέδιο Δράσεων, Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσεων, εξαμηνιαία ή ετήσια ανασκόπηση, χρονοδιάγραμμα, αρμοδιότητα, χρηματοδότηση και πιθανή προγραμματική συνεργασία. Η ρύθμιση δεν δημιουργεί ειδικό καθεστώς υπέρ συγκεκριμένου νομικού προσώπου. Δεν φωτογραφίζει φορέα, δήμο ή περιφέρεια. Αφορά κάθε οργανωμένο ΝΠΙΔ που πληροί αντικειμενικά κριτήρια: καταστατικό αντικείμενο, τεκμηριωμένο ενδιαφέρον, σύνδεση με συγκεκριμένη περιοχή ή θεματική αρμοδιότητα, και υποβολή πλήρους φακέλου. Με αυτόν τον τρόπο, η συμμετοχή αποκτά περιεχόμενο, η διοίκηση αποκτά υποχρέωση αιτιολόγησης και η διαφάνεια αποκτά μηχανισμό παρακολούθησης. Συμπληρωματική παρέμβαση επί του άρθρου 649 Προτείνεται να προστεθεί στο τέλος του άρθρου 649 εδάφιο ως εξής: Η επικουρική συμμετοχή των ανωτέρω φορέων σε προγραμματικές συμβάσεις δύναται να ενεργοποιείται και κατόπιν της διαδικασίας θεσμικής διαβούλευσης, εξέτασης, ανασκόπησης ή συνεργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 312, εφόσον το αντικείμενο της προγραμματικής σύμβασης συνδέεται με τεκμηριωμένο χωρικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, τεχνικό ή αναπτυξιακό ενδιαφέρον του συμμετέχοντος φορέα. Αιτιολόγηση προσθήκης στο άρθρο 649 Η προσθήκη αυτή συνδέει τον προγραμματισμό δράσεων με τις προγραμματικές συμβάσεις. Το άρθρο 649 ήδη αναγνωρίζει τη δυνατότητα επικουρικής συμμετοχής συνεταιρισμών, ενώσεων συνεταιρισμών και άλλων φορέων. Απαιτείται, όμως, να προβλεφθεί και θεσμική διαδρομή που οδηγεί από την τεκμηριωμένη πρόταση και την ανασκόπηση στην πιθανή προγραμματική συνεργασία. Έτσι αποφεύγεται η αποσπασματικότητα. Ο φορέας δεν εμφανίζεται αιφνιδίως σε μια προγραμματική σύμβαση, αλλά έχει προηγηθεί διαφανής διαδικασία: φάκελος, εξέταση, αιτιολογημένη απάντηση, δημόσια ανασκόπηση και, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, επικουρική συμμετοχή σε προγραμματική σύμβαση.