Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΔΗΜΩΝ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΑΥΤΩΝ – ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 106-183)Σχόλιο του χρήστη Mr. | 2 Ιουνίου 2026, 13:35
  • Σχόλιο του χρήστη 'Mr.' | 2 Ιουνίου 2026, 13:35

    Άρθρο 109 — Αρμοδιότητες δημάρχου και περιφερειάρχη Ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης έχουν κεντρικό ρόλο στη διοίκηση. Όμως η ενίσχυση της εκτελεστικής λειτουργίας πρέπει να συνοδεύεται από θεσμικά αντίβαρα. Προτείνω να προστεθεί ρητή υποχρέωση του δημάρχου και του περιφερειάρχη για: ετήσια παρουσίαση προόδου των στρατηγικών δεσμεύσεων, δημόσια παρακολούθηση έργων και προϋπολογισμού, αιτιολόγηση αποκλίσεων από εγκεκριμένα σχέδια, λογοδοσία για κλιματική ανθεκτικότητα, κοινωνική πολιτική, προσβασιμότητα και προστασία ευάλωτων ομάδων. Η εκτελεστική ευθύνη πρέπει να είναι καθαρή. Αλλά πρέπει να είναι και ελέγξιμη. Άρθρα 117–134 — Δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο Τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια πρέπει να παραμείνουν το κέντρο της πολιτικής συζήτησης, του ελέγχου και της στρατηγικής απόφασης. Προτείνω να παραμένουν υποχρεωτικά στην αποφασιστική αρμοδιότητα των συμβουλίων: ο προϋπολογισμός, το τεχνικό πρόγραμμα, τα στρατηγικά σχέδια, τα σχέδια κλιματικής προσαρμογής, τα σχέδια πολιτικής προστασίας, οι χωροταξικές και πολεοδομικές επιλογές, οι μεγάλες συμβάσεις, τα τιμολόγια ύδρευσης και αποβλήτων, οι αποφάσεις για αναπτυξιακούς οργανισμούς, οι αποφάσεις για κρίσιμα νομικά πρόσωπα. Η αποτελεσματικότητα δεν πρέπει να οδηγήσει σε υποβάθμιση των αιρετών συμβουλίων. Οι πολίτες ψηφίζουν συμβούλια, όχι μόνο εκτελεστικές διοικήσεις. Άρθρα 135–147 — Δημοτική και περιφερειακή επιτροπή Οι επιτροπές μπορούν να συμβάλουν στην ταχύτερη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών. Δεν πρέπει όμως να γίνουν κλειστά κέντρα αποφάσεων. Προτείνω: κάθε μεταβίβαση αρμοδιότητας σε επιτροπή να είναι αιτιολογημένη, να είναι χρονικά περιορισμένη, να είναι ανακλητή από το συμβούλιο, να δημοσιεύεται πλήρως, να συνοδεύεται από πρακτικά και διαδικτυακή μετάδοση όπου είναι δυνατόν, να κατοχυρωθεί δικαίωμα μειοψηφίας για επαναφορά κρίσιμου θέματος στο συμβούλιο. Η διοίκηση χρειάζεται ταχύτητα. Η δημοκρατία χρειάζεται λογοδοσία. Ο Κώδικας πρέπει να εξασφαλίσει και τα δύο. Άρθρο 150 — Ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας Η ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας είναι θετική πρόβλεψη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Η λογοδοσία δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια διαδικασία ερωτήσεων και απαντήσεων. Προτείνω η συνεδρίαση λογοδοσίας να στηρίζεται σε δημόσια, μετρήσιμα και προσβάσιμα στοιχεία. Κάθε δήμος και περιφέρεια πρέπει να διαθέτει δημόσιο ψηφιακό πίνακα παρακολούθησης για: προϋπολογισμό, έργα, προμήθειες, συμβάσεις, χρονοδιαγράμματα, καθυστερήσεις, ποσοστό υλοποίησης τεχνικού προγράμματος, ενεργειακή κατανάλωση δημοτικών κτιρίων, δράσεις πολιτικής προστασίας, δείκτες νερού, δείκτες αποβλήτων, κοινωνικές υπηρεσίες. Η λογοδοσία πρέπει να γίνει εργαλείο ελέγχου εξουσίας, όχι τελετουργική συνεδρίαση. Άρθρο 151 — Απολογισμός πεπραγμένων Ο απολογισμός πεπραγμένων πρέπει να συνδεθεί με δείκτες, όχι απλώς με περιγραφή δράσεων. Προτείνω να θεσπιστεί υποχρεωτική Ετήσια Τοπική ή Περιφερειακή Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας. Η έκθεση να περιλαμβάνει: εκτέλεση προϋπολογισμού, πρόοδο τεχνικού προγράμματος, δείκτες κοινωνικής πολιτικής, δείκτες ισότητας και προσβασιμότητας, δείκτες κλιματικής ανθεκτικότητας, δράσεις πολιτικής προστασίας, ποιότητα νερού και απώλειες δικτύου, απόβλητα και ανακύκλωση, ενεργειακή κατανάλωση και εξοικονόμηση, συμμετοχικές διαδικασίες. Οι πολίτες πρέπει να μπορούν να συγκρίνουν δεσμεύσεις, υλοποίηση και αποκλίσεις. Άρθρο 152 — Συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης Ο θεσμός του Συμπαραστάτη μπορεί να γίνει πραγματικό εργαλείο προστασίας του πολίτη από διοικητικές δυσλειτουργίες. Για να μη μείνει διακοσμητικός, χρειάζεται κύρος, ανεξαρτησία και υποχρεωτική αξιοποίηση των πορισμάτων του. Προτείνω: εκλογή με αυξημένη διαπαραταξιακή συναίνεση, δημόσια πρόσκληση ενδιαφέροντος, κριτήρια εμπειρίας, ακεραιότητας και θεσμικού κύρους, ετήσια έκθεση, υποχρεωτική συζήτηση της έκθεσης στο συμβούλιο, ειδική αρμοδιότητα για ζητήματα προσβασιμότητας, κοινωνικού αποκλεισμού, περιβαλλοντικής βλάβης, καθυστερήσεων σε ευάλωτους πολίτες και δυσλειτουργιών υπηρεσιών. Ο Συμπαραστάτης πρέπει να λειτουργεί ως τοπικός μηχανισμός δικαιωμάτων. Άρθρο 153 — Γνωμοδοτικές επιτροπές Οι γνωμοδοτικές επιτροπές μπορούν να ενισχύσουν τη συμμετοχική διακυβέρνηση μόνο αν δεν περιοριστούν σε τυπικές διαδικασίες. Προτείνω τη δυνατότητα δημιουργίας μόνιμων θεματικών επιτροπών για: κλιματική ανθεκτικότητα, νερό, απόβλητα και κυκλική οικονομία, κοινωνική ένταξη, ισότητα φύλων, προσβασιμότητα, νέους, τοπική οικονομία, πολιτισμό, δημόσιο χώρο. Οι επιτροπές πρέπει να έχουν δυνατότητα εισήγησης θεμάτων στο συμβούλιο και υποχρέωση δημόσιας ανάρτησης των πρακτικών τους. Άρθρο 154 — Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων Η ένταξη μεταναστών και προσφύγων δεν είναι δευτερεύουσα κοινωνική πολιτική. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, κοινωνικής συνοχής και καθημερινής ειρήνης στις τοπικές κοινωνίες. Προτείνω: υποχρεωτική λειτουργία Συμβουλίου Ένταξης σε δήμους με σημαντικό πληθυσμό μεταναστών ή προσφύγων, συμμετοχή εκπροσώπων μεταναστευτικών κοινοτήτων, συμμετοχή σχολείων, κοινωνικών υπηρεσιών, οργανώσεων δικαιωμάτων και φορέων διαπολιτισμικής μεσολάβησης, δυνατότητα εισήγησης θεμάτων στο δημοτικό συμβούλιο, σύνδεση με τοπικά σχέδια ένταξης, γλώσσας, στέγασης, παιδικής προστασίας και πρόσβασης σε υπηρεσίες. Η ένταξη χτίζεται τοπικά. Χρειάζεται θεσμούς, όχι αποσπασματικές δράσεις. Άρθρο 155 — Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Αντιμετώπισης Κινδύνων και Κρίσεων Η πρόβλεψη για Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Αντιμετώπισης Κινδύνων και Κρίσεων κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Όμως η επιστημονική διαχείριση κινδύνων δεν μπορεί να είναι προαιρετική. Σε μια χώρα που ζει ήδη καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες και λειψυδρία, κάθε Περιφέρεια πρέπει να διαθέτει μόνιμο επιστημονικό όργανο κινδύνου. Προτείνω: υποχρεωτική σύσταση της Επιτροπής σε κάθε Περιφέρεια, αντίστοιχες Δημοτικές Επιτροπές Ανθεκτικότητας σε δήμους υψηλής τρωτότητας, συμμετοχή επιστημόνων κλιματικής επιστήμης, υδρολογίας, δασολογίας, δημόσιας υγείας, χωροταξίας, κοινωνικής πολιτικής και πολιτικής προστασίας, ετήσια Έκθεση Κλιματικού Κινδύνου και Ανθεκτικότητας, υποχρεωτική συζήτηση της έκθεσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο, σύνδεση των πορισμάτων με προϋπολογισμό, τεχνικό πρόγραμμα και έργα πολιτικής προστασίας. Η χώρα πρέπει να περάσει από το κράτος της αποζημίωσης στο κράτος της πρόληψης. Άρθρα 156–160 — Συμβούλια νέων Η θεσμοθέτηση Συμβουλίων Νέων είναι θετική, αλλά πρέπει να έχει ουσία. Οι νέοι δεν χρειάζονται διακοσμητική συμμετοχή. Χρειάζονται πραγματικό δικαίωμα λόγου στα θέματα που καθορίζουν τη ζωή τους. Προτείνω: δικαίωμα εισαγωγής θέματος στο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο, υποχρεωτική γνωμοδότηση για ζητήματα νεολαίας, ετήσιο συμμετοχικό προϋπολογισμό νέων, συμμετοχή νέων με αναπηρία, νέων μεταναστευτικής καταγωγής, νέων από αγροτικές, νησιωτικές και ορεινές περιοχές, σύνδεση των Συμβουλίων Νέων με σχολεία, πανεπιστήμια, δομές κατάρτισης και τοπικούς φορείς. Η δημοκρατική συμμετοχή μαθαίνεται όταν οι θεσμοί δίνουν πραγματική ευθύνη. Άρθρα 161–172 — Δημοτικές κοινότητες και συνέλευση κατοίκων Οι δημοτικές κοινότητες μπορούν να γίνουν κύτταρα τοπικής δημοκρατίας. Ιδίως μετά τις συνενώσεις δήμων, πολλοί πολίτες αισθάνονται ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από τη γειτονιά, το χωριό ή τον οικισμό τους. Προτείνω: υποχρεωτική ετήσια συνέλευση κατοίκων σε κάθε δημοτική κοινότητα, θεματικές συνελεύσεις για νερό, απορρίμματα, πολιτική προστασία, σχολικές υποδομές, κοινωνικές ανάγκες και δημόσιο χώρο, μικρό ετήσιο προϋπολογισμό κοινότητας, υποχρεωτική αιτιολογημένη απάντηση του δήμου στις αποφάσεις της κοινότητας, συμμετοχή μόνιμων κατοίκων που δεν είναι δημότες όταν συζητούνται ζητήματα καθημερινής ζωής. Η δημοκρατία δεν μπορεί να κατοικεί μόνο στο δημαρχείο. Πρέπει να επιστρέψει στην κοινότητα. Άρθρα 173–181 — Συμβουλευτικό δημοτικό δημοψήφισμα Ο θεσμός του δημοτικού δημοψηφίσματος μπορεί να ενισχύσει την άμεση δημοκρατία, εφόσον συνοδεύεται από εγγυήσεις ενημέρωσης, ισότητας και διαφάνειας. Προτείνω: να μην τίθενται υπερβολικά αποτρεπτικά όρια για την ενεργοποίηση του θεσμού από πολίτες, να προβλέπεται υποχρεωτική περίοδος δημόσιου διαλόγου, να παρέχεται δημόσιο ενημερωτικό υλικό σε απλή γλώσσα, να παρουσιάζονται ισότιμα οι διαφορετικές απόψεις, να υπάρχουν εγγυήσεις για άτομα με αναπηρία και πολίτες χωρίς ψηφιακές δεξιότητες, να δημοσιεύεται έκθεση επιπτώσεων για κάθε ερώτημα, να απαγορεύεται η παραπλανητική χρηματοδοτούμενη διαφήμιση. Η άμεση δημοκρατία χρειάζεται κανόνες. Χωρίς ενημέρωση και ισότητα, μπορεί να γίνει εργαλείο πόλωσης.