Υπουργείο Εσωτερικών

Δικτυακός Τόπος Διαβουλεύσεων

• Σχόλιο του χρήστη 'ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΣΕΡΕΤΗΣ' | 3 Ιουνίου 2026, 01:52

  Μόνιμος Σύνδεσμος

  Δημόσια Διαβούλευση για τον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης Παρατηρήσεις και Προτάσεις για την Ενίσχυση της Συμμετοχής των Πολιτών Ο υπό διαβούλευση Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί μια σημαντική προσπάθεια συγκέντρωσης, απλοποίησης και εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Δήμων και των Περιφερειών. Η κωδικοποίηση της νομοθεσίας, η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων και η βελτίωση της διοικητικής αποτελεσματικότητας είναι αναμφίβολα θετικά βήματα. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι μόνο διοικητική αλλά κυρίως δημοκρατική. Το πρόβλημα που καταγράφεται διαχρονικά είναι η συνεχής απομάκρυνση των πολιτών από τα κοινά, η μείωση της εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς και η περιορισμένη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ότι ο νέος Κώδικας θα μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία μιας νέας σχέσης μεταξύ πολιτών και Αυτοδιοίκησης, ενσωματώνοντας θεσμούς συμμετοχικής δημοκρατίας και κοινωνικού ελέγχου. 1. Θεσμοθέτηση Τοπικών Λαϊκών Συνελεύσεων Προτείνεται η θεσμοθέτηση τακτικών ανοικτών συνελεύσεων δημοτών σε επίπεδο Δήμου ή Δημοτικής Κοινότητας. Οι συνελεύσεις αυτές να λειτουργούν συμβουλευτικά αλλά και να έχουν τη δυνατότητα υποβολής προτάσεων προς τα αρμόδια όργανα του Δήμου. Η συστηματική συμμετοχή των πολιτών στη συζήτηση των τοπικών προβλημάτων μπορεί να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή και τη δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεων. 2. Δικαίωμα Πρωτοβουλίας Πολιτών Προτείνεται η δυνατότητα συλλογής υπογραφών από δημότες ώστε συγκεκριμένα θέματα να εισάγονται υποχρεωτικά προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο. Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες δεν θα περιορίζονται μόνο στην εκλογή εκπροσώπων αλλά θα μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της τοπικής ατζέντας. 3. Τοπικά Δημοψηφίσματα Για ζητήματα ιδιαίτερης σημασίας προτείνεται η δυνατότητα διενέργειας τοπικών δημοψηφισμάτων κατόπιν πρωτοβουλίας των πολιτών ή του Δημοτικού Συμβουλίου. Η πρόβλεψη αυτή θα ενισχύσει τη συμμετοχή και θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς. 4. Υποχρεωτική Δημόσια Λογοδοσία Προτείνεται η υποχρέωση του Δημάρχου και της Δημοτικής Αρχής να παρουσιάζουν δημόσιο απολογισμό δράσεων, οικονομικών στοιχείων και πορείας έργων τουλάχιστον δύο φορές ετησίως σε ανοικτές συνεδριάσεις. Η λογοδοσία αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαφάνεια και τον αποτελεσματικό έλεγχο της εξουσίας. 5. Συμμετοχικός Προϋπολογισμός Προτείνεται ποσοστό του ετήσιου προϋπολογισμού να διατίθεται σε έργα που επιλέγονται απευθείας από τους δημότες μέσω δημόσιας διαβούλευσης ή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Με αυτόν τον τρόπο οι πολίτες αποκτούν άμεσο ρόλο στην ιεράρχηση των τοπικών αναγκών. 6. Ψηφιακή Δημοκρατία και Ανοικτή Διακυβέρνηση Η αξιοποίηση της τεχνολογίας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στις εκλογικές διαδικασίες. Προτείνεται η δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας όπου οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν προτάσεις, συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις, αξιολογούν δημοτικές υπηρεσίες, ενημερώνονται για έργα και δαπάνες, παρακολουθούν την πορεία υλοποίησης των αποφάσεων. Συμπέρασμα Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί το πλησιέστερο επίπεδο εξουσίας προς τον πολίτη. Ο νέος Κώδικας δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στη βελτίωση της διοίκησης. Οφείλει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη συμμετοχή, διαφάνεια, λογοδοσία και συνδιαμόρφωση των αποφάσεων. Η ενίσχυση της δημοκρατίας σε τοπικό επίπεδο αποτελεί επένδυση για τη δημοκρατία συνολικά. Οι πολίτες δεν πρέπει να είναι απλοί αποδέκτες αποφάσεων. Πρέπει να αποτελούν ενεργό μέρος της διαδικασίας λήψης τους. Από το «αποφασίζουν για εμάς» στο «αποφασίζουμε μαζί». Από το Εγώ στο Εμείς.