Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΤΟ  ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ   ΜΕΡΟΣ Α΄ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (άρθρα 727-754)Σχόλιο του χρήστη ΗΛΙΑΣ ΣΤΑΜΕΛΟΣ (ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ) | 3 Ιουνίου 2026, 12:00
  • Σχόλιο του χρήστη 'ΗΛΙΑΣ ΣΤΑΜΕΛΟΣ (ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ)' | 3 Ιουνίου 2026, 12:00

    Το σχέδιο νόμου που δίνεται στη δημοσιότητα δεν αποτελεί κάποια «τομή», όπως δηλώνει το Υπουργείο, ούτε μία απλή συγκέντρωση και τακτοποίηση της πολυνομοθεσίας που διέπει τους ΟΤΑ. Αποτελεί την αδιάσπαστη συνέχεια και επέκταση του Καλλικράτη (2010) της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, του Κλεισθένη (2018) της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και συνολικά του νομικού πλαισίου που έχει διαμορφωθεί διαχρονικά από τις κυβερνήσεις όλων των αποχρώσεων για την εμπορευματοποίηση της δημόσιας περιουσίας, τα εργασιακά, την ανταποδοτικότητα μέσω της φοροληστείας των λαϊκών στρωμάτων, κ.ά. Στο επίκεντρο της στόχευσής του είναι η «αποτελεσματικότερη λειτουργία του τοπικού και περιφερειακού κράτους». Όμως το ερώτημα είναι αποτελεσματικότητα για ποιον; Από την εμπειρία ενός ιστορικού Δήμου, όπου έγιναν αγώνες κόντρα σε αυτήν την πολιτική για να έχει σχολεία, ελεύθερους χώρους πρασίνου, και κοινωνικές δομές, μιας διοίκησης που ήρθε αντιμέτωπη με την αποψίλωση των υπηρεσιών της και αγωνίστηκε έμπρακτα για την κατάργηση του αντιδραστικού νόμου Βορίδη υπερασπίζοντας τη μόνιμη και σταθερή δουλειά, αξίζει να σταθεί κανείς σε ορισμένες πλευρές του νομοσχεδίου. 1. Καταρρέει και σε αυτόν τον Κώδικα το αφήγημα για «αυτονομία» των δημοτικών αρχών. Δεν μπορεί ο λαός να κάνει κουμάντο στον τόπο του. - Για να διασφαλίσουν την πειθαρχία στους στόχους του κεντρικού κράτους με τον νέο Κώδικα των ΟΤΑ επιδιώκεται να απαλλαχτεί το θεσμικό πλαίσιο, από «ρωγμές» και «αδύναμα σημεία» . Είναι χαρακτηριστικό ότι παραμένει ο ν. Βορίδη, με το άρθρο 138 περίπτωση αε) «... Η άσκηση ένδικων μέσων στις περιπτώσεις δικών που αφορούν στον προσδιορισμό ή τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης μεταξύ εργαζομένων και του δήμου ή της περιφέρειας, αντίστοιχα, είναι υποχρεωτική και ασκείται από τον δήμαρχο». Παράλληλα, με το άρθρο 730, διευρύνονται η μέθοδοι αποκλεισμού της μονιμοποίησης εργαζομένων αφού, «Σε περιπτώσεις δικών που αφορούν στον προσδιορισμό ή τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης των εργαζομένων του δήμου ή της περιφέρειας, καθώς και των νομικών τους προσώπων, ως διάδικοι παρίστανται υποχρεωτικά και επί ποινή απαραδέκτου τα Υπουργεία Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα οποία δύναται να προβάλουν αυτοτελώς ισχυρισμούς. Η κλήση των ανωτέρω υπουργείων γίνεται με μέριμνα του ενάγοντος, άλλως η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και αίρονται αυτοδικαίως τυχόν ασφαλιστικά μέτρα ή προσωρινή διαταγή που έχει χορηγηθεί. Η παρούσα ισχύει και σε περίπτωση υποβολής ασφαλιστικών μέτρων ή αιτήματος προσωρινής διαταγής». Κάτω από την πίεση του αγώνα των εργαζομένων -και σε μια προσπάθεια να λειτουργήσει ως «εργαλείο» που θα διασπά το ενιαίο του αγώνα και θα εφησυχάζει- από όλα τα παραπάνω εξαιρείται μόνο «το προσωπικό, που έχει προσληφθεί και απασχολείται σε παιδικούς, βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς.» (παρ.3). Αυτό όμως πρακτικά σημαίνει ότι αυτοί οι εργαζόμενοι μπορούν να κάνουν ασφαλιστικά και αγωγή απουσία Υπουργικών διαδίκων, αλλά ο κόφτης της υποχρεωτικής έφεσης εξακολουθεί να υπάρχει! - Επίσης, οξύνονται οι πειθαρχικές διώξεις στους αιρετούς που δεν σκύβουν το κεφάλι, γι’ αυτό αυξάνονται και τα όργανα εκτός των συμβουλίων που επιτελούν έλεγχο-εποπτεία στις αποφάσεις των αιρετών. Διατηρούνται οι αποκεντρωμένες διοικήσεις που φτιάχτηκαν με τον «Καλλικράτη» και πλέον κύριος ρόλος τους είναι να ασκούν έλεγχο νομιμότητας/σκοπιμότητας στις αποφάσεις των συμβουλίων στο όνομα του κεντρικού κράτους, εξ’ ου και ο Γενικός Γραμματέας τους διορίζεται από την κυβέρνηση και λειτουργεί με βάση τις οδηγίες της. Συστήνεται νέα αυτοτελής υπηρεσία στο Υπουργείο Εσωτερικών με την ονομασία: «Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης» και με έδρα την Αθήνα. Σκοπός της είναι ο έλεγχος νομιμότητας των πράξεων και παραλείψεων των αιρετών οργάνων δήμων και περιφερειών, καθώς και των οργάνων διοίκησης των πάσης φύσης νομικών προσώπων των δήμων και περιφερειών. Επιβάλλονται πιο αυστηρά πειθαρχικά μέτρα κατά των αιρετών: Στους αιρετούς ήδη προβλέπεται αργία ή έκπτωση κ.λπ. αυτοδίκαια μετά από παραπομπή και προσωρινή κράτηση ή καταδίκη για μια σειρά προφανή εγκλήματα. Στα εγκλήματα όμως περιλαμβάνονται και κατηγορίες ή καταδίκες που μπορούν να αποδοθούν για πολιτική δράση π.χ. η διέγερση για διάπραξη εγκλημάτων, η πρόκληση οικονομικής ζημιάς του δημοσίου κ.ά. Προβλέπεται επιπλέον η παύση από τα καθήκοντα αιρετών ή και ολόκληρων συμβουλίων για σοβαρούς λόγους δημοσίου συμφέροντος (!) με απόφαση του υπουργού εσωτερικών, κατόπιν αιτιολογημένης εισήγησης του Γενικού Επόπτη και σύμφωνης γνώμης του πειθαρχικού συμβουλίου. Τέλος, συγκροτείται ένα κεντρικό πλέον πειθαρχικό όργανο για τους αιρετούς με νέα σύνθεση, καθώς αποτελείται μόνο από δικαστικούς. Δε συμμετέχουν πλέον αιρετοί με δικαίωμα ψήφου, παρά μόνο εκπρόσωποι της ΕΝΠΕ και της ΚΕΔΕ ως παρατηρητές. 2. Όσον αφορά στη δημόσια περιουσία, θα ξεπεράσω τις απαράδεκτες προβλέψεις για την αξιοποίηση – εκποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και θα επικεντρώσω στις σχολικές υποδομές και τις δημοτικές κοινωφελείς δομές. Στην περίπτωση του Δήμου Καισαριανής έχουμε έντονο πρόβλημα στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των δημοτικών υποδομών κυρίως σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς και αθλητικά κέντρα. Γι’ αυτό είχαμε στείλει αναλυτικό υπόμνημα που καταδείκνυε τα μεγάλα προβλήματα λόγω της άναρχης εγκατάστασης των προσφυγικών πληθυσμών μετά την μικρασιατική καταστροφή, διαχρονικών ζητημάτων διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας (δηλώσεις ιδιωτών, σχολεία αγνώστου ιδιοκτήτη, σχολεία με ιδιοκτήτη το ελληνικό δημόσιο που όμως δεν γνωρίζει το Υπουργείο Οικονομικών και το ΥΠΕΣ το φορέα ιδιοκτησίας, κ.ά.)και της εσπευσμένης αποκέντρωσης των δομών, διεκδικώντας ουσιαστικές ενέργειες για να επιλυθούν τα ζητήματα ιδιοκτησίας και νομιμότητας των σχολείων και κυρίως χρηματοδότηση για να διασφαλιστεί η λειτουργία τους στο ύψος των αναγκών. Αντ’ αυτού στο νέο νομοσχέδιο βλέπουμε τα εξής: - Με το άρθρο 578 προβλέπονται κατευθύνσεις που δεν αντιμετωπίζουν τις ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες και ασάφειες που διέπουν τις κοινωφελείς υποδομές σε όλους τους Δήμους πανελλαδικά. - σύμφωνα με το Άρθρο 737, εντάσσεται στην παρ. 1 του άρθρου 128 του ν. 4759/2020 (Α΄245), περί ειδικών περιπτώσεων αυθαιρέτων και παράτασης υποβολής δικαιολογητικών, η περίπτωση ζ) ως εξής: «ζ) ακίνητα με χρήση δημόσιας πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με χρήση δημοτικών παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών που ανήκουν σε δήμους και νομικά πρόσωπα αυτών, καθώς και με χρήση αθλητικών εγκαταστάσεων ή προνοιακών δομών που ανήκουν σε δήμους, εφόσον η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός της προθεσμίας της παρ. 3 του άρθρου 43 του ν. 5270/2026, περί παρατάσεων πολεοδομικών προθεσμιών». Αντί, δηλαδή, της νομιμοποίησης όλων των σχολικών κτισμάτων και δημοτικών κοινωφελών κτιρίων χωρίς προϋποθέσεις, με κατάρτιση παράλληλα ειδικού προγράμματος χρηματοδότησης για τη διεύρυνση και αναβάθμιση του δημόσιου σχολικού δικτύου όπως είχαμε προτάξει, το νομοσχέδιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις σχολικές υποδομές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως αυθαίρετες, και απλώς προβλέπει ένταξή τους στις εξαιρέσεις που δύνανται να τακτοποιηθούν μέχρι την 1η.2.2028, χωρίς καμία άλλη πρόβλεψη για το πώς θα γίνει αυτό. Αυτό σημαίνει ότι οι Δήμοι επιφορτίζονται με όλο το μεγάλο κόστος της σύνταξης και υποβολής φακέλου για τις σχολικές υποδομές που το κράτος τόσα χρόνια είχε στην ευθύνη του και δεν τις παρέδωσε τακτοποιημένες ως όφειλε. Και σε αυτήν την περίπτωση είναι επιβεβλημένη η αντίστοιχη κρατική χρηματοδότηση των Δήμων για να τακτοποιηθούν οι σχολικές υποδομές, ενώ πολύ περισσότερο θα πρέπει να προβλεφθεί χρηματοδότηση για τον έλεγχο στατικής επάρκειας και τη διενέργεια ενισχύσεων που αποτελεί καίριο ζήτημα ασφάλειας των σχολικών υποδομών. Στο μεταξύ, μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι παραπάνω διαδικασίες, σε όλες τις πηγές κρατικής και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, τα λεγόμενα «χρηματοδοτικά εργαλεία», διατηρούνται οι προϋποθέσεις επιλυμένου ιδιοκτησιακού καθεστώτος και νομιμότητας κτίσματος για την έγκριση των προτάσεων, με τα γνωστά αποτελέσματα… Τον αποκλεισμό των σχολικών μονάδων από χρηματοδοτικές πηγές, τον αποκλεισμό δηλαδή από χρήματα που έχουν ήδη πληρώσει με τη φορολογία τους οι δημότες μας! Από την μέχρι σήμερα εμπειρία είναι σαφές ότι πρόκειται για προϋποθέσεις που μπαίνουν με στόχο την περικοπή χρημάτων για τις ανάγκες του λαού μας και όχι την ασφάλεια των μαθητών. Όλα αυτά βεβαίως δεν εγείρουν απορία τη στιγμή που η κυβέρνηση προσφάτως κατήργησε μέχρι και την διάταξη περί δυνατότητας συνδρομής των Περιφερειών στην επισκευή της σχολικής στέγης και μάλιστα με άρθρο ενός άσχετου νομοσχεδίου. Συνολικά, το νομοσχέδιο υπηρετεί την ίδια πολιτική που μέχρι σήμερα έχει φέρει ως αποτέλεσμα την αδυναμία των Δήμων να ανταποκριθούν σε βασικές ανάγκες των λαϊκών στρωμάτων που κατοικούν σε αυτούς, την ιδιωτικοποίηση της περιουσίας των Δήμων, το μωσαϊκό των δεκάδων ειδών εργασιακών σχέσεων για θέσεις που αφορούν πάγιες ανάγκες, το καθεστώς ακραίας υποστελέχωσης και υποχρηματοδότησης των δήμων, την ταφόπλακα στη μόνιμη και σταθερή εργασία των δημοτικών υπαλλήλων άρα και στη μόνιμη και σταθερή κάλυψη των αναγκών των δημοτών μας χωρίς τις επιπλέον επιβαρύνσεις που γεννούν οι αναθέσεις στην ιδιωτική πρωτοβουλία ολόκληρων τομέων και υπηρεσιών, όπως έχουμε βιώσει όλα αυτά τα χρόνια. Από αυτήν την άποψη δεν επιδέχεται επιμέρους παρατηρήσεις, αλλά συνολική απόρριψη στον πυρήνα της στόχευσής του. Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ ΗΛΙΑΣ ΣΤΑΜΕΛΟΣ