Υπουργείο Εσωτερικών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΡΟΥΣ Α΄

Άρθρο 727

Σκοπός

Σκοπός του Μέρους Α΄ του Βιβλίου Έκτου του Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η θέσπιση ενιαίου πλαισίου γενικών διατάξεων, οι οποίες εφαρμόζονται οριζόντια στο σύνολο των ρυθμίσεων του Κώδικα και αποτελούν κοινό πλαίσιο αναφοράς για την οργάνωση, τη λειτουργία και τη διοίκηση των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι διατάξεις του παρόντος λειτουργούν ως βάση για την ερμηνεία και εφαρμογή των ειδικότερων ρυθμίσεων των λοιπών Βιβλίων, με σκοπό τη διασφάλιση της ενότητας, της συνέπειας, της ασφάλειας δικαίου και της διαφάνειας του Κώδικα.

Άρθρο 728

Αντικείμενο

Αντικείμενο του Μέρους Α’ του Βιβλίου Έκτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί η ρύθμιση ζητημάτων γενικής εφαρμογής, τα οποία ισχύουν οριζόντια για όλα τα Βιβλία του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και εφαρμόζονται συμπληρωματικά στις ειδικότερες ρυθμίσεις. Με το παρόν Μέρος:

α) καθορίζονται το αντικείμενο και η εμβέλεια εφαρμογής του Κώδικα, και

β) θεσπίζεται η υποχρεωτική αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών από τους δήμους και τις περιφέρειες για τη σύνταξη, την έκδοση, την κοινοποίηση και την τήρηση των διοικητικών πράξεων και αποφάσεών τους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΓΕΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΕΩΝ

Άρθρο 729

Αμοιβή πληρεξουσίων δικηγόρων

1. Η αμοιβή των πληρεξούσιων δικηγόρων, που διορίζονται από δήμο ή περιφέρεια καθορίζεται με απόφαση της δημοτικής ή της περιφερειακής επιτροπής, αντίστοιχα, σύμφωνα με το Παράρτημα Ι του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013, Α’ 208). Με την ίδια απόφαση δύναται να καθορίζεται επιπλέον αμοιβή ωριαίας απασχόλησης κατ΄ ανώτατο όριο πέντε (5) ωρών, η οποία προσδιορίζεται σύμφωνα με το Παράρτημα Ι του Κώδικα Δικηγόρων.
2. Τα δικαστήρια δύναται να καθορίζουν το ποσό της δικαστικής δαπάνης που επιδικάζεται σε βάρος ή υπέρ δήμων και περιφερειών, σε ποσό που φθάνει έως το πενήντα τοις εκατό (50%) των κατώτατων ορίων της παρ. 2 του άρθρου 44 του Κώδικα Δικηγόρων.
3. Για την εξώδικη ή δικαστική αντιμετώπιση νομικών ζητημάτων, τα οποία σωρευτικά έχουν ιδιαίτερη σημασία και απαιτούν εξειδικευμένη νομική γνώση ή εμπειρία, η αμοιβή του δικηγόρου καθορίζεται, με έγγραφη συμφωνία ως προϊόν διαπραγμάτευσης, με αιτιολογημένη απόφαση της δημοτικής ή αντίστοιχα της περιφερειακής επιτροπής, κατά παρέκκλιση των παρ. 1 και 2. Κατά την εφαρμογή του παρόντος, η αμοιβή δεν μπορεί να υπερβαίνει:

α) τα εύλογα όρια που υπαγορεύουν οι αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης του δήμου ή της περιφέρειας, καθώς και

β) τα όρια του άρθρου 63 του Κώδικα Δικηγόρων.

Άρθρο 730

Δίκες για προσδιορισμό εργασιακής σχέσης μεταξύ εργαζομένων δήμων και περιφερειών

1. Σε περιπτώσεις δικών που αφορούν στον προσδιορισμό ή τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης των εργαζομένων του δήμου ή της περιφέρειας, καθώς και των νομικών τους προσώπων, ως διάδικοι παρίστανται υποχρεωτικά και επί ποινή απαραδέκτου τα Υπουργεία Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα οποία δύναται να προβάλουν αυτοτελώς ισχυρισμούς. Η κλήση των ανωτέρω υπουργείων γίνεται με μέριμνα του ενάγοντος, άλλως η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και αίρονται αυτοδικαίως τυχόν ασφαλιστικά μέτρα ή προσωρινή διαταγή που έχει χορηγηθεί. Η παρούσα ισχύει και σε περίπτωση υποβολής ασφαλιστικών μέτρων ή αιτήματος προσωρινής διαταγής.
2. Ειδικά για δίκες της παρ. 1 δεν εφαρμόζεται σε καμία περίπτωση το Κεφάλαιο Ε’ του Βιβλίου Α’ του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985 Α’182).
3. Οι παρ. 1 και 2 δεν εφαρμόζονται για το προσωπικό, που έχει προσληφθεί και απασχολείται σε παιδικούς, βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς. Oι εν λόγω εργαζόμενοι δεν μπορούν να μετακινηθούν σε άλλες οργανικές μονάδες, εκτός όσων έχουν ως αντικείμενο τους παιδικούς, βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς για διάστημα τουλάχιστον πέντε (5) ετών από την ημερομηνία δημοσίευσης της πράξης διορισμού τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Άρθρο 731

Ενημερότητα οφειλών

Προϋπόθεση για τη χορήγηση οποιασδήποτε μορφής αδειών από δήμους και περιφέρειες είναι η μη ύπαρξη, σε βάρος του ενδιαφερομένου, βεβαιωμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών προς αυτούς, με εξαίρεση τις περιπτώσεις εκκρεμοδικίας και του διακανονισμού καταβολής αυτών, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία.

Άρθρο 732

Απαλλαγές και ατέλειες δήμων, περιφερειών και των νομικών τους προσώπων και αναλογική εφαρμογή διατάξεων του δημοσίου σε δήμους και περιφέρειες

1. Οι δήμοι, οι περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των δήμων και περιφερειών του άρθρου 187, οι κοινωφελείς δημοτικές επιχειρήσεις, οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, η Ένωση Περιφερειών και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων απαλλάσσονται εν γένει από κάθε δημόσιο, άμεσο ή έμμεσο, δημοτικό ή λιμενικό φόρο, τέλος, δικαστικό ένσημο και εισφορά υπέρ οποιουδήποτε ταμείου, εισφορά υπέρ της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης, από κρατήσεις και από κάθε δικαστικό τέλος στις δίκες τους, καθώς και από τα κάθε είδους κτηματολογικά τέλη και δικαιώματα, με την επιφύλαξη των εκάστοτε ισχυουσών φορολογικών ρυθμίσεων. Επίσης, έχουν τις ατέλειες και τα δικαστικά, διοικητικά και δικονομικά προνόμια που παρέχονται στο Δημόσιο.

Απαλλαγές που προβλέπονται υπέρ του Δημοσίου από το παράβολο για άσκηση ένδικων μέσων, για την εισφορά υπέρ του Ταμείου Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων, για το δικαστικό ένσημο αντιγράφων και για τα δικαιώματα υπέρ των έμμισθων υποθηκοφυλάκων, ισχύουν και για τους φορείς του πρώτου εδαφίου.

2. Για την παραγραφή των αξιώσεων κατά των δήμων και των περιφερειών εφαρμόζονται οι διατάξεις που διέπουν την παραγραφή των αξιώσεων κατά του δημοσίου. Κάθε γενική ή ειδική διάταξη που ορίζει μεγαλύτερο χρόνο παραγραφής για αξιώσεις κατά των δήμων και των περιφερειών καταργείται.
3. Ο νόμιμος τόκος και ο τόκος υπερημερίας κάθε οφειλής των δήμων και των περιφερειών ανέρχονται στο ποσοστό που ορίζεται για τις αντίστοιχες οφειλές του Δημοσίου.
4. Ως προς τα τέλη κυκλοφορίας ισχύει η περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 59 του Κώδικα εμμέσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, καθώς και λοιπών εμμέσων φόρων (ν. 5177/2025, Α’ 21), περί απαλλαγών.
5. Ως προς τον φόρο προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.) ισχύουν οι προβλέψεις του Κώδικα Φ.Π.Α. (ν. 5144/2024, Α’ 162).
6. Στα δημόσια κτήματα της παρ. 4 του άρθρου 18 του ν. 3986/2011 (Α’ 152), περί ορισμών, περιλαμβάνονται και τα ακίνητα των δήμων, των περιφερειών και των νομικών προσώπων του άρθρου 186 του παρόντος, περί ορισμών.

Άρθρο 733

Παραχώρηση δημοτικών χώρων σε πιστωτικά ιδρύματα και παρόχους ταχυδρομικών υπηρεσιών

1. Οι δήμοι και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου αυτών δύνανται, με απόφαση του οικείου συμβουλίου, να παραχωρούν δωρεάν για χρονικό διάστημα έως τριών (3) ετών, χώρους για τη στέγαση υπηρεσιών πιστωτικών ιδρυμάτων και παρόχων ταχυδρομικών υπηρεσιών, οι οποίοι διαθέτουν άδεια ταχυδρομικών υπηρεσιών από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνίων και Ταχυδρομείων. Τυχόν δαπάνες λειτουργίας καλύπτονται από τον οικείο δήμο ή νομικό πρόσωπο.
2. Τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες πριν από την απόφαση του οικείου συμβουλίου, εκδίδεται πρόσκληση ενδιαφέροντος από τον δήμαρχο, η οποία αναρτάται στην ιστοσελίδα του δήμου και αποστέλλεται στα ιδρύματα και τους παρόχους της παρ. 1. Με την πρόσκληση καθορίζονται οι χώροι, οι μέρες και ώρες παραχώρησης αυτών.
3. Ο οικείος δήμος υποχρεούται να ικανοποιήσει το σύνολο των αιτημάτων που θα υποβληθούν με βάση τις αρχές της ισότητας και του ελεύθερου ανταγωνισμού.
4. Τα ιδρύματα και οι πάροχοι της παρ. 1 είναι υπεύθυνοι για τη διάθεση του κατάλληλου προσωπικού και εξοπλισμού και φέρουν την αποκλειστική ευθύνη για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στους χώρους αυτούς.

Άρθρο 734

Κατ’ εξαίρεση ανάθεση δικαιώματος υπογραφής πράξεων οικονομικής διοίκησης σε συνεργάτες δήμων

1. Στους μικρούς δήμους, στους οποίους, λόγω έλλειψης προσωπικού, οι αρμοδιότητες της οικονομικής υπηρεσίας ασκούνται από έναν (1) μοναδικό υπάλληλο, εξαιρουμένου του ταμία, επιτρέπεται η ανάθεση δικαιώματος υπογραφής σε συνεργάτη του δημάρχου της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 303 στις εξής περιπτώσεις:

α) αποχώρησης του εν λόγω υπαλλήλου με οιονδήποτε τρόπο ή

β) μακροχρόνιας απουσίας,

και εφόσον δεν είναι δυνατή η νόμιμη αναπλήρωσή του. Το δικαίωμα υπογραφής του πρώτου εδαφίου αφορά αποκλειστικά πράξεις οικονομικής διοίκησης και διαχείρισης του άρθρου 455, περί σύνταξης χρηματικών καταλόγων, του άρθρου 471, περί πράξης εκκαθάρισης και του άρθρου 472, περί έκδοσης χρηματικών ενταλμάτων.

2. Η ανάθεση επιτρέπεται αποκλειστικά σε συνεργάτη της παρ. 1, ο οποίος κατέχει τίτλο σπουδών ανώτατης ή ανώτερης εκπαίδευσης (ΠΕ ή ΤΕ) οικονομικής ή λογιστικής κατεύθυνσης και συντελείται με απόφαση του δημάρχου.
3. Το δικαίωμα της παρ. 1 παύει αυτοδικαίως:

α) με την καθ’ οιονδήποτε τρόπο ανάληψη υπηρεσίας υπαλλήλου στον δήμο, ο οποίος μπορεί να στελεχώσει την οικονομική υπηρεσία, ή

β) με τη λήξη της απουσίας του υπαλλήλου που κατείχε τη σχετική θέση.

Άρθρο 735

Δάνεια αναχρηματοδότησης

1.α) Επιτρέπεται η συνομολόγηση δανείων από δήμους και περιφέρειες με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, με αποκλειστικό σκοπό την αναχρηματοδότηση συναφθέντων δανείων τους με έναν εκ των ως άνω φορέων, χωρίς τις προϋποθέσεις των υποπερ. αα) και αβ) της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 439, περί σκοπών και προϋποθέσεων δανεισμού. Η σχετική απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών.

β) Ομοίως, επιτρέπεται η εκ νέου συνομολόγηση δανείων από δήμους και περιφέρειες με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, με αποκλειστικό σκοπό την εκ νέου αναχρηματοδότηση συναφθέντων δανείων τους με έναν εκ των ως άνω φορέων.

2.α) Το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, μέσω του δεσμευμένου τομέα, δύναται να χρηματοδοτεί τα δάνεια της παρ. 1 κατ’ εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 3965/2011 (Α΄ 113) και της υποπερ. iv της περ. α. της παρ. 1 του άρθρου 2 του π.δ. 169/2013 (Α΄ 272) για αναχρηματοδότηση προς εξυγίανση μόνο των δήμων και των περιφερειών, καθώς και των συνδέσμων, ενώσεων και νομικών προσώπων αυτών. Κατ’ εξαίρεση της παρ. 3 του άρθρου 3 του π.δ. 169/2013 η διάρκεια αποπληρωμής των συναφθέντων δανείων των παρ. 1α) και 1β) καθώς και των δανείων αναχρηματοδότησης του πρώτου εδαφίου της παρούσας φθάνει έως τριάντα πέντε (35) έτη. Οι όροι και προϋποθέσεις της χρηματοδότησης των δανείων της παρούσας καθορίζονται κατά περίπτωση από το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.

β) Οι υφιστάμενες εκχωρήσεις κατά τον χρόνο σύναψης των αναχρηματοδoτoύμενων δανειακών συμβάσεων διατηρούνται και ως προς την εξασφάλιση των νέων συμβάσεων.

Άρθρο 736

Δωρεές προς δήμους, περιφέρειες και νομικά τους πρόσωπα

1. Η δωρεά προς τους δήμους, τις περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 186, περί ορισμών, δύναται να συνίσταται σε:

α) παροχή χρηματικού ποσού,

β) παροχή χρηματικού ποσού, με σκοπό την προμήθεια αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών ή την εκτέλεση έργου, εργασίας ή μελέτης, σύμφωνα με τη βούληση του δωρητή,

γ) χορήγηση κινητών πραγμάτων ή παροχή υπηρεσιών ή εκτέλεση έργου, εργασίας ή μελέτης, χωρίς αντάλλαγμα από τον δωρητή ή από πρόσωπο που επιλέγει ο δωρητής. Στην περίπτωση αυτή στη δωρεά μπορεί να περιλαμβάνεται και η συντήρηση των κινητών πραγμάτων ή των έργων μετά την παραλαβή τους, και

δ) παροχή ακινήτου.

2. Κάθε δωρεά της οποίας η αξία υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, γνωστοποιείται από τον δωρεοδόχο στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες. Η Αρχή έχει άμεση και πλήρη πρόσβαση σε κάθε στοιχείο που σχετίζεται με δωρεά προς τους φορείς της παρ. 1.
3. Η αποδοχή της δωρεάς στους δήμους και τις περιφέρειες γίνεται με απόφαση της δημοτικής και περιφερειακής επιτροπής, αντίστοιχα, και στα νομικά τους πρόσωπα με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου αυτών. Με την ίδια απόφαση εξουσιοδοτείται ο δήμαρχος, ο περιφερειάρχης ή ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, ή οι αναπληρωτές τους, αντίστοιχα, να υπογράψουν εκ μέρους του δωρεοδόχου τη σύμβαση δωρεάς με τον δωρητή.
4. Στην περίπτωση δωρεάς ακινήτου, η σχετική σύμβαση δωρεάς συνοδεύεται από απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος και αντίγραφο κτηματολογικού φύλλου ή, εφόσον πρόκειται για μη κτηματογραφημένη περιοχή, από απόσπασμα του βιβλίου μεταγραφών και πιστοποιητικό βαρών. Όταν το ακίνητο εμπίπτει σε περιοχή, όπου έχουν αναρτηθεί τα προσωρινά κτηματολογικά διαγράμματα σύμφωνα με τον ν. 2308/1995 (Α` 114), η πράξη συνοδεύεται από πιστοποιητικό κτηματογραφούμενου ακινήτου.

Τα σχετικά συμβολαιογραφικά έξοδα βαρύνουν τον δωρητή, εκτός εάν το οικείο δημοτικό, περιφερειακό ή διοικητικό συμβούλιο, με αιτιολογημένη απόφασή του, τα αναδεχτεί.

5. Επιτρέπεται η δωρεά χρηματικού ποσού προς τους φορείς της παρ. 1, με σκοπό την οικονομική ενίσχυση υπαλλήλων τους, που υπηρετούν σε περιοχές με ιδιαίτερες λειτουργικές, κοινωνικές, νησιωτικές, ορεινές ή λοιπές ειδικές συνθήκες. Η δωρεά μπορεί να συνδέεται με δράσεις που έχει προγραμματίσει ο δήμος, η περιφέρεια ή το νομικό τους πρόσωπο, ή δράσεις που έχουν προταθεί από τον δωρητή και υιοθετηθεί από τον δωρεοδόχο. Το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται ως επιμίσθιο στους ως άνω δικαιούχους έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα, δεν ενσωματώνεται στις τακτικές αποδοχές των δικαιούχων, καταβάλλεται μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών και δεν υπάγεται στο ανώτατο όριο αποδοχών των δικαιούχων της παρ. 1 του άρθρου 28 του ν. 4354/2015 (Α’ 176). Τα ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο, απαλλάσσονται από κάθε φόρο τέλος, δικαίωμα, φόρο δωρεάς και ψηφιακό τέλος συναλλαγής, καθώς και κάθε κράτηση ή εισφορά υπέρ του Δημοσίου, των δήμων και περιφερειών ή οποιουδήποτε τρίτου και δεν επιδέχονται κατάσχεση.
6. α) Όταν το χρηματικό ποσό της δωρεάς προορίζεται για την εκτέλεση έργου, εργασίας, την παροχή υπηρεσίας ή την προμήθεια αγαθών, ο δωρητής υποβάλλει προς τον δωρεοδόχο, πρόταση δωρεάς, η οποία συνοδεύεται από λεπτομερές τεχνικό δελτίο υλοποίησης, το οποίο περιλαμβάνει κατ` ελάχιστον:

αα) περιγραφή του φυσικού αντικειμένου της δωρεάς. Αν η δωρεά περιλαμβάνει αναλώσιμα υλικά ή κόστος συντήρησης, αναφέρεται ρητά το χρονικό διάστημα για το οποίο ο δωρητής αναλαμβάνει την κάλυψη αυτών των εξόδων,

αβ) αναλυτικό προϋπολογισμό δαπάνης, η οποία καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τον δωρητή, και

αγ) τη διαδικασία της εκ μέρους του δωρεοδόχου υπόδειξης στον δωρητή του οικονομικού φορέα, ο οποίος κρίνεται κατάλληλος για την εκπλήρωση του αντικειμένου της δωρεάς, καθώς και τον χρόνο ολοκλήρωσης της σχετικής διαδικασίας.

β) Για την πραγματοποίηση της δωρεάς, μετά την υπογραφή της σύμβασης δωρεάς, με απόφαση του δημάρχου, περιφερειάρχη ή προέδρου του διοικητικού συμβουλίου του νομικού προσώπου, συγκροτείται τριμελής επιτροπή, η οποία αποτελείται από δύο (2) μέλη του προσωπικού του δωρεοδόχου και ένα (1) μέλος επιλογής του δωρητή, εφόσον ο δωρητής το κρίνει απαραίτητο, άλλως από τρία (3) μέλη του προσωπικού του δωρεοδόχου. Η επιτροπή είναι αρμόδια για:

βα) τη σύνταξη τεχνικών προδιαγραφών,

ββ) την προσθήκη κριτηρίων τεχνικής καταλληλότητας ή επαγγελματικής ικανότητας ή οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας,

βγ) την έρευνα αγοράς και την υποβολή τουλάχιστον τριών (3) προσφορών στον δωρητή,

βδ) ειδικά στις περιπτώσεις δωρεών ιατρικού εξοπλισμού, την πρόβλεψη για υποχρέωση του οικονομικού φορέα σε υποβολή προσφοράς, η οποία να καλύπτει τη συντήρηση του εξοπλισμού, σύμφωνα με τις προδιαγραφές λειτουργίας και τα πρωτόκολλα ελέγχου του κατασκευαστή για χρονικό διάστημα που ορίζεται από τον δωρεοδόχο, τουλάχιστον τριών (3) ετών,

βε) την υποβολή συγκριτικών στοιχείων τιμών, εφόσον ζητηθεί από τον δωρητή,

βστ) τη λήψη μέτρων για την εφαρμογή κανόνων ακεραιότητας,

βζ) την εξέταση των προσφορών με σκοπό την ανάδειξη της πλέον συμφέρουσας και κατάλληλης για τους σκοπούς της δωρεάς προσφοράς, και

βη) την επανάληψη της διαδικασίας, σε περίπτωση άγονου αποτελέσματος, εφόσον ζητηθεί από τον δωρητή.

γ) Ο δήμος, η περιφέρεια ή το νομικό πρόσωπο υποχρεούται:

γα) να συνάψει τη σχετική σύμβαση με τον οικονομικό φορέα για λογαριασμό του δωρητή. Όταν το χρηματικό ποσό της δωρεάς προορίζεται για την κατασκευή έργου, το οποίο πρόκειται να υλοποιηθεί κατά στάδια ή τμήματα, η σχετική σύμβαση περιλαμβάνει υποχρεωτική πρόβλεψη αντίστοιχης τμηματικής παράδοσης, με αναλυτική αναφορά των επιμέρους σταδίων ή τμημάτων εκτέλεσης του έργου και του αντίστοιχου προϋπολογισμού κάθε σταδίου ή τμήματος,

γβ) να παραλάβει το αντικείμενο της δωρεάς, σύμφωνα με τη διαδικασία παραλαβής που προβλέπεται,

γγ) να παραλάβει τα τιμολόγια και λοιπά παραστατικά, τα οποία ο οικονομικός φορέας εκδίδει στο όνομά του, με την αναγραφόμενη στα τιμολόγια ρητή πρόβλεψη, ότι αυτά θα εξοφληθούν από τον δωρητή κατ` εφαρμογή της παρούσας διάταξης,

γδ) να ειδοποιεί αμελλητί τον δωρητή για την τμηματική ή οριστική παραλαβή και να υποβάλει το αντίστοιχο αίτημα πληρωμής.

Ο δωρητής υποχρεούται, εφόσον πληρούνται οι όροι της σύμβασης με τον οικονομικό φορέα και της σύμβασης δωρεάς, να εξοφλεί το οικονομικό αντάλλαγμα απευθείας προς τον οικονομικό φορέα εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στη σύμβαση. Ειδικά στην περίπτωση της κατασκευής έργου, το οποίο πρόκειται να υλοποιηθεί κατά στάδια ή τμήματα, ο δωρητής υποχρεούται να εξοφλεί το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε στάδιο ή τμήμα, εμπροθέσμως και απευθείας στον οικονομικό φορέα, και να εξασφαλίζει ότι ο οικονομικός φορέας εκδίδει εξοφλητική απόδειξη στο όνομα του δωρεοδόχου, με μνεία ότι η εξόφληση έγινε από τον δωρητή κατ` εφαρμογή της παρούσας διάταξης.

δ) Σε περίπτωση δωρεάς μελετών ή εκτέλεσης αυτούσιου έργου, που δύναται να περιλαμβάνει εξοπλισμό ή άλλα κινητά αντικείμενα, ο δωρητής στη σχετική πρόταση υποβάλλει:

δα) πλήρη τεχνική περιγραφή του αντικειμένου της δωρεάς με τις πλήρεις τεχνικές προδιαγραφές της μελέτης, των υπηρεσιών ή του έργου και του εξοπλισμού ή άλλων κινητών που τυχόν περιλαμβάνονται στη δωρεά,

δβ) τον προτεινόμενο από τον δωρητή, φορέα ή ανάδοχο των μελετών, υπηρεσιών ή έργου ή τον προμηθευτή των κινητών, που τυχόν περιλαμβάνονται στη δωρεά,

δγ) το ποσό του προϋπολογισμού της δωρεάς,

δδ) δήλωση ότι ο δωρητής είναι ο μόνος υπόχρεος για την καταβολή του συνόλου της αμοιβής και κάθε άλλου ποσού που τυχόν δικαιούται ο φορέας ή ανάδοχος ή προμηθευτής, και ότι ο δωρεοδόχος δεν συμβάλλεται ούτε έχει καμία ευθύνη έναντι αυτού,

δε) την περίοδο της εγγυητικής ευθύνης του φορέα ή αναδόχου ή προμηθευτή, που πρέπει να είναι τουλάχιστον τριάντα έξι (36) μήνες από την προσωρινή παραλαβή της μελέτης, της υπηρεσίας, του έργου, ή των κινητών που περιλαμβάνονται στη δωρεά, και

δστ) τον ορισμό υπεύθυνου μελετητή, που θα παρακολουθεί για λογαριασμό του δωρητή την παροχή της μελέτης, της υπηρεσίας, του έργου, ή των κινητών που περιλαμβάνονται στη δωρεά, και θα βεβαιώσει την πλήρη και κατά τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης ολοκλήρωση της δωρεάς, σύμφωνα με τις προδιαγραφές. Όλα τα ανωτέρω στοιχεία και οι ειδικότεροι όροι της δωρεάς συμπεριλαμβάνονται στη σχετική σύμβαση δωρεάς, στην οποία επισυνάπτεται και η σύμβαση που καταρτίζει ο δωρητής με τον εργολάβο ή πάροχο αγαθών και υπηρεσιών με τα παραρτήματά της. Η παραλαβή του αντικειμένου της δωρεάς γίνεται σύμφωνα με τη διαδικασία παραλαβής που προβλέπεται.

ε) Οι συμβάσεις προμήθειας αγαθών, εκτέλεσης έργου, εργασίας και παροχής υπηρεσιών, που συνάπτονται σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν υπόκεινται στις προβλέψεις της κείμενης νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις προμήθειας ή έργου ή εργασίας και για τις διαδικασίες και τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών και λογαριασμών.

στ) Έναντι του οικονομικού φορέα δεν θεμελιώνεται οποιαδήποτε ευθύνη του δωρεοδόχου δήμου, περιφέρειας ή νομικού προσώπου αυτών.

ζ) Αν ο δωρητής δεν υποβάλει το τεχνικό δελτίο της περ. α), η ανάθεση του έργου, της εργασίας, ή της παροχής της υπηρεσίας ή της προμήθειας των αγαθών, για τα οποία προορίζεται το χρηματικό ποσό της δωρεάς διενεργείται από τον δήμο, την περιφέρεια ή το νομικό πρόσωπο τους, αποκλειστικά σύμφωνα με τον ν. 4412/2016 (Α’ 147).

7. Κάθε σύμβαση δωρεάς μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου, οι σχετικές συμβάσεις προμήθειας αγαθών ή παροχής υπηρεσιών ή εκτέλεσης έργου και εργασίας που προβλέπονται στο παρόν άρθρο, καθώς και η εξόφληση τιμολογίων και αποδείξεων που εκδίδονται αναφορικά με τις συμβάσεις αυτές, απαλλάσσονται από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής και τον φόρο δωρεών.
8. Απαλλάσσεται από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) η παράδοση αγαθών και η παροχή υπηρεσιών από υποκείμενο στον φόρο προμηθευτή προς δωρητή, ο οποίος τα χρησιμοποιεί στο πλαίσιο σύμβασης δωρεάς που συνάπτει με δήμο, περιφέρεια ή νομικό πρόσωπο αυτών, εφόσον το συνολικό ποσό της παράδοσης αγαθών και της παροχής υπηρεσιών ανέρχεται έως του ποσού της δωρεάς και η εν λόγω σύμβαση έχει εγκριθεί με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ο υποκείμενος στον φόρο προμηθευτής έχει δικαίωμα έκπτωσης του Φ.Π.Α. εισροών σχετικά με τις εν λόγω πράξεις, δεν χρεώνει φόρο στα εκδιδόμενα φορολογικά στοιχεία και υποχρεούται να αναγράφει σε αυτά την κοινή υπουργική απόφαση του πρώτου εδαφίου.

Άρθρο 737

Προσθήκη περίπτωσης για αναστολή κυρώσεων του άρθρου 128 του ν. 4759/2020- Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 128 ν. 4759/2020

Στην παρ. 1 του άρθρου 128 του ν. 4759/2020 (Α΄245), περί ειδικών περιπτώσεων αυθαιρέτων και παράτασης υποβολής δικαιολογητικών, προστίθεται περ. ζ) ως εξής:

«ζ) ακίνητα με χρήση δημόσιας πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με χρήση δημοτικών παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών που ανήκουν σε δήμους και νομικά πρόσωπα αυτών, καθώς και με χρήση αθλητικών εγκαταστάσεων ή προνοιακών δομών που ανήκουν σε δήμους, εφόσον η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός της προθεσμίας της παρ. 3 του άρθρου 43 του ν. 5270/2026, περί παρατάσεων πολεοδομικών προθεσμιών.».

Άρθρο 738

Προσαρμογή Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Προσθήκη περ. ιη) στο άρθρο 23 και παρ. 10 στο άρθρο 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

1. Στο άρθρο 23 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί μη εκπιπτόμενων επιχειρηματικών δαπανών, προστίθεται περ. ιη) ως εξής:

«ιη) οι δαπάνες διαφήμισης της διαφημιζόμενης επιχείρησης, εφόσον η καταβολή των αναλογούντων τελών του άρθρου 417 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περί συντελεστή του τέλους διαφήμισης, δεν πραγματοποιείται εμπρόθεσμα σύμφωνα με το άρθρο 418, περί διαδικασιών είσπραξης του τέλους διαφήμισης, του ίδιου Κώδικα.».

2. Στο άρθρο 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, περί κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα, προστίθεται παρ. 10, ως εξής:

«10. Οι επιχορηγήσεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 283 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περί σύστασης εταιρείας για τον θεσμό «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» απαλλάσσονται του φόρου εισοδήματος.».

Άρθρο 739

Παράταση διάρκειας ισχύος Μονάδας Σύνταξης και Εφαρμογής Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 39 ν. 5143/2024

Στην παρ. 5 του άρθρου 39 του ν. 5143/2024 (Α΄ 161), περί της σύστασης Μονάδας Σύνταξης και Εφαρμογής Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, η ημερομηνία «30.6.2026» αντικαθίσταται από την ημερομηνία «30ή Ιουνίου 2027» και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:

«5. Το παρόν ισχύει έως την 30ή Ιουνίου 2027».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΥΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

Άρθρο 740

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας από δήμους και περιφέρειες

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες για τις ανάγκες λειτουργίας τους, την υποστήριξη της άσκησης των αρμοδιοτήτων τους, την επικοινωνία και τις συναλλαγές τους με φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, χρησιμοποιούν Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.).
2. Με την επιφύλαξη της δυνατότητας έκδοσης εγγράφων σε έγχαρτη μορφή και θέσης φυσικής υπογραφής από τα αρμόδια όργανα, όπου αυτό απαιτείται ή δεν είναι εφικτή η χρήση ηλεκτρονικής υπογραφής, οι διαδικασίες για την παραγωγική έκδοση των διοικητικών πράξεων, αποφάσεων, παραστατικών και εγγράφων κάθε είδους, όπως η σύνταξη, η προώθηση για υπογραφή, η θέση υπογραφής, η έκδοση, η εσωτερική και η εξωτερική διακίνηση, καθώς και η αρχειοθέτησή τους πραγματοποιούνται κατά προτεραιότητα μέσω Τ.Π.Ε. με τη δημιουργία ηλεκτρονικών εγγράφων και αρχείων, κατά τις περ. 30, 37 και 38 της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4727/2020 (Α΄184), περί ορισμών.
3. Η δυνατότητα εκτυπώσεων και διακίνησης αυτών μεταξύ των υπηρεσιών των δήμων και των περιφερειών με μη ηλεκτρονικό τρόπο παρέχεται εφόσον αυτό προβλέπεται από ειδικές διατάξεις του παρόντος Κώδικα ή η χρήση Τ.Π.Ε. καθίσταται αδύνατη για τεχνικούς λόγους.

Άρθρο 741

Έκδοση ηλεκτρονικών αρχείων και εγγράφων

1. Διοικητικές πράξεις, αποφάσεις και έγγραφα κάθε είδους των δήμων και των περιφερειών, τα οποία παράγονται με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) φέρουν υποχρεωτικά εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή, της περ. 20 του άρθρου 2 του ν. 4727/2020 (Α΄184), περί ορισμών, του κατά περίπτωση αρμόδιου οργάνου.
2. Περί των ηλεκτρονικών αντιγράφων και των ψηφιοποιημένων ηλεκτρονικών αντιγράφων ισχύουν οι παρ. 4 και 5 του άρθρου 13 του ν. 4727/2020.
3. Για το κύρος και την αποδεικτική ισχύ των εγγράφων των παρ. 1 και 2 εφαρμόζεται το άρθρο 14 του ν. 4727/2020.
4. Διοικητικές πράξεις και έγγραφα κάθε είδους των δήμων και των περιφερειών που παράγονται, διακινούνται, διαβιβάζονται, κοινοποιούνται και ανακοινώνονται μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Εγγράφων (Σ.Η.∆.Ε.) «Ίριδα» θεωρούνται, χωρίς άλλη διατύπωση, έγκυρα, εφόσον φέρουν μοναδικό κωδικό (Unique Identifier – UID) και ψηφιακό πιστοποιητικό του φορέα που τίθεται αυτομάτως μέσω του εν λόγω πληροφοριακού συστήματος, επέχουν δε θέση ακριβούς αντιγράφου για κάθε χρήση.

Άρθρο 742

Ηλεκτρονικές επιδόσεις και κοινοποιήσεις

1 Η επίδοση ή η κοινοποίηση των διοικητικών πράξεων, αποφάσεων και εγγράφων κάθε είδους που εκδίδονται από τους δήμους και τις περιφέρειες συντελείται με ηλεκτρονικά μέσα σύμφωνα με το παρόν, με την επιφύλαξη του άρθρου 743, περί εξαιρέσεων από τις ηλεκτρονικές επιδόσεις και κοινοποιήσεις.

2. Αν η επίδοση ή η κοινοποίηση αφορά φυσικό πρόσωπο γίνεται με ηλεκτρονική ειδοποίηση:

α) στις θυρίδες που τηρούνται στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη (ΕΨΠ-gov.gr) υπό την προϋπόθεση ότι οι αποδέκτες έχουν προηγουμένως καταχωρήσει τα στοιχεία επικοινωνίας τους στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ) και έχουν δηλώσει μέσω του ΕΜΕπ ότι επιθυμούν οι φορείς δημόσιας διοίκησης να τους κοινοποιούν ή επιδίδουν διοικητικές πράξεις ή άλλα δημόσια έγγραφα που έχουν εκδοθεί, χωρίς αίτηση τους, ηλεκτρονικά ή

β) σε «έγκυρη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου φυσικού προσώπου», η οποία για τις ανάγκες αυτού του Κώδικα είναι:

βα) η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου όπως αυτή προκύπτει από το ΕΜΕπ, υπό την προϋπόθεση της δήλωσης της περ. α) ή

ββ) η δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης ή

βγ) η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που προκύπτει κατόπιν υπεύθυνης δήλωσης του φυσικού προσώπου προς τον οικείο δήμο ή την περιφέρεια. Στην περίπτωση αυτή, στην υπεύθυνη δήλωση του φυσικού προσώπου προς τον οικείο δήμο ή την περιφέρεια πρέπει να αναφέρονται τα εξής:

«Η διεύθυνση που δηλώνω χρησιμοποιείται αντί της δηλωθείσας στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης ή στο ΕΜΕπ».

3. Αν η επίδοση και η κοινοποίηση αφορά νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, γίνεται με ηλεκτρονική ειδοποίηση σε «έγκυρη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας», η οποία για τις ανάγκες του παρόντος Κώδικα είναι:

α) η δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας ή του νόμιμου εκπροσώπου τους στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης ή

β) η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που προκύπτει με υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου τους προς τον οικείο δήμο ή την περιφέρεια. Στην περίπτωση αυτή, η υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου τους προς τον οικείο δήμο ή την περιφέρεια αυτή πρέπει:

βα) να συνοδεύεται από σχετικό έγγραφο αποδεικτικό της εν λόγω ιδιότητάς του, όπως ισχύον καταστατικό ή απόφαση ορισμού ως νόμιμου εκπροσώπου και

ββ) να αναφέρεται ότι «η διεύθυνση που δηλώνεται χρησιμοποιείται αντί της δηλωθείσας στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης».

4. Απόφαση, πράξη ή έγγραφο που κοινοποιείται ψηφιακά στον λογαριασμό φυσικού, νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 2 και την παρ. 3 θεωρείται ότι έχει νομίμως κοινοποιηθεί με την παρέλευση δέκα (10) ημερών από την ηλεκτρονική αποστολή.
5. Για την εφαρμογή του παρόντος ο ακριβής χρόνος κοινοποίησης της πράξης ή του εγγράφου αποδεικνύεται:

α) είτε μέσω εγγράφου που παράγεται αυτοματοποιημένα μέσω των θυρίδων φορέα, εφόσον η κοινοποίηση γίνει μέσω αυτών,

β) είτε από την αυτοματοποιημένη χρονοσήμανση που αποτυπώνεται σε κάθε απεσταλμένο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, το οποίο απεστάλη επιτυχώς, ήτοι δεν έχει εμφανιστεί αυτοματοποιημένο μήνυμα σφάλματος για αποτυχία της παράδοσης, εφόσον η κοινοποίηση γίνει σε «έγκυρη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου».

Άρθρο 743

Εξαιρέσεις από ηλεκτρονικές επιδόσεις και κοινοποιήσεις

1. Αν λόγω της φύσης της διοικητικής πράξης, της απόφασης, ή κάθε είδους εγγράφου, η επίδοση ή η κοινοποίηση δεν δύναται να πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα, ή εάν η χρήση μέσων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας είναι τεχνικά αδύνατη, η επίδοση διενεργείται σύμφωνα με τα άρθρα 47 έως 57 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α΄97), περί επιδόσεων. Οι διοικητικές πράξεις, αποφάσεις και έγγραφα που επιδίδονται κατ’ εφαρμογή του παρόντος εκδίδονται σε έγχαρτη μορφή και φέρουν ιδιόχειρη υπογραφή του αρμοδίου οργάνου.
2. Σε περίπτωση κοινοποίησης με συστημένη επιστολή, η πράξη ή το έγγραφο που αποστέλλεται με αυτή, θεωρείται ότι έχει νομίμως κοινοποιηθεί μετά την παρέλευση δεκαπέντε (15) ημερών από την ημέρα αποστολής, εάν η ταχυδρομική διεύθυνση του παραλήπτη βρίσκεται στην Ελλάδα. Αν η ταχυδρομική διεύθυνση είναι εκτός Ελλάδας, η πράξη ή το έγγραφο θεωρείται ότι έχει νομίμως κοινοποιηθεί μετά την παρέλευση τριάντα (30) ημερών από την ημέρα αποστολής της συστημένης επιστολής.

Για την εφαρμογή του παρόντος ο ακριβής χρόνος επίδοσης ή κοινοποίησης της πράξης ή του εγγράφου αποδεικνύεται από την απόδειξη κατάθεσης κατά την παράδοση στην ταχυδρομική εταιρεία της συστημένης επιστολής.

Αν η επιστολή δεν παραδοθεί και δεν κοινοποιηθεί στον υπόχρεο ή στον εκπρόσωπό του για οποιονδήποτε λόγο, η αρμόδια υπηρεσία του δήμου ζητά από την ταχυδρομική υπηρεσία την επιστροφή αυτής με συνοδευτικό κείμενο, στο οποίο περιλαμβάνονται:
α) η ημερομηνία, κατά την οποία η συστημένη επιστολή προσκομίστηκε και παρουσιάστηκε στην ως άνω διεύθυνση και

β) ο λόγος για τη μη κοινοποίηση ή τη μη βεβαίωση της κοινοποίησης.
Η υπηρεσία μεριμνά, προκειμένου αντίγραφο της συστημένης επιστολής να βρίσκεται στη διάθεσή της ώστε να δύναται αυτή να παραδοθεί στον υπόχρεο ή τον εκπρόσωπό του οποιαδήποτε στιγμή και χωρίς δαπάνη.

Άρθρο 744

Τήρηση ηλεκτρονικών εγγράφων και αρχείων

Τα κάθε είδους ηλεκτρονικά έγγραφα και αρχεία που εκδίδονται από τους δήμους και τις περιφέρειες τηρούνται σε ηλεκτρονικά ψηφιακά αρχεία, σύμφωνα με τον ν. 4727/2020 (Α΄184). Τα αρχεία αυτά πληρούν τις προβλεπόμενες τεχνικές και οργανωτικές προδιαγραφές ασφαλείας και διασφαλίζουν ιδίως:

α) την ακεραιότητα και την αυθεντικότητα των εγγράφων,

β) την εμπιστευτικότητα των δεδομένων,

γ) τη διατήρηση της ιστορικότητας, όπου απαιτείται,

δ) την ποιότητα και την ακρίβεια των περιεχόμενων πληροφοριών,

ε) τη διαθεσιμότητά τους για κάθε νόμιμη χρήση ή απαίτηση πρόσβασης και

στ) την τήρηση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μόνο για το απολύτως αναγκαίο χρονικό διάστημα για την επίτευξη του σκοπού της επεξεργασίας. Μετά την παρέλευση του διαστήματος αυτού, τα δεδομένα διαγράφονται ή ανωνυμοποιούνται, εκτός εάν η περαιτέρω τήρησή τους επιβάλλεται από ειδική διάταξη νόμου ή από υποχρέωση αρχειοθέτησης σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

Άρθρο 745

Παροχή στοιχείων στους δήμους και περιφέρειες

1. Οι δήμοι και οι περιφέρειες, για την ταυτοποίηση των οφειλετών τους και τη διασφάλιση της είσπραξης των εσόδων τους, δύνανται να αιτούνται την παροχή στοιχείων φορολογικού μητρώου και συγκεκριμένα των στοιχείων που αφορούν:

α) στο ονοματεπώνυμο του φυσικού προσώπου ή την επωνυμία του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας,

β) στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου,

γ) στον αριθμό φορολογικού μητρώου,

δ) στη διεύθυνση της κατοικίας ή της έδρας του νομικού προσώπου.

Τα στοιχεία των περ. α) έως δ) δύνανται να ζητούνται και από κάθε άλλο φορέα της Γενικής Κυβέρνησης της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄143), περί ορισμών. Οι φορείς που διατηρούν τα μητρώα της παρούσας, υποχρεούνται, εντός ενός (1) μήνα, να γνωστοποιούν με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο στον δήμο ή την περιφέρεια τα ζητούμενα στοιχεία ή τη σχετική πρόσβαση στα μητρώα.

2. Οι δήμοι και οι περιφέρειες, για τον προσδιορισμό του ύψους οφειλής προς αυτούς και τη διασφάλιση της είσπραξης των εσόδων τους, δύνανται να ζητούν από τις αρμόδιες κατά περίπτωση υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών της Φορολογικής Διοίκησης και του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο», στοιχεία που αφορούν στην ακίνητη περιουσία και συγκεκριμένα:

α) στον αριθμό παροχής ηλεκτρικού ρεύματος ακινήτου,

β) στον αριθμό ταυτότητας ακινήτου,

γ) στην οδό, τον αριθμό, τον όροφο, το εμβαδό του ακινήτου και

δ) στον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου,

καθώς και στο εισόδημα των υπόχρεων εντός των ορίων της διοικητικής τους περιφέρειας. Οι αρμόδιες υπηρεσίες χορηγούν ατελώς στους δήμους και στις περιφέρειες τα ζητούμενα στοιχεία, εντός προθεσμίας δυο (2) μηνών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.

3. Τα στοιχεία των παρ. 1 και 2 δύνανται να αντλούνται από τα σχετικά μητρώα του Δημοσίου μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α’ 184), περί διαλειτουργικότητας των φορέων του δημοσίου τομέα.
4. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δύνανται, κατόπιν αιτήματός τους, να λαμβάνουν από άλλους δήμους πιστοποιητικά εγγυτέρων συγγενών για θανόντες εγγεγραμμένους στα οικεία δημοτολόγια, κατά τις διαδικασίες βεβαίωσης και είσπραξης εσόδων, σύμφωνα με την περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 679/2016 της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (L119).
5. Οι δήμοι και οι περιφέρειες ενεργούν ως υπεύθυνοι επεξεργασίας για την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που λαμβάνονται κατ’ εφαρμογή του παρόντος. Τα δεδομένα τηρούνται για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει το απολύτως αναγκαίο για την εκπλήρωση του σκοπού της ταυτοποίησης των οφειλετών, του προσδιορισμού και της είσπραξης των οφειλών και της άσκησης των σχετικών αρμοδιοτήτων τους και, σε κάθε περίπτωση, για όσο χρόνο απαιτείται για τη θεμελίωση, άσκηση ή υποστήριξη νομικών αξιώσεων ή για την τήρηση των νόμιμων υποχρεώσεών τους περί αρχειοθέτησης και δημοσιονομικού ελέγχου. Μετά την παρέλευση του ανωτέρω χρονικού διαστήματος, τα δεδομένα διαγράφονται ή ανωνυμοποιούνται, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

Άρθρο 746

Προμήθεια και χρήση οχημάτων

1. Επιτρέπεται στους δήμους και τις περιφέρειες η προμήθεια επιβατικών υπηρεσιακών αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών νέας αντιρρυπαντικής τεχνολογίας χαμηλών ρύπων, φιλικών προς το περιβάλλον, βενζινοκίνητων, πετρελαιοκίνητων ή που χρησιμοποιούν αέρια καύσιμα (φυσικό αέριο ή υγραέριο), ηλεκτροκίνητων ή υβριδικών οχημάτων, καινούργιων ή μεταχειρισμένων, εφόσον πληρούν τις παρακάτω προδιαγραφές:

α) Για τα αυτοκίνητα:

1400 cc, εκπομπής CO2 μέχρι 150 gr/km, κατανάλωση βενζίνης μέχρι 6,5 lt ανά 100 km και κόστους έως 18.000 ευρώ

β) Για τις μοτοσυκλέτες: 250 cc.

2. Κατ’ εξαίρεση της παρ. 1, για τα άλλου τύπου βενζινοκίνητα ή πετρελαιοκίνητα οχήματα και, συγκεκριμένα:

α) στέισον βάγκον (station wagon),

β) επιβατικά άνω των πέντε (5) θέσεων,

γ) 4Χ4 οχήματα για χρήση εκτός δρόμου, εφόσον η εξυπηρετούμενη υπηρεσία βρίσκεται σε ορεινή ή δύσβατη περιοχή,

δ) για χρήση από τη δημοτική αστυνομία, συμπεριλαμβανομένων των μοτοσυκλετών,

επιτρέπεται μεγαλύτερος κυβισμός, μετά από πλήρως αιτιολογημένο αίτημα της εξυπηρετούμενης υπηρεσίας και εγκριτική απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών.

Οχήματα 4Χ4 που προορίζονται για την αντιμετώπιση αναγκών της πολιτικής προστασίας, όπως πυροσβεστικά και εκχιονιστικά οχήματα, εξαιρούνται από την έγκριση υπέρβασης κυβισμού της παρούσας.

3. Οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες εξυπηρετούνται με υπηρεσιακά οχήματα, χωρίς αποκλειστική χρήση αυτών και εξαιρούνται από τους περιορισμούς των περ. γ’ και δ’ της παρ. 1 του άρθρου 9 της υπ’ αρ. 129/2534/20.1.2010 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών «Καθορισμός δικαιούχων χρήσης και ανώτατου ορίου κυβισμού Κρατικών Αυτοκινήτων και άλλες ρυθμίσεις σχετικές με τα Κρατικά Αυτοκίνητα» (Β’ 108).
4. Κατά τα λοιπά, για τη χρήση των δημοτικών και περιφερειακών αυτοκινήτων εφαρμόζεται η υπ’ αρ. 129/2534/20.1.2010 κοινή υπουργική απόφαση.
5. Η στάθμευση των δημοτικών και περιφερειακών αυτοκινήτων ρυθμίζεται με την υπ’ αρ. 5750/32572/28.11.1994 κοινή απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης και Δημόσιας Τάξης (Β’ 894 και διόρθ. σφάλμ. Β’ 935/16.12.1994).

Άρθρο 747

Αποκατάσταση έκτακτης και απρόβλεπτης βλάβης οχημάτων

1. Η προμήθεια ανταλλακτικών, ελαστικών, γενικών υλικών και αναλωσίμων, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών τοποθέτησής τους, των οχημάτων των δήμων, των περιφερειών και των νομικών τους προσώπων, αποκλειστικά για την αποκατάσταση απρόβλεπτης και έκτακτης βλάβης, όταν απαιτείται άμεση επέμβαση για την αποτροπή ακινητοποίησης του οχήματος ή για την επαναφορά του σε ασφαλή και λειτουργική κατάσταση, χωρίς αδικαιολόγητη χρονική καθυστέρηση από τη διαπίστωση της βλάβης, ρυθμίζεται με την υπό στοιχεία οικ.3373/390/20.3.1975 απόφαση του Υπουργού Προεδρίας της Κυβέρνησης «Περί καθορισμού διαδικασίας επισκευής, συντηρήσεως, αγοράς ανταλλακτικών και προμήθειας καυσίμων και λιπαντικών κ.λπ. των αυτοκινήτων οχημάτων του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοικήσεως και των εν γένει Ν.Π.Δ.Δ. περί ών το άρθρο 1 του Ν.Δ. 2396/1953» (Β΄ 349). Η προβλεπόμενη από την εν λόγω απόφαση επιτροπή συγκροτείται με απόφαση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, κατά περίπτωση και αποτελείται από υπαλλήλους του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρειας, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον ένας (1) τεχνικός υπάλληλος.
2. Η παρ. 1 δεν εφαρμόζεται σε εργασίες τακτικής ή προληπτικής συντήρησης, περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους και επεμβάσεις που αφορούν συνήθεις φθορές λόγω χρήσης των οχημάτων.

Άρθρο 748

Καθορισμός κατανάλωσης καυσίμων

1. Η ποσότητα καυσίμων που καταναλώνεται από τα οχήματα της παρ. 1 του άρθρου 746, περί προμήθειας και χρήσης οχημάτων, στις εκτός έδρας κινήσεις τους, δικαιολογείται σύμφωνα με τις χιλιομετρικές αποστάσεις που έχουν διανύσει. Οι ποσότητες καυσίμων, όπως υπολογίζονται με βάση τον Πίνακα της παρ. 1 και την παρ. 3 της υπ’ αρ. 1450/550/10.2.1982 απόφασης του Υπουργού Προεδρίας Κυβερνήσεως «Καθορισμός καταναλώσεως καυσίμων και λιπαντικών των Κρατικών αυτοκινήτων, Ν.Π.Δ.Δ., Οργανισμών κλπ.» (Β’ 93), αυξάνονται κατά τριάντα τοις εκατό (30%) ανά τρεις (3) δημοτικές ενότητες των δήμων και ανά τρεις (3) περιφερειακές ενότητες των περιφερειών. Επιπρόσθετα του πρώτου εδαφίου οι ποσότητες καυσίμων αυξάνονται κατά δεκαπέντε τοις εκατό (15%) ανά χίλια (1.000) τετραγωνικά χιλιόμετρα έκτασης δήμου.
2. Η προέγκριση και έγκριση της υπέρβασης κατανάλωσης καυσίμων, κατά την παρ. 8 της υπ’ αρ. 1450/550/10.2.1982 υπουργικής απόφασης για τα αυτοκίνητα και τα μηχανήματα των δήμων, περιφερειών και των νομικών προσώπων αυτών, επιπλέον των προβλέψεων της παρ. 1, χορηγούνται συνολικά ανά τρεις (3) μήνες, στο τέλος του μήνα αναφοράς.
3. Δεν εμπίπτουν στους περιορισμούς της παρ. 1:

α) τα υπηρεσιακά οχήματα των δημάρχων και των περιφερειαρχών,

β) τα υπηρεσιακά οχήματα και μηχανήματα των δήμων και των περιφερειών:

βα) των υπηρεσιών πολιτικής προστασίας,

ββ) των υπηρεσιών καθαριότητας,

βγ) των κατασκευαστικών έργων,

γ) τα λεωφορεία της δημοτικής συγκοινωνίας.

4. Με την επιφύλαξη των παρ. 1 έως 3, για τα λοιπά ζητήματα κατανάλωσης καυσίμων των οχημάτων των δήμων, περιφερειών και των νομικών προσώπων αυτών εφαρμόζεται η υπ’ αρ. 1450/550/10.2.1982 υπουργική απόφαση.
5. Για την εφαρμογή των παρ. 1 έως 4, σε κάθε όχημα της παρούσας είναι υποχρεωτική η εγκατάσταση συστήματος ή συσκευών παρακολούθησης και καταγραφής χιλιομέτρων, με μέριμνα των δήμων και των περιφερειών, το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2028.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’

ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Άρθρο 749

Γραμματέας αποκεντρωμένης διοίκησης

1. Σε κάθε αποκεντρωμένη διοίκηση προΐσταται Γραμματέας που καταλαμβάνει θέση μετακλητού υπαλλήλου με βαθμό πρώτο (1ο) της κατηγορίας των ειδικών θέσεων. Οι απολαβές του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης είναι ίσες με τις απολαβές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, όπως προβλέπεται στην περ. α) της παρ. 5 του άρθρου 9 και την υποπερ. αα) της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176).

2, Οι Γραμματείς των αποκεντρωμένων διοικήσεων για θέματα που αναφέρονται στην υπηρεσιακή τους κατάσταση υπάγονται στον Υπουργό Εσωτερικών. Αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών για τον χειρισμό των θεμάτων υπηρεσιακής κατάστασης του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης είναι το Τμήμα Οργάνωσης Αποκεντρωμένων Διοικήσεων της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.

3. Στη θέση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης τοποθετούνται πρόσωπα τα οποία διαθέτουν κατ’ ελάχιστον:

α) Πτυχίο Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής ή ισότιμο τίτλο αναγνωρισμένου ιδρύματος της αλλοδαπής,

β) μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών ετήσιας τουλάχιστον διάρκειας ή διδακτορικό τίτλο σπουδών και

γ) πολύ καλή γνώση της αγγλικής ή της γαλλικής ή της γερμανικής ή της ιταλικής ή της ισπανικής γλώσσας σύμφωνα με το άρθρο 10 του π.δ. 85/2022 (Α’ 232), περί γνώσης ξένης γλώσσας.

Επιτρέπεται ο διορισμός στη θέση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης και σε δημοσίους υπαλλήλους δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου ή δημοσίους λειτουργούς, καθώς και σε δικηγόρους με έμμισθη εντολή του δημοσίου τομέα, εφόσον πληρούν τα κριτήρια του πρώτου εδαφίου. Ο χρόνος υπηρεσίας που διανύεται σε θέση Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης λογίζεται για όλες τις συνέπειες ως πραγματική δημόσια υπηρεσία σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 98 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26), περί βαθμολογικής ένταξης. Σε περίπτωση αποχώρησης των ως άνω προσώπων από τις θέσεις τους, επανέρχονται αυτοδίκαια στη θέση που κατείχαν.

4. α) Τα άρθρα 68 έως 76 του ν. 4622/2019 (Α’ 133) που αφορούν στα κωλύματα, τα ασυμβίβαστα και τις υποχρεώσεις των Γενικών και Ειδικών Γραμματέων της Κυβέρνησης, εφαρμόζονται και για τους Γραμματείς της αποκεντρωμένης διοίκησης.

β) Για τους Γραμματείς των αποκεντρωμένων διοικήσεων ισχύουν τα ίδια κωλύματα εκλογιμότητας που ισχύουν για τους Γενικούς και Ειδικούς Γραμματείς των Υπουργείων, σε όποια εκλογική περιφέρεια υπηρέτησαν ή σε όποια εκλογική περιφέρεια εκτεινόταν η τοπική αρμοδιότητά τους μέσα στους τελευταίους δεκαοκτώ (18) μήνες της τετραετούς βουλευτικής περιόδου σύμφωνα με την περ. ε’ της παρ. 3 του άρθρου 56 του Συντάγματος, περί κωλυμάτων εκλογιμότητας. Για τις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης ισχύουν τα κωλύματα και ασυμβίβαστα της περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 42, περί κωλυμάτων εκλογιμότητας και ασυμβιβάστων.

5. Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης υπογράφει «Συμβόλαιο Απόδοσης» με τον Υπουργό Εσωτερικών, το οποίο περιλαμβάνει τους στόχους και τις δράσεις που αναλαμβάνει κατά τη διάρκεια της θητείας του. Το συμβόλαιο αναρτάται στις ιστοσελίδες της Προεδρίας της Κυβέρνησης και του Υπουργείου Εσωτερικών. Ο Γραμματέας αποκεντρωμένης διοίκησης αξιολογείται σε ετήσια βάση για την επίδοσή του, σύμφωνα με το άρθρο 43 του ν. 4622/2019, περί αξιολόγησης των Γενικών και Ειδικών Γραμματέων.
6. Η θητεία του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης λήγει υποχρεωτικώς στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) σε περίπτωση παραίτησης,

β) εάν τεθεί σε διαθεσιμότητα ή αργία ή αναστολή άσκησης καθηκόντων ή εάν του επιβληθεί τελεσίδικα οποιαδήποτε πειθαρχική ποινή ανώτερη του προστίμου αποδοχών τεσσάρων (4) μηνών για οποιοδήποτε πειθαρχικό παράπτωμα, μέχρι τη διαγραφή της ποινής κατά το άρθρο 145 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ., περί διαγραφής πειθαρχικών ποινών,

γ) εάν καταδικασθεί τελεσίδικα για τα αδικήματα της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 8 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ., περί ποινικής καταδίκης, στερητικής ή επικουρικής δικαστικής συμπαράστασης και ανάκλησης διορισμού,

δ) εάν στερηθεί λόγω καταδίκης τα πολιτικά δικαιώματα και για όσο χρόνο διαρκεί η στέρηση αυτή,

ε) εάν τεθεί υπό στερητική δικαστική συμπαράσταση, πλήρη ή μερική, ή υπό επικουρική δικαστική συμπαράσταση, πλήρη ή μερική,

στ) σε περίπτωση αδυναμίας εκτέλεσης των καθηκόντων του για λόγους υγείας ή αναπηρίας, σωματικής ή πνευματικής, και

ζ) σε περιπτώσεις παραβίασης των άρθρων 70 έως 72 του ν. 4622/2019.

7. Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης διορίζεται και παύεται με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, ύστερα από εισήγηση του Υπουργού Εσωτερικών.

Άρθρο 750

Αρμοδιότητες Γραμματέα αποκεντρωμένης διοίκησης

1. α) Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης είναι υπεύθυνος για την άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής για θέματα που αφορούν στην αποκεντρωμένη διοίκηση.

Ειδικότερα:

αα) Εκπροσωπεί την αποκεντρωμένη διοίκηση και προΐσταται όλων των υπηρεσιών και των υπαλλήλων της,

αβ) Κατευθύνει, συντονίζει, εποπτεύει και ελέγχει τη δράση των υπηρεσιών και των υπαλλήλων της προς την κατεύθυνση της υλοποίησης των σχεδιαζόμενων κυβερνητικών πολιτικών, της εξυπηρέτησης ή περαιτέρω εξειδίκευσης των στρατηγικών τους στόχων και της διαχείρισης ενδεχόμενων κρίσεων ή κινδύνων,

αγ) Μεριμνά για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών της αποκεντρωμένης διοίκησης και προς τον σκοπό αυτό συνεργάζεται με τον Συντονιστή αποκεντρωμένης διοίκησης για κάθε θέμα αρμοδιότητας του τελευταίου.

αδ) Ενεργεί τον καταλογισμό σε βάρος του περιφερειάρχη ή δημάρχου ή μέλους διοικητικού συμβουλίου νομικού προσώπου δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου δήμου ή περιφέρειας, προκειμένου για παράνομους διορισμούς ή προσλήψεις, κατ’ εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 51 του ν. 4765/2021 (Α’ 6), περί γραφείου επιθεώρησης.

β) Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης, με απόφασή του, δύναται να μεταβιβάζει αρμοδιότητες και το δικαίωμα υπογραφής στους προϊσταμένους των υπηρεσιακών μονάδων των οποίων προΐσταται.

γ) Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης είναι πειθαρχικώς προϊστάμενος των υπαλλήλων της αποκεντρωμένης διοίκησης και δύναται να επιβάλει την ποινή του προστίμου έως και τις αποδοχές δύο (2) μηνών, σύμφωνα με το άρθρο 109 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26), περί πειθαρχικών ποινών.

δ) Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης ασκεί, επίσης, τις αρμοδιότητες αναφορικά με τους χερσαίους συνοριακούς σταθμούς, όπως αυτές προβλέπονται στον ν. 5143/2024 (Α’ 161).

2. Ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης δύναται:

α) να συστήνει, με απόφασή του, επιτροπές ή ομάδες εργασίας από δημόσιους λειτουργούς και υπαλλήλους, καθώς και ιδιώτες εμπειρογνώμονες για τη μελέτη, συλλογή και επεξεργασία στοιχείων ή την εκτέλεση έργου συναφούς με τις αρμοδιότητες των υπηρεσιών των οποίων προΐσταται. Με την ίδια απόφαση δύναται να καθορίζεται και ο χρόνος ολοκλήρωσης της εργασίας ή του έργου. Η αμοιβή ή αποζημίωση των επιτροπών ή ομάδων αυτών καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4354/2015 (Α’ 176), περί αμοιβών συλλογικών οργάνων,

β) να αναθέτει, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, σε ερευνητικά κέντρα ή επιστημονικά ινστιτούτα τη διενέργεια ερευνών και τη σύνταξη μελετών ή άλλων επιστημονικών εργασιών, που σχετίζονται με τον σκοπό και τις αρμοδιότητες της αποκεντρωμένης διοίκησης.

3. Κατά των πράξεων του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης που αφορούν στην άσκηση των αρμοδιοτήτων του ασκείται η ειδική διοικητική προσφυγή του άρθρου 8 του ν. 3200/1955 (Α’ 97), περί προσφυγής κατά αποφάσεων του Νομάρχη, ενώπιον του καθ’ ύλην αρμοδίου Υπουργού. Κατά των πράξεων του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης, που αφορούν στην άσκηση των αρμοδιοτήτων του ως προϊσταμένου των υπηρεσιών και του προσωπικού της αποκεντρωμένης διοίκησης, η ειδική διοικητική προσφυγή του άρθρου 8 του ν. 3200/1955 ασκείται ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών. Για θέματα προσωπικού, αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών για την εξέταση των εν λόγω προσφυγών είναι το Τμήμα Προσωπικού Αποκεντρωμένων Διοικήσεων της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.
4. Η πειθαρχική εξουσία στους υπαλλήλους της αποκεντρωμένης διοίκησης ασκείται από:

α) τον Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης,

β) τον Συντονιστή της αποκεντρωμένης διοίκησης,

γ) τον προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης,

δ) τον προϊστάμενος Διεύθυνσης,

ε) το 3ο Τριμελές και Πενταμελές Κλιμάκιο, σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 119Β και το άρθρο 119Δ του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. και την παρ. 4 του άρθρου 1 της υπ’ αρ. 2057/2026 απόφαση του Συντονιστή Πειθαρχικού Συμβουλίου Ανθρώπινου Δυναμικού Δημοσίου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών (Β’ 746), περί κατανομής των καθ’ ύλην αρμοδιοτήτων των Κλιμακίων του Πειθαρχικού Συμβουλίου Ανθρώπινου Δυναμικού Δημοσίου Τομέα.

5. Αν ο Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης, απουσιάζει ή κωλύεται ή για οποιονδήποτε λόγο λήξει η θητεία του και μέχρι να ορισθεί νέος, ασκεί τα καθήκοντά του ο Συντονιστής αποκεντρωμένης διοίκησης ή ο ασκών καθήκοντα ή ο αναπληρωτής Συντονιστής και ελλείψει αυτού, ο αρχαιότερος προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης της αποκεντρωμένης διοίκησης, με την επιφύλαξη των άρθρων 24 και 65 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), περί προϊσταμένων Οικονομικών Υπηρεσιών φορέων της Κεντρικής Διοίκησης και διατακτών, αντιστοίχως. Αν, στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου, λήξει η θητεία του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης, ο Υπουργός Εσωτερικών ξεκινά άμεσα τη διαδικασία διορισμού νέου Γραμματέα.
6. Τον Γραμματέα επικουρεί στο έργο του το Γραφείο Γραμματέα αποκεντρωμένης διοίκησης για τη λειτουργία του οποίου εφαρμόζονται τα άρθρα 45 έως 48 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133), που αφορούν στην οργάνωση και στελέχωση των ιδιαίτερων γραφείων των Γενικών Γραμματέων των Υπουργείων.

Άρθρο 751

Αρμοδιότητες αποκεντρωμένης διοίκησης

1. Οι αποκεντρωμένες διοικήσεις, ως ενιαίες μονάδες για τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες του κράτους, ασκούν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα στις κρατικές υποθέσεις της περιφέρειάς τους, όπως έχουν αποτυπωθεί στους Οργανισμούς τους, σύμφωνα με το άρθρο 101 του Συντάγματος και την κείμενη νομοθεσία, και ορίζονται στον παρόντα.
2. Στις αποκεντρωμένες διοικήσεις ανήκουν, επίσης, οι εξής αρμοδιότητες:

α) Η εισήγηση για την απευθείας εκποίηση δημοσίων εκτάσεων ή για την παραχώρηση κοινόχρηστων δημοτικών εκτάσεων για ίδρυση ή επέκταση βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων.

β) Η διατύπωση γνώμης για την απαλλοτρίωση ιδιωτικών εκτάσεων για ίδρυση ή επέκταση αξίας λόγου επαρχιακής βιομηχανίας.

γ) Ο καθορισμός χρήσης γης για παραχώρηση ακινήτων για κοινωφελείς σκοπούς, σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4061/2012 (Α’ 66), περί παραχωρήσεων ακινήτων, στο πλαίσιο των γενικών κατευθύνσεων του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.

δ) Η έκδοση απόφασης για άρση απαγόρευσης δικαιοπραξιών λατομικού ή μεταλλευτικού περιεχομένου σε παραμεθόριες περιοχές, καθώς και η έκδοση απόφασης για την απόκτηση μεταλλευτικών δικαιωμάτων επί αδειών μεταλλευτικών ερευνών σε παραμεθόριες περιοχές.

ε) Η έκδοση απόφασης για την παραχώρηση ερευνητικών γεωτρήσεων της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών προς εκμετάλλευση σε δήμους.

στ) Η έγκριση διενέργειας μεταλλευτικών και λατομικών εργασιών εντός δημοσίων δασών και δασικών εκτάσεων σύμφωνα με το άρθρο 57 του ν. 998/1979 (Α΄289), περί λοιπών επεμβάσεων.

ζ) Η παραχώρηση αλυκών του Δημοσίου, που δεν έχουν εισφερθεί στην εταιρεία «ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΛΥΚΕΣ Α.Ε.», στους δήμους, σύμφωνα με το άρθρο δέκατο του ν. 1822/1988 (Α’ 272).

η) Ο έλεγχος κυκλοφορίας φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων και προϊόντων αρμοδιότητας Ελληνικού Οργανισμού Φαρμάκων.

θ) Η έγκριση εκκρεμών διαδικασιών έγκρισης, αναθεώρησης ή τροποποίησης Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Γ.Π.Σ.) ή Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης, που διέπονται από τα άρθρα 4 και 5 αντίστοιχα του ν. 2508/1997 (Α’ 124).

ι) Οι σημειακές τροποποιήσεις διορθώσεις σφαλμάτων, οι αποσαφηνίσεις διατυπώσεων και η εναρμόνιση κειμένων και διαγραμμάτων των Γ.Π.Σ. ή Σ.Χ.Ο.Α.Α.Π., που διέπονται από τα άρθρα 4 και 5 του ν. 2508/1997 αντίστοιχα και ίσχυαν κατά τη δημοσίευση του ν. 4447/2016.

ια) Η παραχώρηση οικοπεδικών εκτάσεων της χερσαίας Ζώνης Λιμένα για την ανέγερση κτιρίων «Στέγης Λιμενεργάτη», καθώς και γραφείων κεφαλαίου αποζημίωσης φορτοεκφορτωτών και Επιτροπής Ρύθμισης Φορτωεκφορτώσεων Λιμένος (ΕΡΦΛ) σε μεταλλευτικές επιχειρήσεις.

ιβ) Η παραχώρηση ζωνών κατάληψης των εγγειοβελτιωτικών έργων για διαχείριση και εκμετάλλευση.

ιγ) Η έγκριση της παραχώρησης από τον φορέα διοίκησης λιμένα, με αντάλλαγμα και για ορισμένο χρονικό διάστημα, της χρήσης χώρων που βρίσκονται εντός της Ζώνης Λιμένα.

ιδ) Η εξειδίκευση των γενικών κατευθύνσεων και οδηγιών στα θέματα πολεοδομικού σχεδιασμού οικιστικής πολιτικής και κατοικίας, καθώς και οικοδομικού και κτιριοδομικού κανονισμού.

ιε) Η παρακολούθηση, ο συντονισμός και η διατύπωση απόψεων σε σχέση με προγράμματα μελετών (Γ.Π.Σ.) και πολεοδομικών μελετών.

ιστ) Η έγκριση πολεοδομικών μελετών κατά τα άρθρα 7 και 19 του ν. 2545/1997 (Α’ 254), το άρθρο 52 του ν. 3982/2011 (Α’ 143) και το άρθρο 11 του ν. 4982/2022 (Α’ 195).

ιζ) Η έκδοση αποφάσεων, επί ενστάσεων κατά πράξεων αναλογισμού, σύμφωνα με το άρθρο 279 του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (π.δ. 14/1999, Δ’ 580).

ιη) Η έγκριση σημειακών – εντοπισμένων τροποποιήσεων των εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και των χρήσεων και όρων δόμησης αυτών, σε οικοδομικά τετράγωνα επί του Βασικού Οδικού Δικτύου των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης, όπως αυτό καθορίστηκε με:

ιηα) την υπ΄ αρ. 62556/5073/9.10.1990 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων «Ορισμός βασικού οδικού δικτύου Ν. Αττικής» (Δ’ 701) και

ιηβ) την 62555/5072/10.10.1990 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων «Ορισμός βασικού οδικού δικτύου Ν. Θεσσαλονίκης» (Δ’ 561),

υπό την προϋπόθεση ότι δεν εμπίπτουν σε ζώνη πεντακοσίων (500) μέτρων από την ακτή, σε παραδοσιακούς οικισμούς, σε τοπία ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, σε αρχαιολογικούς χώρους, σε δάση και δασικές εκτάσεις και σε περιοχές προστατευόμενες βάσει διεθνών συνθηκών, όπως RAMSAR, ή βάσει των άρθρων 18 και 19 του ν. 1650/1986 (Α’ 160) περί αντικειμένων προστασίας και διατήρησης και κριτηρίων χαρακτηρισμού και αρχών προστασίας, αντίστοιχα. Για τις τροποποιήσεις της παρούσας τηρούνται οι προβλέψεις της παρ. 4 του άρθρου 29 του ν. 2831/2000 (Α’ 140), περί άσκησης αρμοδιοτήτων πολεοδομικού σχεδιασμού.

ιθ) Η διάκριση και κατάταξη σε κατηγορίες οικισμών με πληθυσμό μικρότερο των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων.

κ) Ο έλεγχος και η εποπτεία προστατευτικών έργων και προσχώσεων σε Ζώνη Αιγιαλού.

κα) Η διαχείριση Κεφαλαίων Αποζημίωσης Φορτοεκφορτωτών (ΚΑΦ), σύμφωνα με τον ν. 5167/1932 (Α΄ 64) και το άρθρο 6 του ν.δ. 1254/1949 (Α’ 288).

κβ) Η εκτέλεση αποφάσεων κατεδάφισης αυθαίρετων κτισμάτων ή κατασκευών, που εκδίδονται από την αρμόδια υπηρεσία του δήμου, κατ’ ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του π.δ. 267/1998 (Α’ 195) και της σχετικής νομοθεσίας.

κγ) Η αναγνώριση Ελλήνων Ρομά ως τελικών δικαιούχων στεγαστικής συνδρομής και η έκδοση της σχετικής απόφασης δικαιούχου δανείου σύμφωνα με το άρθρο 4 της υπ’ αρ. 33165/23.6.2006 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομίας και Οικονομικών «Ανακαθορισμός και συμπλήρωση των υφιστάμενων όρων χορήγησης στεγαστικών δανείων σε Έλληνες Τσιγγάνους, οι οποίοι διαβιούν σε καταυλισμούς της χώρας, μέσα σε σκηνές, παράγκες ή άλλες κατασκευές που δεν πληρούν τις ελάχιστες προϋποθέσεις μόνιμης κατοικίας» (Β’ 780).

3. Αρμόδιος για τη συγκρότηση της Επιτροπής, που γνωμοδοτεί για την άρση της απαγόρευσης κτήσεως εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί παραμεθορίων περιοχών, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 26 του ν. 1892/1990 (Α’ 101), περί διαδικασίας άρσης απαγορεύσεων, είναι ο οικείος Γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης, ο οποίος και προεδρεύει αυτής.
4. Σε κάθε αποκεντρωμένη διοίκηση συνιστάται συμβούλιο το οποίο αποτελείται από τον Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης ο οποίος και προεδρεύει, από τους περιφερειάρχες των αντίστοιχων χωρικών περιφερειών και των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων. Το συμβούλιο συνεδριάζει ύστερα από πρόσκληση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης και μεριμνά για τον συντονισμό των περιφερειών και των δήμων στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της αποκεντρωμένης διοίκησης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄

ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ – ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ

Άρθρο 752

Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών δύναται να καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις ένταξης φορέων στη ρύθμιση της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 735, περί δανείων αναχρηματοδότησης.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να τροποποιούνται τα ποσοστά και τα κριτήρια της ανώτατης επιτρεπόμενης ποσότητας καυσίμων της παρ. 1 του άρθρου 748, περί του καθορισμού κατανάλωσης καυσίμων.

Άρθρο 753

Τελικές διατάξεις

1. Όπου στον παρόντα γίνονται αριθμητικοί υπολογισμοί, αν δεν ορίζεται ειδικότερα, τυχόν δεκαδικός αριθμός που προκύπτει στρογγυλοποιείται στον αμέσως επόμενο ακέραιο αριθμό, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο με μισό της μονάδας και άνω.
2. Όπου στον παρόντα αναφέρεται χρονική προθεσμία σε μέρες, νοούνται ημερολογιακές, εκτός από τις περιπτώσεις που ορίζεται ρητώς στην οικεία διάταξη ότι πρόκειται για εργάσιμες. Για τον υπολογισμό των χρονικών προθεσμιών ισχύουν τα άρθρα 241 έως 246 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α΄164).
3. Όπου στην υφιστάμενη νομοθεσία γίνεται παραπομπή ή αναφορά σε διάταξη που καταργείται με τον παρόντα Κώδικα, νοείται, εφεξής, η αντίστοιχη διάταξη του παρόντος.
4. Προεδρικά διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις και κανονιστικές πράξεις που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με διατάξεις που ίσχυαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος Κώδικα, και ρυθμίζουν θέματα σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος, εξακολουθούν να ισχύουν, εφόσον δεν ανακύπτει αντίθεση με το περιεχόμενό του.

Άρθρο 754

Μεταβατικές διατάξεις

1. Έως την εξασφάλιση εγκεκριμένης ηλεκτρονικής υπογραφής, οι διοικητικές πράξεις, οι αποφάσεις, τα παραστατικά και τα κάθε είδους έγγραφα που εκδίδονται σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα υπογράφονται με φυσική υπογραφή.
2. Κατ’ εξαίρεση της διάρκειας αποπληρωμής που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 3 του π.δ. 169/2013 (Α’ 272), η συνολική διάρκεια των δανείων που έχουν συναφθεί από δήμους και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου αυτών με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Τ.Π.Δ.), για την κάλυψη πάσης φύσεως χρεωστικών ανοιγμάτων τους, κατ’ εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 81 του ν. 4316/2014 (Α’ 270), δύναται να επιμηκύνεται έως τριάντα πέντε (35) έτη. Οι όροι και προϋποθέσεις της επιμήκυνσης καθορίζονται κατά περίπτωση από το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.