Αρχική Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΔΗΜΩΝ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΑΥΤΩΝ – ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (άρθρα 106-183)Σχόλιο του χρήστη Μαρία Αποστολοπούλου | 3 Ιουνίου 2026, 16:17
  • Σχόλιο του χρήστη 'Μαρία Αποστολοπούλου' | 3 Ιουνίου 2026, 16:17

    Τίτλος Σχολίου: Πρόταση τροποποίησης του Άρθρου 161 – Εισαγωγή πληθυσμιακών κριτηρίων και εσωτερικής δημοκρατικής διαδικασίας για την εκλογή Προέδρων Κοινοτήτων σε μεγάλους Δήμους Κείμενο Προς Κατάθεση: Με την παρούσα παρέμβαση στη δημόσια διαβούλευση, επιθυμώ να επισημάνω μια σοβαρή παράλειψη στο προτεινόμενο Άρθρο 161 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία αφορά τον τρόπο εκλογής του Προέδρου του συμβουλίου των Δημοτικών Κοινοτήτων. Η παρέμβασή μου δεν είναι θεωρητική, αλλά βασίζεται στην πολυετή και αποδεδειγμένη εμπειρία μου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, έχοντας υπηρετήσει τον θεσμό από δύο εντελώς διαφορετικές θεσμικές θέσεις: Ως Αντιπρόεδρος του 3ου Δημοτικού Διαμερίσματος: Θέση στην οποία αναδείχθηκα κατόπιν δημοκρατικής εκλογής από το σύνολο των αιρετών μελών του συμβουλίου του Διαμερίσματος. Η διαδικασία αυτή περιέβαλε το προεδρείο με υψηλή νομιμοποίηση, συναίνεση και πνεύμα συνεργασίας. Ως Πρόεδρος της 3ης Δημοτικής Κοινότητας επί 4 χρόνια: Θέση την οποία κατέλαβα βάσει του μέχρι σήμερα ισχύοντος νόμου, ως η πλειοψηφήσασα σύμβουλος (πρώτη σε σταυρούς προτίμησης) στις εκλογές. Η θητεία αυτή, ακριβώς λόγω του τρόπου ανάληψης της προεδρίας, υπήρξε εξαιρετικά δύσκολη, με έντονες εσωτερικές αντιπαραθέσεις, προσωπικές στρατηγικές και σοβαρές δυσλειτουργίες που εμπόδιζαν το καθημερινό έργο. Βιώνοντας στην πράξη και τα δύο συστήματα, θεωρώ υποχρέωσή μου να καταθέσω τις ακόλουθες επισημάνσεις: 1. Η ανάγκη πληθυσμιακής διάκρισης (Δήμοι άνω των 100.000 κατοίκων)Το νομοσχέδιο εξομοιώνει λανθασμένα τις Δημοτικές Κοινότητες των μεγάλων αστικών κέντρων (άνω των 100.000 κατοίκων) με κοινότητες των 2.001 κατοίκων. Ενδεικτικά, η μικρότερη Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Αθηναίων αριθμεί περίπου 30.000 κατοίκους, μέγεθος που αντιστοιχεί σε έναν ολόκληρο αυτόνομο επαρχιακό Δήμο της χώρας. Η διοίκηση, οι ανάγκες και η πολιτική βαρύτητα αυτών των κοινοτήτων απαιτούν διαφορετική θεσμική αντιμετώπιση. 2. Τα προβλήματα της αυτόματης 5ετούς θητείας του πρώτου σε σταυρούςΗ διατήρηση και θεσμοθέτηση της ρύθμισης που ορίζει ότι ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος καταλαμβάνει αυτόματα τη θέση του Προέδρου για ολόκληρη την 5ετία αποτελεί τεράστιο λάθος: Έλλειψη λογοδοσίας και ευελιξίας: Σε περίπτωση αποτυχίας, αδράνειας ή δημιουργίας ανυπέρβλητων δυσλειτουργιών, το σώμα δεν έχει τη δυνατότητα αλλαγής του Προέδρου. Ο Πρόεδρος εξομοιώνεται ουσιαστικά με τον Δήμαρχο, χωρίς όμως να διαθέτει την ίδια άμεση λαϊκή εντολή από το σύνολο του εκλογικού σώματος του Δήμου. Μετατροπή των γειτονιών σε πεδία εσωπαραταξιακού ανταγωνισμού: Η «μάχη της πρώτης θέσης» μετατρέπει το προεκλογικό πεδίο σε αρένα προσωπικών μηχανισμών και οικονομικής ισχύος, τραυματίζοντας τον θεσμό της αποκέντρωσης. Η συζήτηση μετατοπίζεται από τα πραγματικά προβλήματα της γειτονιάς στην προσωπική σταυροδοσία. Οριακές διαφορές: Σε πολλές περιπτώσεις, η πρώτη θέση κρίνεται με μονοψήφιο αριθμό σταυρών, γεγονός που στερεί από τον Πρόεδρο την ευρεία νομιμοποίηση αν δεν υποστηρίζεται από το σύνολο του συμβουλίου. 3. Η πρόταση: Εσωτερική δημοκρατική εκλογή με σπαστή θητεία (2,5 έτη)Για τους Δήμους άνω των 100.000 κατοίκων, προτείνεται η επαναφορά και θεσμοθέτηση μιας διαδικασίας που βασίζεται στην εσωτερική δημοκρατία και την αξιοκρατία, αντίστοιχης με αυτήν του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου: Διαδικασία Εκλογής: Ο Πρόεδρος να εκλέγεται με εσωτερική ψηφοφορία από τα μέλη του συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας, μετά από πρόταση της πλειοψηφούσας παράταξης (του Δημάρχου), μεταξύ όλων των εκλεγμένων μελών της. Διάρκεια Θητείας: Η θητεία του Προεδρείου να οριστεί στα δύο μισή (2,5) έτη, υπό την αίρεση της μισής θητείας, με δικαίωμα επανεκλογής για το δεύτερο μισό της δημοτικής περιόδου. Οφέλη της προτεινόμενης ρύθμισης: Υψηλή Νομιμοποίηση: Ο Πρόεδρος περιβάλλεται με την εμπιστοσύνη του συνόλου των αιρετών συναδέλφων του, διασφαλίζοντας την εύρυθμη λειτουργία του συμβουλίου. Κίνητρο Αποδοτικότητας: Ο επιτυχημένος Πρόεδρος θα επιβραβεύεται με επανεκλογή, ενώ παράλληλα το σώμα διατηρεί τη δημοκρατική δικλείδα ασφαλείας να αντικαταστήσει έναν μη αποδοτικό Πρόεδρο στα μισά της θητείας, αποφεύγοντας τα αδιέξοδα και τις χρόνιες αντιπαραθέσεις. Αξιοκρατία αντί Μηχανισμών: Αποτρέπεται η επικράτηση εφήμερων μηχανισμών προβολής ή οικονομικής ισχύος και ενισχύεται η συνεργασία εντός της κοινότητας για το καλό των πολιτών. Παρακαλούμε για την επανεξέταση του Άρθρου 161 και την ενσωμάτωση ειδικής πρόβλεψης για τους μεγάλους Δήμους της χώρας, με γνώμονα την ενίσχυση της ουσιαστικής αποκέντρωσης, της αξιοκρατίας και της εσωτερικής merchandise. Μαρία Αποστολόπουλου Πρόεδρος 3ης Δημοτικής κοινότητας Δήμου Αθηναίων